Tỉnh có đường bờ biển dài nhất Việt Nam kiến nghị điều chỉnh tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam, Bộ Xây dựng phản hồi

Theo báo Tuổi Trẻ, ngày 31/7, ông Nguyễn Văn Vinh, Phó Giám đốc Sở Xây dựng Khánh Hòa, cho biết Bộ Xây dựng đã có văn bản phản hồi, thống nhất sẽ nghiên cứu phương án điều chỉnh hướng tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam nhằm tránh ảnh hưởng đến Khu di tích quốc gia đặc biệt tháp Hòa Lai (xã Thuận Bắc, tỉnh Khánh Hòa), theo kiến nghị của UBND tỉnh.

Trước đó, trong quá trình rà soát hướng tuyến dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam giai đoạn tiền khả thi, Sở Xây dựng Khánh Hòa nhận thấy tuyến đường dự kiến đi qua khu vực và có thể tác động trực tiếp đến tháp Hòa Lai - quần thể tháp Chăm cổ thuộc địa bàn tỉnh Ninh Thuận trước đây, nay thuộc tỉnh Khánh Hòa sau khi sắp xếp đơn vị hành chính.

Trên cơ sở đó, UBND tỉnh Khánh Hòa đã đề nghị Bộ Xây dựng nghiên cứu điều chỉnh hướng tuyến ra ngoài phạm vi khu vực bảo vệ II của di tích nhằm bảo đảm gìn giữ các giá trị lịch sử, văn hóa và kiến trúc của công trình.

Theo UBND tỉnh Khánh Hòa, tháp Hòa Lai là một trong những quần thể kiến trúc Chăm cổ tiêu biểu còn được bảo tồn khá nguyên vẹn ở khu vực Nam Trung Bộ. Di tích có niên đại khoảng 1.000 năm và được Thủ tướng Chính phủ xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt từ năm 2016 nhờ những giá trị nổi bật về lịch sử, văn hóa, kiến trúc nghệ thuật, kỹ thuật xây dựng truyền thống và khảo cổ học.

Địa phương cho rằng việc bố trí một công trình hạ tầng giao thông quy mô lớn trong khu vực phụ cận có thể ảnh hưởng đến không gian văn hóa - lịch sử, cảnh quan, trục nhìn kiến trúc cũng như tính toàn vẹn của quần thể di tích.

Không chỉ vậy, quá trình thi công còn tiềm ẩn nguy cơ tác động đến môi trường khảo cổ học, các lớp địa tầng chưa được nghiên cứu đầy đủ và những yếu tố gốc tạo nên giá trị của di tích. Về lâu dài, khi tuyến đường sắt tốc độ cao đi vào khai thác với tần suất lớn và vận tốc cao, rung chấn cùng tiếng ồn có thể ảnh hưởng đến độ bền vật liệu, kết cấu công trình và điều kiện bảo tồn của quần thể kiến trúc cổ.

Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam có tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 1,7 triệu tỷ đồng (tương đương khoảng 67 tỷ USD). Tuyến đường dài 1.541 km, bắt đầu từ ga Ngọc Hồi (Hà Nội) và kết thúc tại ga Thủ Thiêm (TP.HCM), đi qua 15 tỉnh, thành phố sau sáp nhập, với tốc độ thiết kế 350 km/h.

Theo quy hoạch, dự án có 23 ga, trong đó gồm 5 ga hàng hóa. Tổng nhu cầu sử dụng đất khoảng 10.827 ha, dự kiến hơn 120.836 hộ dân phải bố trí tái định cư. Chính phủ đặt mục tiêu khởi công trước ngày 31/12/2026 và cơ bản hoàn thành toàn tuyến vào năm 2035.

Để đẩy nhanh tiến độ triển khai, dự án được tách thành 17 dự án độc lập, gồm một dự án xây dựng tuyến đường sắt tốc độ cao, 15 dự án giải phóng mặt bằng gắn với từng địa phương và một dự án hạ tầng kỹ thuật điện lực.

Trong đó, dự án xây dựng tuyến đường sắt là hạng mục lớn nhất với tổng mức đầu tư sơ bộ hơn 1,56 triệu tỷ đồng, do Bộ Xây dựng quyết định đầu tư và đặt mục tiêu cơ bản hoàn thành vào năm 2035. Các dự án còn lại tập trung thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và di dời hạ tầng kỹ thuật tại các địa phương có tuyến đường đi qua.