TS. Đào Minh Tú: Ngân hàng Việt Nam đang trải qua giai đoạn chuyển đổi mạnh mẽ
Những xu hướng này giúp các ngân hàng tối ưu chi phí, nâng cao hiệu quả hoạt động, đồng thời mở ra nhiều mô hình kinh doanh mới với dư địa tăng trưởng đáng kể.
Ngày 21/7, Ủy ban Rủi ro thuộc Hội đồng Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam (VNBA) phối hợp với Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank - Mã: VCB) tổ chức Diễn đàn thường niên Ủy ban Rủi ro năm 2026 với chủ đề "Nâng cao năng lực quản trị rủi ro ngân hàng trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập các chuẩn mực quốc tế".
Phát biểu tại diễn đàn, TS. Đào Minh Tú, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký VNBA cho rằng, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo (AI) đang tạo ra cả cơ hội lẫn thách thức đối với ngành ngân hàng.
Trong bối cảnh đó, các tổ chức tín dụng cần đổi mới tư duy quản trị rủi ro và từng bước tiệm cận các chuẩn mực Basel III nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh cũng như khả năng chống chịu trước các biến động.
Theo TS. Đào Minh Tú, hệ thống ngân hàng Việt Nam đang trải qua giai đoạn chuyển đổi mạnh mẽ dưới tác động của chuyển đổi số, AI, dữ liệu lớn, điện toán đám mây và sự phát triển của hệ sinh thái tài chính số. Những xu hướng này giúp các ngân hàng tối ưu chi phí, nâng cao hiệu quả hoạt động, đồng thời mở ra nhiều mô hình kinh doanh mới với dư địa tăng trưởng đáng kể.
Tuy nhiên, ông cũng lưu ý quá trình số hóa làm xuất hiện nhiều loại rủi ro mới. Điều này đòi hỏi các tổ chức tín dụng phải áp dụng các chuẩn mực quản trị hiện đại để tăng cường năng lực quản trị và thích ứng với môi trường kinh doanh ngày càng biến động.
Dẫn kinh nghiệm quốc tế, TS. Đào Minh Tú cho biết, Ngân hàng Thanh toán Quốc tế (BIS) xác định việc triển khai đầy đủ Basel III và nâng cao khả năng chống chịu trong hoạt động ngân hàng đang là ưu tiên của các cơ quan quản lý trên toàn cầu. Đây được xem là giải pháp nhằm ứng phó với những rủi ro phát sinh từ quá trình số hóa cũng như các cú sốc kinh tế và địa chính trị.
Bên cạnh đó, Báo cáo Chi phí vi phạm dữ liệu năm 2025 của IBM cho thấy chi phí trung bình cho mỗi vụ vi phạm dữ liệu trên toàn cầu đã lên tới khoảng 4,9 triệu USD, mức cao nhất từng được ghi nhận.
Theo ông, con số này phản ánh an ninh mạng đã trở thành một trong những thách thức lớn nhất đối với lĩnh vực tài chính, ngân hàng.
Đề cập đến khung khổ pháp lý trong nước, TS. Đào Minh Tú nhấn mạnh, Luật Các tổ chức tín dụng sửa đổi năm 2024 đã đặt ra yêu cầu tăng cường quản trị rủi ro và bảo đảm an toàn hệ thống trong hoạt động ngân hàng.
Để triển khai luật, Ngân hàng Nhà nước đã ban hành nhiều văn bản quan trọng, gồm Thông tư số 14/2025/TT-NHNN ngày 30/6/2025 quy định tỷ lệ an toàn vốn đối với ngân hàng thương mại và chi nhánh ngân hàng nước ngoài; Thông tư số 83/2025/TT-NHNN ngày 31/12/2025 quy định về hệ thống kiểm soát nội bộ; đồng thời ban hành thông tư mới thay thế Thông tư số 22/2019/TT-NHNN về các giới hạn và tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động ngân hàng.
Theo Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký VNBA, đây là nền tảng pháp lý quan trọng để hệ thống ngân hàng Việt Nam từng bước tiếp cận các chuẩn mực quản trị theo Basel III và thông lệ quốc tế.
Ông cho rằng các tổ chức tín dụng không chỉ cần đáp ứng yêu cầu tuân thủ mà còn phải chủ động nâng cao năng lực nhận diện, đo lường, giám sát và kiểm soát rủi ro, hướng tới xây dựng hệ thống ngân hàng an toàn, minh bạch và có khả năng chống chịu cao trước các biến động của môi trường kinh doanh.
"Quan trọng hơn, các tổ chức tín dụng cần chuyển từ tư duy quản trị rủi ro truyền thống sang quản trị rủi ro chủ động, tích hợp và dựa trên dữ liệu, bảo đảm đổi mới sáng tạo luôn đi đôi với an toàn hệ thống", TS. Đào Minh Tú nhận định.
