Di dời 17.000 dân, Việt Nam xây dựng siêu công trình chưa từng có trong lịch sử, vốn đầu tư trên 300.000 tỷ

Sau hơn 5 năm kể từ ngày khởi công, Cảng hàng không quốc tế Long Thành đang bước vào giai đoạn nước rút. Tổng giá trị sản lượng thực hiện đã đạt khoảng 80%, trong khi các hạng mục quan trọng như nhà ga hành khách, đường cất hạ cánh thứ 2, giao thông nội cảng và hạ tầng kỹ thuật đang được đẩy nhanh tiến độ, hướng tới mục tiêu đưa sân bay vào khai thác trong năm 2026.

Dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành được Quốc hội thông qua chủ trương đầu tư vào tháng 6/2015. Công trình được quy hoạch tại Đồng Nai, với tổng diện tích khoảng 5.000ha và định hướng trở thành một trong những đầu mối hàng không lớn của Việt Nam.

Để triển khai dự án, tỉnh Đồng Nai từng phải thực hiện một trong những đợt thu hồi đất có quy mô lớn nhất trên địa bàn. Theo thông tin từ UBND tỉnh năm 2018, gần 5.400ha đất cần được giải phóng, trong đó có diện tích lớn thuộc Tổng công ty Cao su Đồng Nai. Khoảng 5.000 hộ dân với 17.000 nhân khẩu nằm trong phạm vi phải thu hồi đất, thực hiện bồi thường, hỗ trợ và tái định cư.

Sau quá trình chuẩn bị, dự án chính thức được khởi công ngày 5/1/2021.

Đến nay, công trường Long Thành đang chuyển sang giai đoạn hoàn thiện hàng loạt hạng mục then chốt. Theo Ban Quản lý dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành thuộc Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV), tổng giá trị sản lượng thực hiện của toàn dự án đạt khoảng 80%.

Ngay cả trong dịp Quốc khánh 2/9, các mũi thi công vẫn được duy trì tại nhiều khu vực. Kỹ sư, công nhân tiếp tục làm việc tại nhà ga hành khách, đường cất hạ cánh thứ 2, hệ thống giao thông nội cảng và các công trình hạ tầng kỹ thuật.

Trong đó, nhà ga hành khách là một trong những hạng mục được tập trung cao độ. Gói thầu 5.10 – thi công xây dựng và lắp đặt thiết bị nhà ga – đang hoàn thiện các phần việc cuối cùng như xây trát, chống thấm, sơn, ốp lát, trần, vách ngăn, nội thất và cảnh quan.

Theo kế hoạch, gói thầu này sẽ cơ bản hoàn thành để nhà ga bắt đầu vận hành thử theo từng đợt từ tháng 9, hướng tới khai thác thương mại vào tháng 12/2026.

Ở khu vực khai thác bay, gói thầu 4.12 về đường cất hạ cánh thứ 2, đường lăn và các công trình đồng bộ cũng đang được đẩy nhanh. Đến nay, phần kết cấu lòng đường đã hoàn thành 100%, trong khi công tác cắt rãnh thoát nước mặt đạt hơn 80%. Gói thầu được đặt mục tiêu hoàn thành toàn bộ trước ngày 30/9.

Song song với đó, gói thầu 4.8 về giao thông nội cảng và hạ tầng kỹ thuật đã thực hiện khoảng 2/3 giá trị hợp đồng. Các nhà thầu đang tập trung thi công những tuyến đường trục chính, đường cấp 3 và phần kết cấu còn lại của cầu cạn.

Trước yêu cầu đưa sân bay vào khai thác trong năm nay, Ban Quản lý dự án Long Thành đang tăng cường kiểm tra, giám sát công trường, đồng thời yêu cầu các nhà thầu bổ sung nhân lực, thiết bị, vật tư và tổ chức thi công tăng ca, tăng kíp khi cần thiết. Những nhà thầu không đáp ứng yêu cầu tiến độ sẽ bị lập biên bản, yêu cầu khắc phục và xử lý theo các điều khoản hợp đồng.

Theo quy hoạch, Cảng hàng không quốc tế Long Thành được phát triển qua nhiều giai đoạn, với công suất cuối cùng lên tới 100 triệu hành khách và 5 triệu tấn hàng hóa mỗi năm.

Riêng giai đoạn 1 có tổng mức đầu tư khoảng 114.450 tỷ đồng, tương đương 5,45 tỷ USD. Hạng mục chính gồm 2 đường cất hạ cánh, một nhà ga hành khách cùng hệ thống công trình phụ trợ. Khi hoàn thành giai đoạn này, sân bay dự kiến có khả năng phục vụ 25 triệu hành khách và 1,2 triệu tấn hàng hóa mỗi năm.

Quy mô của Long Thành cũng thu hút sự chú ý của truyền thông quốc tế. The Sun từng mô tả đây là một trong những dự án hàng không quy mô lớn của Việt Nam, với tổng vốn đầu tư toàn dự án khoảng 336.000 tỷ đồng, tương đương 9,5 tỷ bảng Anh.

Theo mô tả này, sân bay khi hoàn thiện sẽ có 3 nhà ga và 4 đường băng. Điểm nhấn kiến trúc là khu vực sảnh chờ chính với mái kính cao khoảng 82m, lấy cảm hứng từ hình ảnh hoa sen.

Việc hình thành Long Thành được kỳ vọng tạo ra một đầu mối hàng không quốc tế mới cho khu vực phía Nam, từng bước giảm tải cho sân bay Tân Sơn Nhất. Với công suất 25 triệu hành khách mỗi năm ở giai đoạn đầu và mục tiêu nâng lên 100 triệu hành khách khi hoàn thiện toàn bộ, Long Thành được kỳ vọng trở thành một trong những sân bay quy mô lớn của khu vực và thế giới.

Từ một dự án được Quốc hội thông qua chủ trương đầu tư hơn một thập kỷ trước, Long Thành hiện đã tiến đến chặng cuối của giai đoạn xây dựng đầu tiên. Khi những hạng mục lớn đồng loạt hoàn thiện trong các tháng tới, công trình sẽ đứng trước bước chuyển quan trọng: từ một đại công trường quy mô hàng nghìn hecta trở thành sân bay quốc tế mới của Việt Nam.