Bầu Đức: Thời làm bất động sản tiền nhiều đến mức đếm hỏng cả máy, nhưng càng kiếm được càng thấy bất thường

Thời kỳ hoàng kim "đếm tiền hỏng máy"

Vừa qua, VnExpress đã có buổi phỏng vấn với ông Đoàn Nguyên Đức, Chủ tịch HĐQT Hoàng Anh Gia Lai (HAGL, HoSE: HAG). Chia sẻ với báo giới về chặng đường của doanh nghiệp, ông mô tả đồ thị phát triển của HAGL mang hình sin, với những nhịp lên rất cao rồi rơi rất sâu. Trong đó, giai đoạn 2004 - 2012 đánh dấu thời kỳ HAGL ở đỉnh cao nhất trong lĩnh vực bất động sản, đưa ông trở thành người giàu nhất sàn chứng khoán Việt Nam vào hai năm 2007-2008.

Đánh giá về nguyên nhân tạo ra sự tăng trưởng thần tốc này, ông Đức cho biết: "Theo tôi, cốt lõi là tư duy làm lớn. Ngay từ khi mở xí nghiệp, tôi đã xác định người làm kinh doanh phải dám nghĩ lớn, dám quyết và dám chịu trách nhiệm. Làm cầm chừng, không bao giờ tạo ra đột phá".

Tư duy này được thể hiện rõ khi HAGL bước chân vào ngành địa ốc năm 2002. Thay vì bắt đầu với từng dự án nhỏ, doanh nghiệp đánh thẳng vào phân khúc căn hộ cao cấp tại TP.HCM và xây dựng khách sạn 23 tầng tại Đà Nẵng. Chủ tịch HAGL nhấn mạnh: "Tôi luôn nghĩ đã đầu tư thì phải làm công trình tạo dấu ấn và đi trước thị trường".

Với chiến lược tích lũy quỹ đất giá rẻ và kiểm soát toàn bộ chuỗi xây dựng để giảm giá vốn, ông chủ HAGL cho biết thời điểm đó cảm nhận rõ thế nào là doanh nghiệp số 1. Kể lại giai đoạn phát triển nhất, ông Đức nhớ lại: "Khi đó, hầu hết giao dịch đều bằng tiền mặt, khách mang tiền đến công ty rất nhiều, nhân viên kế toán và tài chính phải làm việc xuyên đêm để kiểm đếm. Máy đếm tiền chạy liên tục, hỏng cái này lại thay cái khác". Ông cho biết mỗi khi HAGL mở bán dự án đều ghi nhận lượt khách lớn tới xếp hàng để đặt cọc, với khoản tiền 300 triệu đồng/căn.

Tại các thị trường từ TP HCM đến Cần Thơ, Đà Lạt, Đăk Lăk, bầu Đức tự tin chia sẻ rằng: "Nơi nào Hoàng Anh Gia Lai mở bán căn hộ thì thị trường xung quanh gần như 'đứng chơi' vì khó cạnh tranh về giá".

Quyết định từ bỏ thị trường

Giữa lúc tiền vào nhanh đến mức làm mờ đi cảm giác về mục tiêu, người đứng đầu HAGL cho biết đã bắt đầu nhận thấy những dấu hiệu bất thường.

Đánh giá về rủi ro của thị trường lúc bấy giờ, ông chia sẻ: "Khi đứng trên đỉnh, tôi bắt đầu nhận ra những dấu hiệu bất thường của thị trường. Người ta mua nhà không còn để ở mà chủ yếu để đầu cơ, giá bị đẩy lên quá nhanh, thật - giả lẫn lộn. Tôi hiểu một thị trường như vậy không thể bền vững".

Ông nhận định sự phi lý khi một căn hộ bản chất chỉ là nhà ở tập thể nhưng người ta sẵn sàng trả tiền mặt 100% và coi như một đặc quyền. "Khi thị trường vận hành chủ yếu bằng tâm lý đám đông thay vì giá trị thực, rủi ro đã bắt đầu tích tụ", ông Đức đúc kết.

Chính vì vậy, vào năm 2012, ông chủ HAGL đã đưa ra một quyết định lớn: hạ giá bán khoảng 50% và bán hết các dự án. Ông giải thích quyết định này không phải vì khó khăn, mà vì ông đã nhìn thấy giới hạn của chu kỳ. Mặc dù giảm giá một nửa, nhiều dự án vẫn mang lại lợi nhuận nhờ quỹ đất giá thấp tích lũy từ trước.

Khẳng định về triết lý kinh doanh của mình trong thương vụ thoái lui lịch sử này, bầu Đức nói: "Trên đời không có điều gì vô lý mà kéo dài mãi. Với tôi, kinh doanh quan trọng không phải đi xa đến đâu, mà là biết dừng đúng lúc. Sau này nhìn lại, tôi càng tin quyết định rời bất động sản để chuyển sang nông nghiệp là đúng".