VN-Index giảm 16 điểm trong ngày đầu nâng hạng, chuyên gia dự báo 2 kịch bản tiếp theo

Kết phiên 21/9, VN-Index giảm 15,99 điểm (-0,88%) trong ngày thị trường chứng khoán Việt Nam chính thức được FTSE Russell nâng hạng lên nhóm thị trường mới nổi thứ cấp.

Thông tin nâng hạng từng được kỳ vọng tạo hiệu ứng tích cực lên tâm lý nhà đầu tư ngay trong phiên đầu tiên. Thực tế, VN-Index mở cửa trong sắc xanh và có thời điểm tăng hơn 11 điểm. Tuy nhiên, đà tăng nhanh chóng suy yếu khi lực cầu không đủ mạnh để duy trì trạng thái hưng phấn. Chỉ số dần hạ độ cao, lùi về sát tham chiếu trước khi áp lực bán gia tăng trong phiên chiều.

Thanh khoản cũng chưa cho thấy sự cải thiện tương ứng với sự kiện nâng hạng. Tổng giá trị giao dịch trên HoSE, HNX và UPCoM chỉ đạt khoảng 18.500 tỷ đồng, giảm hơn 30% so với phiên liền trước.

Diễn biến này cho thấy dòng tiền vẫn tương đối thận trọng trong phiên thị trường chính thức bước sang nhóm mới nổi. Theo các chuyên gia, phản ứng của VN-Index sau nâng hạng không nhất thiết phải là một nhịp tăng mạnh, khi câu chuyện này đã được thị trường kỳ vọng và phản ánh phần nào vào giá từ trước.

Nâng hạng không đồng nghĩa thị trường sẽ tăng ngay

Theo ông Đặng Phú - Trưởng phòng Tư vấn đầu tư Chứng khoán Rồng Việt (VDSC), nhìn lại Kuwait và Saudi Arabia – hai thị trường chứng khoán lớn được nâng hạng trong 10 năm trở lại đây không có quy luật nhất định cho thấy thị trường sẽ tăng hay giảm sau khi chính thức được nâng hạng.

Quan điểm này tương đồng với đánh giá của đại diện Chứng khoán Thiên Việt (TVS). Theo TVS, phản ứng của các thị trường trong tuần đầu tiên chính thức được nâng hạng có xu hướng phân hóa mạnh. Trong 4 thị trường châu Á gần nhất được FTSE Russell nâng hạng lên nhóm thị trường mới nổi thứ cấp, Trung Quốc, Qatar và UAE phản ứng tích cực, trong khi Saudi Arabia tiếp tục xu hướng giảm đã hình thành từ trước.

Cả hai chuyên gia đều cho rằng diễn biến sau nâng hạng phụ thuộc nhiều vào bối cảnh vĩ mô và trạng thái thực tế của thị trường tại thời điểm sự kiện có hiệu lực, thay vì chỉ riêng thông tin nâng hạng.

Theo ông Đặng Phú, câu chuyện nâng hạng đã được truyền thông trong khoảng một năm và thị trường cũng có thời gian phản ứng trước thời điểm chính thức. Vì vậy, sau khi nâng hạng, thị trường tăng hay giảm sẽ phụ thuộc nhiều hơn vào các điều kiện vĩ mô và động lực thực tế.

TVS cũng lưu ý rằng việc nâng hạng đã được thị trường định giá dần trước ngày hiệu lực. Dòng vốn thụ động từ các quỹ mô phỏng chỉ số mang tính cơ học, tập trung quanh các kỳ tái cơ cấu, trong khi một phần nhà đầu tư chủ động và hoạt động arbitrage đã có thể đón đầu câu chuyện này.

Do đó, theo TVS, tuần đầu tiên sau nâng hạng thậm chí có thể xuất hiện áp lực chốt lời thay vì một nhịp tăng mạnh.

Dòng vốn ngoại khó tạo hiệu ứng tức thời

Về dòng vốn sau nâng hạng, ông Đặng Phú cho biết các quỹ thụ động lớn trên toàn cầu có thể bắt đầu mua vào những cổ phiếu nằm trong các chỉ số của FTSE. Tuy nhiên, chỉ có 27 cổ phiếu thực sự “có khả năng đầu tư cho nhà đầu tư nước ngoài” tại Việt Nam và các quỹ cũng có thể phân bổ dòng vốn thành nhiều đợt trong một năm để hạn chế tác động trực tiếp lên thị trường.

Từ đó, chuyên gia Rồng Việt cho rằng nhà đầu tư không nên quá kỳ vọng dòng vốn này sẽ giúp cổ phiếu trên toàn thị trường đồng loạt tăng giá trong ngắn hạn.

Ở góc nhìn dài hơn, TVS đánh giá việc được nâng hạng lên nhóm thị trường mới nổi thứ cấp là tiền đề để Việt Nam thu hút dòng vốn mới từ các quỹ ETF và quỹ chủ động trong tương lai. Theo công ty chứng khoán này, dòng vốn chủ động có quy mô tiềm năng lớn hơn và có thể trở thành động lực quan trọng trong quá trình định giá lại thị trường.

TVS cho rằng câu chuyện nâng hạng có thể trở thành chất xúc tác cho quá trình định giá lại mang tính cấu trúc, đi cùng dòng vốn mới từ các quỹ mô phỏng FTSE GEIS và đặc biệt là các quỹ chủ động.

Nhà đầu tư nên tập trung vào yếu tố nào?

Trong khi ông Đặng Phú cho rằng nhà đầu tư không nên đưa ra quyết định chỉ dựa trên thông tin nâng hạng, TVS cũng nhấn mạnh vai trò của các yếu tố cơ bản trong quá trình lựa chọn cổ phiếu.

Theo chuyên gia Rồng Việt, nhà đầu tư nên tập trung vào nền tảng cơ bản của thị trường để lựa chọn những cổ phiếu tốt và có khả năng nắm giữ trong dài hạn, nhất là khi định giá cổ phiếu trên thị trường đang ở mức thấp so với trung bình 8 năm.

TVS có cách tiếp cận tương đồng khi cho rằng bên cạnh các tiêu chí về chỉ số, vốn hóa hay tỷ lệ phân bổ, các yếu tố như tăng trưởng lợi nhuận, định giá và thanh khoản luôn là những yếu tố quan trọng được các quỹ chủ động cân nhắc khi giải ngân.

Do đó, TVS khuyến nghị nhà đầu tư duy trì vị thế cổ phiếu phù hợp và quản trị rủi ro trong giai đoạn hiện tại, đồng thời tập trung xây dựng danh mục cho chu kỳ tăng trưởng mới. Trọng tâm là những doanh nghiệp có triển vọng tăng trưởng lợi nhuận tích cực trong thời gian tới, đi kèm mức định giá tương quan với triển vọng tăng trưởng.

Từ những đánh giá trên, ông Đặng Phú cho rằng thị trường Việt Nam có thể đối mặt với hai kịch bản trong tuần đầu tiên sau khi chính thức nâng hạng. Thị trường có thể giảm nếu các câu chuyện tích cực mới không nhiều, hoặc đi ngang khi dòng vốn từ các quỹ thụ động nước ngoài phần nào tạo lực đỡ.

Trong khi đó, TVS cho rằng dù diễn biến ngắn hạn có thể phân hóa và xuất hiện áp lực chốt lời, triển vọng trung và dài hạn của thị trường vẫn tương đối tích cực nhờ khả năng thu hút thêm dòng vốn ngoại và quá trình định giá lại.