Được cấp 99m² đất từ năm 2005, đóng thuế gần 20 năm nhưng sổ đỏ lại đứng tên người khác: Luật sư chỉ cách xử lý
Một gia đình được chính quyền địa phương cấp 99m² đất giãn dân từ năm 2005, đã nhận đất, hoàn thành nghĩa vụ tài chính và hằng năm vẫn nhận thông báo, đóng thuế. Tuy nhiên, đến năm 2009, khi gia đình có nhu cầu xây dựng thì được thông báo lô đất đã được cấp sổ đỏ cho người khác.
Được cấp đất, nộp tiền nhưng sổ đỏ lại đứng tên người khác
Tại talkshow “Bồi thường, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất: Đền bù theo giá nào? Có được đền đất khác không?”, theo trình bày của khán giả tên Tùng, năm 2005 gia đình được chính quyền địa phương cấp một lô đất giãn dân diện tích 99m². Gia đình đã nhận đất và hoàn thành các khoản tiền liên quan ngay trong năm 2005. Người dân cho biết gia đình có biên lai, phiếu thu nhưng hiện các giấy tờ này đã bị thất lạc.
Sau khi nhận đất, gia đình chưa xây dựng vì chưa có điều kiện. Trong khi đó, các lô đất liền kề đã được xây dựng, chỉ còn một số lô chưa có công trình.
Đáng chú ý, gia đình vẫn quản lý khu đất và hằng năm nhận thông báo, thực hiện nghĩa vụ thuế. Các thông báo thuế được gửi về và đứng tên bố mẹ người hỏi. Tuy nhiên, đến khoảng năm 2009, khi gia đình có nhu cầu xây dựng trên lô đất được cấp, chính quyền địa phương thông báo lô đất này đã được cấp sổ đỏ cho một gia đình khác.
Gia đình khẳng định không chuyển nhượng lô đất cho bất kỳ cá nhân hay tổ chức nào. Đồng thời, họ cũng không nhận được quyết định thu hồi đất.
Theo người hỏi, chính quyền địa phương sau đó cho biết gia đình sẽ được bố trí một lô đất khác. Tuy nhiên, việc bố trí này mới chỉ được thể hiện trên sơ đồ, chưa có quyết định chính thức. Điều đáng nói là dù đã được thông báo về phương án bố trí đất khác, gia đình vẫn chưa được xây dựng trên khu đất mới.

Luật sư: Cần khiếu nại bằng văn bản
Phân tích trường hợp này, luật sư Đỗ Anh Thắng, Giám đốc Công ty Luật ASEM Việt Nam, cho rằng điểm quan trọng trước hết nằm ở nguồn gốc sử dụng đất. Theo luật sư, người dân trình bày rằng gia đình được cấp đất giãn dân từ năm 2005, đã nhận đất, thực hiện nghĩa vụ tài chính và sau đó hằng năm vẫn có thông báo thuế.
“Trong trường hợp này là nguồn gốc đất đai rất rõ ràng, là do anh được cấp đất giãn dân”, luật sư nói.
Tuy nhiên, luật sư cho rằng việc lô đất sau đó được cấp cho một người khác, trong khi gia đình không được biết về quyết định thu hồi, là vấn đề cần được làm rõ.
Theo luật sư, trước hết gia đình cần gửi đơn bằng văn bản đến UBND cấp xã để khiếu nại, yêu cầu làm rõ việc lô đất được cấp cho gia đình từ năm 2005 vì lý do gì sau đó lại được cấp cho người khác.
Đặc biệt, thay vì chỉ trao đổi bằng miệng như trước đây, người dân cần thực hiện khiếu nại bằng văn bản để có căn cứ xác định cơ quan có thẩm quyền đã tiếp nhận và giải quyết vụ việc.
Luật sư nhấn mạnh gia đình cần yêu cầu cơ quan có thẩm quyền trả lời rõ về việc đất được cấp cho người khác, quá trình xử lý đối với lô đất đã được giao cho gia đình và cơ sở của việc bố trí một lô đất khác.
“Nếu trong trường hợp mà anh thấy rằng là cái việc trả lời đấy nó không thỏa đáng thì anh có thể khiếu nại lên cấp trên”, luật sư tư vấn.
Có thể khởi kiện nếu quyền lợi không được giải quyết
Theo luật sư Đỗ Anh Thắng, nếu quá trình giải quyết khiếu nại không thỏa đáng, gia đình có thể tiếp tục thực hiện các bước pháp lý tiếp theo, trong đó có phương án khởi kiện vụ án hành chính tại tòa án liên quan đến việc thu hồi đất mà người dân cho rằng là trái pháp luật.
Tuy nhiên, để bảo vệ quyền lợi của mình, gia đình cần tập hợp đầy đủ các tài liệu liên quan đến nguồn gốc và quá trình sử dụng lô đất.
Trong đó, những giấy tờ như quyết định hoặc hồ sơ thể hiện việc cấp đất năm 2005, chứng từ nộp tiền, thông báo thuế, giấy tờ thể hiện quá trình quản lý, sử dụng đất và các văn bản trao đổi với chính quyền địa phương sẽ có ý nghĩa quan trọng trong quá trình làm rõ vụ việc.
Luật sư cũng khuyến nghị gia đình có thể lập giấy ủy quyền cho một người am hiểu pháp luật đại diện làm việc với cơ quan chức năng, từ cấp xã đến cấp huyện, để yêu cầu giải quyết vụ việc một cách rõ ràng.
Bởi theo luật sư, đây là tài sản có giá trị lớn, do đó gia đình cần thực hiện các bước một cách bài bản, có hồ sơ, có văn bản và có căn cứ để tiếp tục khiếu nại hoặc khởi kiện nếu quyền lợi chưa được giải quyết thỏa đáng.