Gia đình ở Việt Nam có 6 người con đều là Giáo sư, Phó Giáo sư, 3 con rể là tướng lĩnh Quân đội, trong đó có một Đại tướng nổi tiếng thế giới

Tại Việt Nam, hiếm có gia đình nào như gia đình của Giáo sư Đặng Thai Mai. Bản thân ông là một học giả uyên bác, nhà giáo mẫu mực và trí thức yêu nước, các con của ông đều học hành thành đạt. Cả 6 người con đều trưởng thành trong môi trường học thuật, trở thành Giáo sư, Phó Giáo sư. Đặc biệt, 3 người con gái kết hôn với những vị tướng nổi tiếng của Quân đội nhân dân Việt Nam.

Cha là trí thức tiêu biểu, 6 người con thành đạt giỏi giang

Giáo sư Đặng Thai Mai (1902-1984) quê ở làng Lương Điền, tỉnh Nghệ An. Ông là một trong những trí thức tiêu biểu của Việt Nam thế kỷ XX, có nhiều đóng góp trên các lĩnh vực giáo dục, nghiên cứu văn học và hoạt động cách mạng.

Trong cuộc đời hoạt động của mình, ông từng đảm nhiệm nhiều trọng trách quan trọng. Ông là đại biểu Quốc hội liên tiếp 5 khóa I, II, III, IV và V; Chủ tịch Ủy ban Kháng chiến tỉnh Thanh Hóa giai đoạn 1947-1948; Hội trưởng Hội Văn hóa Việt Nam năm 1948; Giám đốc Sở Giáo dục Liên khu IV giai đoạn 1950-1953.

Từ năm 1954 đến năm 1960, Giáo sư Đặng Thai Mai giữ cương vị Chủ nhiệm Văn khoa tại Đại học Sư phạm và Đại học Tổng hợp. Sau đó, ông làm Viện trưởng Viện Văn học trong giai đoạn 1959-1976, đồng thời đảm nhiệm chức vụ Chủ tịch Hội Liên hiệp Văn học nghệ thuật Việt Nam.

Trên cương vị nhà giáo, nhà nghiên cứu và người hoạt động cách mạng, Giáo sư Đặng Thai Mai dành phần lớn cuộc đời cho sự nghiệp giáo dục, khoa học và văn hóa nước nhà. Những đóng góp của ông không chỉ thể hiện qua các công trình nghiên cứu, hoạt động đào tạo mà còn được tiếp nối qua các thế hệ trong gia đình.

Ông có 6 người con, tất cả đều có học hàm Giáo sư, Phó Giáo sư.

Con gái cả Đặng Bích Hà và con gái thứ hai Đặng Thị Hạnh là Phó Giáo sư, Tiến sĩ.

Con gái thứ ba Đặng Thanh Lê là Giáo sư, Tiến sĩ, từng giảng dạy tại Khoa Ngữ văn, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội. Bà kết hôn với Phó Giáo sư Nguyễn Văn Hoàn, nhà nghiên cứu Ý học, Hiệp sĩ danh dự Nhà nước Ý, nguyên Phó Viện trưởng Viện Văn học.

Người con gái thứ tư Đặng Anh Đào là Phó Giáo sư, Tiến sĩ, nguyên giảng viên Trường Đại học Sư phạm Hà Nội.

Hai người con còn lại của Giáo sư Đặng Thai Mai cũng theo đuổi con đường nghiên cứu, giảng dạy. Con trai Đặng Thái Hoàng là Phó Giáo sư, Tiến sĩ, từng công tác tại Trường Đại học Xây dựng. Con gái út Đặng Xuyến Như là Phó Giáo sư, Tiến sĩ, công tác tại Viện Ứng dụng Công nghệ.

3 chàng rể - 3 vị tướng của Quân đội nhân dân Việt Nam

Đặc biệt, trong 6 người con của Giáo sư Đặng Thai Mai, 3 người con gái đã nên duyên với những vị tướng có nhiều đóng góp trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc và xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam. Đó là Đại tướng Võ Nguyên Giáp, Trung tướng Phạm Hồng Cư và Trung tướng Phạm Hồng Sơn.

Đại tướng Võ Nguyên Giáp sinh năm 1911, kém Giáo sư Đặng Thai Mai 9 tuổi. Là người học trò xuất sắc, gần gũi của Chủ tịch Hồ Chí Minh, ông không chỉ là vị Đại tướng đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam mà còn là nhà lãnh đạo có tầm vóc quốc tế với những đóng góp đặc biệt quan trọng đối với sự nghiệp cách mạng Việt Nam.

Mối quan hệ giữa Đại tướng Võ Nguyên Giáp và bà Đặng Bích Hà - con gái cả của Giáo sư Đặng Thai Mai - được vun đắp từ sự gắn bó trong những năm tháng hoạt động cách mạng. Sau khi gặp lại bà Đặng Bích Hà, tình cảm giữa hai người dần nảy nở. Họ tổ chức đám cưới giản dị trước khi cuộc kháng chiến toàn quốc chống thực dân Pháp bùng nổ. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đến dự và chúc mừng đôi vợ chồng.

Sau khi kết hôn, hai người có 4 người con, gồm 2 trai và 2 gái. Trong số đó có Tiến sĩ khoa học Vật lý Võ Hạnh Phúc.

Người con rể thứ hai của Giáo sư Đặng Thai Mai là Trung tướng Phạm Hồng Cư, tên thật là Lê Đỗ Nguyên, sinh năm 1926 tại Thanh Hóa.

Tháng 9/1945, đồng chí Phạm Hồng Cư nhập ngũ. Một năm sau khi tham gia quân đội, ông được kết nạp vào Đảng. Trưởng thành từ Đội viên Tự vệ chiến đấu Cứu quốc Hoàng Diệu tại Hà Nội, ông từng tham gia nhiều chiến dịch quan trọng trong hai cuộc kháng chiến, từ chiến dịch Điện Biên Phủ đến chiến dịch Hồ Chí Minh.

Năm 1954, sau chiến thắng Điện Biên Phủ, Phạm Hồng Cư kết hôn với bà Đặng Thị Hạnh, con gái thứ hai của Giáo sư Đặng Thai Mai. Hai người có 3 người con, gồm 2 trai và 1 gái.

Trong sự nghiệp quân ngũ, ông Cư từng đảm nhiệm nhiều vị trí quan trọng. Giai đoạn 1974-1978, ông giữ chức Cục trưởng Cục Văn hóa, Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam. Sau đó, ông lần lượt đảm nhiệm các cương vị Phó Chính ủy, Phó Tư lệnh kiêm Chủ nhiệm Chính trị Quân khu 2 trước khi nghỉ hưu. Năm 1988, ông được phong quân hàm Trung tướng.

Người con rể thứ ba của Giáo sư Đặng Thai Mai là Trung tướng Phạm Hồng Sơn, tên thật là Phạm Thành Chính, sinh năm 1923 tại Nghệ An.

Ông Phạm Hồng Sơn nhập ngũ năm 1945, từng trực tiếp tham gia và chỉ huy chiến đấu tại nhiều mặt trận. Trong kháng chiến chống thực dân Pháp, ông giữ chức Trung đoàn trưởng Trung đoàn 36, Sư đoàn 308.

Giai đoạn 1955-1959, ông đảm nhiệm cương vị Tham mưu trưởng Quân khu Hữu Ngạn. Sau đó, ông lần lượt công tác tại Cục Khoa học Quân sự và giữ chức Cục trưởng Cục Quân huấn thuộc Bộ Tổng Tham mưu.

Năm 1967, Phạm Hồng Sơn được điều động vào chiến trường miền Nam, tham gia chỉ huy chiến dịch Đường 9 - Nam Lào, sau đó giữ chức Phó Tư lệnh kiêm Tham mưu trưởng Mặt trận Tây Nguyên. Trong giai đoạn 1971-1975, ông còn đảm nhiệm các vị trí Phó Viện trưởng Viện Khoa học Quân sự và Phó Viện trưởng Học viện Quân sự cấp cao.

Với những đóng góp trong quân đội, Phạm Hồng Sơn được phong quân hàm Trung tướng năm 1982. Ông còn có học vị Phó Tiến sĩ khoa học quân sự.

Năm 1954, Phạm Hồng Sơn kết hôn với bà Đặng Anh Đào, con gái thứ tư của Giáo sư Đặng Thai Mai. Hôn lễ được tổ chức tại Thanh Hóa trước thời điểm hòa bình lập lại ở miền Bắc. Hai người có 3 người con, trong đó 2 người từng là sĩ quan hải quân, người còn lại là tiến sĩ toán học. Cả 3 đều được đào tạo tại Liên Xô trước đây.

Gia đình Giáo sư Đặng Thai Mai là nơi hội tụ nhiều thế hệ trí thức, từ người cha uyên bác, tận tụy với sự nghiệp giáo dục nước nhà đến 6 người con đều trở thành Giáo sư, Phó Giáo sư. Mỗi người lựa chọn một con đường cống hiến riêng, để lại dấu ấn trong các lĩnh vực văn hóa, giáo dục và quân sự Việt Nam.