Hà Nội thông qua cơ chế xử lý vi phạm tại 12 dự án Mường Thanh: Người mua nhà không phải chịu chi phí khắc phục sai phạm

Ngày 28/10, HĐND TP. Hà Nội khóa XVII, nhiệm kỳ 2026-2031 khai mạc kỳ họp thứ bảy (kỳ họp chuyên đề) nhằm xem xét, quyết định nhiều vấn đề quan trọng thuộc thẩm quyền.

Đáng chú ý, tại kỳ họp, HĐND TP. Hà Nội đã thông qua nghị quyết quy định cơ chế, chính sách đặc thù và biện pháp khắc phục hậu quả nhằm xử lý những vi phạm về đất đai, trật tự xây dựng gắn với cải tạo, chỉnh trang đô thị tại 12 công trình, dự án của Tập đoàn Mường Thanh trên địa bàn.

Theo tờ trình của UBND TP. Hà Nội, các dự án này tồn tại nhiều sai phạm quy mô lớn, kéo dài nhiều năm. Cụ thể, tổng số căn hộ được phê duyệt ban đầu là 6.759 căn, nhưng thực tế đã xây dựng tới 24.943 căn, vượt 18.184 căn so với quy mô được cấp phép.

Lãnh đạo UBND TP. Hà Nội nhận định, nếu chỉ áp dụng các quy định pháp luật hiện hành theo cơ chế thông thường, việc xử lý những sai phạm này sẽ gặp nhiều khó khăn, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng nghiêm trọng đến an ninh, trật tự và quyền lợi của người dân đã mua nhà tại các dự án.

Để tháo gỡ vướng mắc, nghị quyết đặt ra 7 nguyên tắc xử lý, trong đó nhấn mạnh yêu cầu khách quan, công khai, minh bạch và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người dân. Việc áp dụng cơ chế đặc thù không làm thay đổi bản chất các hành vi vi phạm; chủ đầu tư phải chịu toàn bộ chi phí khắc phục hậu quả, trong khi người mua nhà không có lỗi không phải gánh chịu thiệt hại do sai phạm của chủ đầu tư.

Về phương án xử lý, Điều 4 của nghị quyết quy định việc rà soát, phân loại các công trình và hạng mục vi phạm thành hai nhóm.

Nhóm 1 là các công trình được xem xét cho tồn tại có điều kiện, gồm những hạng mục đã hoàn thành xây dựng, bảo đảm an toàn chịu lực, đáp ứng yêu cầu phòng cháy, chữa cháy; có hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội thiết yếu đáp ứng yêu cầu hoặc có khả năng bổ sung. Đồng thời, công trình phải bảo đảm khoảng cách theo quy chuẩn áp dụng tại thời điểm xây dựng và không vi phạm chỉ giới đường đỏ.

Nhóm 2 là các công trình buộc phải phá dỡ, bao gồm những hạng mục không đáp ứng tiêu chí của nhóm 1, không bảo đảm an toàn chịu lực, không thể khắc phục các yêu cầu về phòng cháy, chữa cháy hoặc vi phạm chỉ giới đường đỏ.

Đối với các công trình thuộc diện phá dỡ, Điều 5 và Điều 6 quy định việc di dời cư dân khỏi khu vực vi phạm, bao gồm cả các khối đế phải tháo dỡ. Chủ đầu tư có trách nhiệm xây dựng phương án phá dỡ bảo đảm an toàn trong thời hạn 30 ngày. Trường hợp không tự nguyện thực hiện, cơ quan chức năng sẽ tổ chức cưỡng chế theo quy định.

Về chính sách hỗ trợ người dân, nghị quyết đưa ra các phương án giải quyết tùy theo từng trường hợp.

Đối với những hộ dân phải di dời, người mua nhà được nhận tiền bồi thường trong thời hạn 90 ngày hoặc thỏa thuận mua căn hộ, nhà ở tại các dự án khác của chủ đầu tư. Trường hợp đáp ứng điều kiện mua nhà ở xã hội, người dân được ưu tiên mua nhà ở xã hội do chủ đầu tư phát triển mà không phải tham gia bốc thăm.

Trong khi đó, những hộ dân không thuộc diện di dời được tiếp tục thực hiện hợp đồng mua bán đã ký, không phải đóng góp chi phí khắc phục hậu quả thay chủ đầu tư và được xem xét cấp giấy chứng nhận sau khi hoàn thành các nghĩa vụ tài chính theo quy định.

Đối với chủ đầu tư, nghị quyết yêu cầu phải hoàn thành các biện pháp khắc phục hậu quả vi phạm trước khi được xem xét thực hiện các thủ tục liên quan đến cập nhật quy hoạch, giao đất và cấp giấy chứng nhận.

Tham gia thảo luận tại kỳ họp, đại biểu Võ Đăng Dũng, Bí thư phường Khương Đình, đánh giá việc ban hành cơ chế đặc thù để xử lý các dự án tồn đọng sai phạm trong nhiều năm là cần thiết, đặc biệt nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân.

Tuy nhiên, ông Dũng đề nghị thành phố có hướng dẫn cụ thể và hỗ trợ chính quyền cấp xã trong quá trình triển khai, nhất là đối với các nhiệm vụ thuộc thẩm quyền Chủ tịch UBND cấp xã như ban hành quyết định buộc phá dỡ, thu hồi khoản lợi bất hợp pháp và tổ chức cưỡng chế khi chủ đầu tư không tự giác chấp hành.

Theo đại biểu, số lượng căn hộ thuộc diện phải di dời, phá dỡ hoặc chuyển đổi công năng là rất lớn. Riêng số căn hộ cao tầng dự kiến phải phá dỡ đã lên tới hơn 3.900 căn, có thể ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống, công việc và việc học tập của hàng chục nghìn người dân.

Vì vậy, ông Dũng kiến nghị thành phố tăng cường chỉ đạo, hướng dẫn và hỗ trợ chính quyền cơ sở trong quá trình thực hiện, bảo đảm nghị quyết sau khi được ban hành có tính khả thi, sớm giải quyết những tồn tại kéo dài và ổn định đời sống người dân tại các dự án.