Việt Nam nhập siêu hơn 15 tỷ USD, nhóm hàng nào đang 'ngốn' ngoại tệ nhiều nhất?

Tính đến ngày 7/6, cán cân thương mại hàng hóa của Việt Nam ghi nhận mức nhập siêu 15,36 tỷ USD, đánh dấu sự thay đổi đáng chú ý sau nhiều năm liên tục duy trì trạng thái xuất siêu.

Thông tin trên được ông Ngô Như An, Phó Trưởng ban Công nghệ thông tin và Thống kê hải quan, Cục Hải quan, chia sẻ tại buổi gặp mặt báo chí diễn ra sáng 9/6 tại Hà Nội.

Theo ông An, nguyên nhân chính khiến nhập siêu tăng mạnh trong những tháng đầu năm đến từ sự gia tăng đáng kể của một số nhóm hàng nhập khẩu chủ lực, đặc biệt là máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện.

Trong quý I, nhóm hàng này ghi nhận mức nhập siêu 3,65 tỷ USD. Tính chung 5 tháng đầu năm, mức nhập siêu đã tăng lên 13,81 tỷ USD. Riêng trong tháng 5, nhóm hàng điện tử nhập siêu tới 7,98 tỷ USD, đưa tổng kim ngạch nhập khẩu sau 5 tháng lên khoảng 32 tỷ USD, tăng 80,5% so với cùng kỳ năm trước.

Theo đại diện Cục Hải quan, giá các loại chip bán dẫn, card điện tử và nhiều linh kiện công nghệ trên thị trường thế giới tăng mạnh, có thời điểm tăng gấp 5-7 lần, là một trong những nguyên nhân khiến giá trị nhập khẩu nhóm hàng này tăng đột biến.

Bên cạnh điện tử, dầu thô cũng là mặt hàng góp phần đáng kể làm gia tăng nhập siêu. Những diễn biến địa chính trị phức tạp, đặc biệt liên quan đến xung đột Nga - Ukraine, đã đẩy giá dầu thế giới tăng cao, kéo theo giá trị nhập khẩu của Việt Nam.

Ngoài ra, các nhóm máy móc, thiết bị, ô tô và linh kiện phục vụ sản xuất cũng ghi nhận mức tăng nhập khẩu lớn. Theo cơ quan hải quan, nhiều doanh nghiệp đang chủ động nhập khẩu nguyên vật liệu, thiết bị và linh kiện để đáp ứng các đơn hàng đã ký kết cũng như chuẩn bị cho kế hoạch mở rộng sản xuất trong thời gian tới.

Ở chiều ngược lại, xuất khẩu của khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) giảm so với cùng kỳ cũng góp phần khiến cán cân thương mại chuyển sang trạng thái nhập siêu.

Dù vậy, cơ quan quản lý cho rằng áp lực nhập siêu đang có dấu hiệu giảm dần. Theo ông Ngô Như An, trong nửa cuối tháng 5, Việt Nam đã ghi nhận xuất siêu khoảng 0,5 tỷ USD sau giai đoạn nhập siêu mạnh đầu tháng. Sang đầu tháng 6, cán cân thương mại quay trở lại nhập siêu nhưng mức độ đã thấp hơn trước.

Liên quan đến triển vọng những tháng cuối năm, bà Đỗ Thị Ngọc, Phó Cục trưởng Cục Thống kê, cho biết khoảng 94% kim ngạch nhập khẩu hiện nay là nguyên liệu, nhiên liệu, máy móc và linh kiện phục vụ sản xuất.

Theo bà, nếu lượng hàng nhập khẩu này được hấp thụ hiệu quả vào hoạt động sản xuất trong nước, đây sẽ là động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng công nghiệp và xuất khẩu trong các quý tới, qua đó cải thiện cán cân thương mại.

Cùng quan điểm, các chuyên gia của Công ty Chứng khoán KB Việt Nam (KBSV) dự báo xuất khẩu sẽ cải thiện rõ nét hơn từ cuối quý II khi nhiều dự án đầu tư mới và mở rộng công suất trong lĩnh vực công nghệ cao đi vào hoạt động. Các nhóm hàng chủ lực như điện tử, máy tính, linh kiện và điện thoại được kỳ vọng sẽ tiếp tục đóng góp tích cực cho tăng trưởng xuất khẩu.

KBSV cũng cho rằng xuất khẩu sẽ tăng trưởng nhanh hơn nhập khẩu từ quý III, giúp cán cân thương mại cả năm 2026 quay trở lại trạng thái thặng dư, dù mức thặng dư có thể thấp hơn so với năm 2025.