Chính thức thu hồi bằng Thạc sĩ của nữ nhà văn 37 tuổi nổi tiếng do phát hiện gian lận

Đại học Nhân dân Trung Quốc (Renmin University of China - RUC) đã quyết định thu hồi bằng Thạc sĩ của nhà văn Tưởng Phương Châu sau khi kết luận luận văn của cô có hành vi vi phạm chuẩn mực học thuật. Quyết định này được đưa ra chỉ ít ngày sau khi chính ngôi trường từng thông báo chưa phát hiện dấu hiệu gian lận trong quá trình kiểm tra ban đầu.

Theo thông báo của Đại học Nhân dân Trung Quốc ngày 13/7, sau khi xuất hiện thêm nhiều chứng cứ và phản ánh liên quan đến nghi vấn đạo văn, nhà trường đã thành lập tổ điều tra gồm các chuyên gia trong và ngoài trường để rà soát lại toàn bộ hồ sơ.

Nhóm điều tra tiến hành đối chiếu các nguồn tài liệu, xác minh theo quy định và tiếp nhận phần giải trình của Tưởng Phương Châu. Kết quả cho thấy luận văn Thạc sĩ của nữ nhà văn có 9 đoạn nội dung trùng lặp với một bài báo khoa học của tác giả khác đã công bố trên tạp chí nước ngoài, song không ghi chú trích dẫn và cũng không đưa tài liệu này vào danh mục tham khảo.

Căn cứ các quy định hiện hành về đạo đức học thuật, Đại học Nhân dân Trung Quốc xác định luận văn có hành vi vi phạm chuẩn mực học thuật và quyết định thu hồi bằng Thạc sĩ đã cấp cho Tưởng Phương Châu.

Sau quyết định của nhà trường, nữ nhà văn đăng tải bài viết trên Weibo cho biết chấp nhận kết luận cũng như hình thức xử lý. Cô đồng thời gửi lời xin lỗi tới độc giả và các giảng viên bị ảnh hưởng bởi vụ việc.

Diễn biến mới đánh dấu sự thay đổi đáng kể so với kết luận được Đại học Nhân dân Trung Quốc công bố ngày 5/7.

Khi đó, sau đợt kiểm tra ban đầu, trường cho rằng luận văn của Tưởng Phương Châu tồn tại một số sai sót về chú thích, trích dẫn và cách trình bày học thuật. Nhà trường nhận định những thiếu sót này phản ánh việc tác giả chưa nhận thức đầy đủ về yêu cầu đối với hệ thống chú thích trong nghiên cứu, song chưa đủ căn cứ để xác định là hành vi gian lận học thuật theo quy định của Bộ Giáo dục Trung Quốc.

Trong kết luận ban đầu, trường cũng chỉ ra nhiều lỗi như viết sai tên tác giả nước ngoài, ghi không chính xác năm xuất bản, dịch thuật thiếu chuẩn xác và một số đoạn trích dẫn trực tiếp được thể hiện dưới dạng dẫn gián tiếp.

Liên quan đến trách nhiệm hướng dẫn học thuật, Đại học Nhân dân Trung Quốc đã đình chỉ quyền tuyển nghiên cứu sinh của giảng viên hướng dẫn luận văn trong thời hạn 1 năm. Khoa Văn học của trường cũng được yêu cầu rà soát, chấn chỉnh công tác đào tạo và quản lý luận văn.

Vụ việc bắt nguồn từ đơn tố cáo của Giáo sư Tiêu Ưng - giảng viên Khoa Triết học, Đại học Thanh Hoa. Từ tháng 8/2025, ông nhiều lần công khai cho rằng luận văn Thạc sĩ chuyên ngành Văn học của Tưởng Phương Châu có dấu hiệu sao chép, làm giả tài liệu tham khảo, ngụy tạo nội dung và sử dụng nhiều trích dẫn không chính xác.

Đầu tháng 7/2026, Giáo sư Tiêu Ưng tiếp tục công bố thêm các tài liệu cho rằng luận văn tồn tại nhiều trường hợp sao chép và chỉnh sửa tài liệu tham khảo, đồng thời đặt nghi vấn một số nội dung được xử lý bằng công cụ trí tuệ nhân tạo.

Đáp lại các cáo buộc, Tưởng Phương Châu nhiều lần bác bỏ và cho rằng những lập luận của Giáo sư Tiêu Ưng thiếu căn cứ. Cô nhận định việc sử dụng công cụ AI hiện nay để đánh giá một luận văn được hoàn thành trong giai đoạn 2018-2019 là thiếu hợp lý. Nữ nhà văn cũng công bố tài liệu nhằm chứng minh tính xác thực của một số trích dẫn bị đặt nghi vấn và cho biết đã trình báo cảnh sát về các hành vi mà cô cho là vu khống, bôi nhọ trên mạng.