Việt Nam sắp thẩm định quy hoạch một sân bay tại tỉnh có mật độ dân số thấp nhất cả nước

Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh vừa ký quyết định thành lập Hội đồng thẩm định Quy hoạch chi tiết Cảng hàng không Lai Châu thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050. Đây là bước tiếp theo trong quá trình hoàn thiện quy hoạch, làm cơ sở xem xét phương án đầu tư sân bay tại địa phương.

Theo quyết định, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Anh Tuấn được giao làm Chủ tịch Hội đồng thẩm định. Thành viên Hội đồng gồm đại diện các bộ, ngành, địa phương và đơn vị liên quan như Quốc phòng, Công an, Tài chính, Nông nghiệp và Môi trường, Công Thương, Văn hóa, Thể thao và Du lịch, UBND tỉnh Lai Châu; cùng đại diện lãnh đạo các Cục, Vụ thuộc Bộ Xây dựng và các Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam, Cảng hàng không Việt Nam, Hàng không Việt Nam.

Cục Hàng không Việt Nam, với vai trò cơ quan lập quy hoạch, có trách nhiệm cung cấp đầy đủ thông tin, tài liệu phục vụ công tác thẩm định, đồng thời bảo đảm các điều kiện làm việc và kinh phí hoạt động của Hội đồng. Cơ quan này cũng được giao mời 2 chuyên gia trong lĩnh vực hàng không dân dụng tham gia phản biện.

Hội đồng có nhiệm vụ tham mưu Bộ trưởng Bộ Xây dựng tổ chức thẩm định Quy hoạch chi tiết Cảng hàng không Lai Châu thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, đồng thời thực hiện các nhiệm vụ liên quan theo Nghị định số 205 ngày 15/6/2026 của Chính phủ về cảng hàng không và bãi cất, hạ cánh.

Trước đó, Bộ Xây dựng đã giao Cục Hàng không Việt Nam phối hợp với các đơn vị tư vấn nghiên cứu, lập Quy hoạch chi tiết Cảng hàng không Lai Châu cho giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Theo đề xuất của đơn vị tư vấn, việc quy hoạch và đầu tư Cảng hàng không Lai Châu phù hợp với định hướng phát triển mạng cảng hàng không toàn quốc. Sân bay được kỳ vọng phục vụ đồng thời các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh và đáp ứng yêu cầu khẩn nguy, cứu trợ tại Lai Châu cũng như khu vực miền núi phía Bắc.

Cảng hàng không Lai Châu được đề xuất quy hoạch tại xã Tân Uyên và xã Mường Khoa, tỉnh Lai Châu. Trong mạng cảng hàng không dân dụng toàn quốc, đây là cảng hàng không nội địa, được định hướng khai thác theo mô hình sân bay dùng chung dân dụng và quân sự.

Trong thời kỳ 2021-2030, sân bay được quy hoạch đạt cấp 4C theo mã tiêu chuẩn của Tổ chức Hàng không dân dụng quốc tế (ICAO), công suất khoảng 0,3 triệu hành khách/năm và 1.000 tấn hàng hóa/năm. Quy mô này cho phép sân bay khai thác các dòng tàu bay A320/A321, B737 và các loại tàu bay tương đương.

Đến năm 2050, công suất khai thác được định hướng nâng lên khoảng 1,5 triệu hành khách/năm và 4.000 tấn hàng hóa/năm.

Việc đưa sân bay Lai Châu vào quy hoạch không chỉ được đặt trong bài toán bổ sung một phương thức giao thông mới mà còn gắn với mục tiêu mở rộng không gian phát triển của địa phương. Lai Châu hiện là địa phương có quy mô dân số và mật độ dân số thấp nhất cả nước, với khoảng 512.000 người và mật độ khoảng 57 người/km², thấp hơn đáng kể so với mức trung bình khoảng 300 người/km² của cả nước. Dân cư chủ yếu sinh sống tại khu vực nông thôn, miền núi và phân bố tương đối phân tán.

Trong bối cảnh đó, quy mô khai thác của sân bay được tính toán theo tầm nhìn dài hạn, thay vì chỉ dựa trên nhu cầu đi lại hiện tại. Hạ tầng hàng không nếu được đầu tư có thể mở thêm phương thức kết nối nhanh tới Lai Châu, hỗ trợ phát triển du lịch, thu hút đầu tư và tăng cường liên kết kinh tế - xã hội với các địa phương trong vùng.

Tuy nhiên, một trong những vấn đề cần được tính toán trong quá trình hoàn thiện quy hoạch là khả năng hình thành nguồn khách và duy trì các đường bay ổn định trong dài hạn. Đặc điểm dân cư thưa, địa hình miền núi và khoảng cách giữa các khu dân cư đặt ra yêu cầu phải đánh giá kỹ nhu cầu vận tải, phương án khai thác và khả năng kết nối của sân bay với các trung tâm dân cư, du lịch và kinh tế.

Do đó, mục tiêu công suất 1,5 triệu hành khách/năm được đặt cho tầm nhìn đến năm 2050 và hiệu quả khai thác thực tế sẽ phụ thuộc vào quá trình phát triển kinh tế - xã hội, du lịch, đầu tư cũng như nhu cầu vận tải hàng không của Lai Châu và toàn vùng.

Việc thành lập Hội đồng thẩm định vì vậy là một bước quan trọng để tiếp tục rà soát các chỉ tiêu, phương án quy hoạch và tính đồng bộ với mạng lưới giao thông, quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng và an ninh. Đây cũng là cơ sở để hoàn thiện phương án phát triển Cảng hàng không Lai Châu trong dài hạn.