Hạng mục được ví như 'trái tim' của siêu sân bay Long Thành vượt khó trước thời điểm khai thác

12 gói thầu bước vào chặng nước rút

Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) vừa cập nhật tiến độ Dự án thành phần 3 - các công trình thiết yếu trong sân bay Long Thành. Tính đến đầu tháng 9, 4/16 gói thầu đã hoàn thành, trong khi 12 gói tiếp tục được thi công.

Tiến độ này đặt dự án vào giai đoạn đặc biệt khẩn trương khi thời điểm khai thác thương mại dự kiến chỉ còn vài tháng. Theo kế hoạch, sân bay Long Thành sẽ vận hành thử trong giai đoạn tháng 9-11/2026 và hướng tới khai thác chính thức từ ngày 1/12/2026.

Trước đó, trong kỳ nghỉ Quốc khánh 2/9, công trường vẫn duy trì thi công 3 ca, 4 kíp. Ngày 1/9, Chủ tịch HĐQT ACV Nguyễn Cao Cường đã có chuyến kiểm tra trực tiếp tiến độ, động viên kỹ sư, công nhân và yêu cầu các đơn vị tiếp tục giữ nhịp thi công liên tục, đồng thời kiểm soát chặt an toàn, chất lượng. Đây cũng là yêu cầu xuyên suốt giai đoạn cuối của dự án. ACV đang chỉ đạo các nhà thầu bổ sung nhân lực, thiết bị, tăng ca, tăng kíp và tập trung nguồn lực cho những gói còn khối lượng lớn, có nguy cơ tác động đến tiến độ chung.

Nhà ga được ưu tiên hoàn thiện theo từng khu vực

Nguồn tin trên báo Dân trí cho hay, trong số 12 gói thầu đang thi công, gói 5.10 - xây dựng và lắp đặt thiết bị nhà ga hành khách - là một trong những hạng mục quan trọng nhất. Nhà ga giai đoạn 1 được thiết kế với công suất 25 triệu hành khách/năm, vì vậy việc hoàn thiện công trình này có ý nghĩa trực tiếp đối với khả năng đưa sân bay vào khai thác.

Đến đầu tháng 9, gói 5.10 đạt khoảng 77,37% sản lượng. Trước áp lực thời gian, ACV đang tập trung trước vào cánh phía Tây và khu vực trung tâm nhà ga, hướng tới khả năng phục vụ khoảng 15 triệu hành khách/năm. Phần cánh phía Đông tiếp tục được hoàn thiện sau mốc tháng 11.

Yêu cầu này nhằm đưa những khu vực thiết yếu đạt trạng thái có thể vận hành sớm, thay vì chờ toàn bộ nhà ga hoàn thành đồng thời. Các hệ thống phục vụ trực tiếp hành khách như làm thủ tục, thông tin chuyến bay, camera giám sát và WiFi được ưu tiên lắp đặt tại những khu vực cần thiết cho khai thác ban đầu.

Theo kế hoạch, tại cánh Tây phải bảo đảm tối thiểu một khu vực làm thủ tục cho khách quốc nội và một khu vực cho khách quốc tế; hệ thống thiết bị cũng được chuẩn bị để kết nối với các hãng hàng không nội địa và ít nhất một hãng quốc tế. Đây là giải pháp phù hợp với yêu cầu vận hành thử trong thời gian ngắn. ACV hiện áp dụng nguyên tắc “thi công đến đâu, nghiệm thu và vận hành thử đến đó”, qua đó tận dụng tối đa thời gian hoàn thiện để kiểm tra, chạy thử từng hệ thống trước khi vận hành đồng bộ.

Mặt bằng, nhân lực vẫn là những điểm nghẽn lớn

Cùng với nhà ga, hệ thống giao thông nội cảng và hạ tầng kỹ thuật đang được đẩy nhanh. Gói 4.8 hiện đạt khoảng 76,3% nhưng gặp khó do thiếu nhân lực và thời tiết bất lợi. Tuyến đường trục chính từ cổng số 1 đến nhà ga hiện được đặt mục tiêu hoàn thành vào ngày 31/10. Trong khi đó, đoạn từ nhà ga về phía Đông dự kiến hoàn thành vào cuối tháng 12.

Một trong những khó khăn lớn nhất là tình trạng chồng lấn mặt bằng thi công giữa nhiều gói thầu. Khu vực cầu cạn và các tuyến đường phía trước nhà ga cùng lúc liên quan đến các gói 4.8, 5.10 và 11.5. Việc một khu vực phải phục vụ nhiều mũi thi công khiến không gian tổ chức công trường bị thu hẹp, ảnh hưởng đến trình tự triển khai.

Ngay bên trong nhà ga, các đội kiến trúc, nội thất, cơ điện và phòng cháy chữa cháy cũng phải làm việc đồng thời. Khi tiến độ được rút ngắn, nguy cơ các hạng mục lát nền, trần, cơ điện và hoàn thiện nội thất cùng chiếm một mặt bằng càng lớn.

Nhân lực cũng là một bài toán đáng kể. Công trường hiện thiếu khoảng 1.600 lao động so với nhu cầu hơn 9.000 người trong giai đoạn cao điểm. Cùng với đó, mưa lớn và nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng vật liệu có thể tiếp tục gây áp lực lên tiến độ.

ACV yêu cầu các nhà thầu tăng cường nhân lực, máy móc, tổ chức thi công nhiều ca, nhiều kíp và chủ động phối hợp giữa các gói thầu. BIM cùng các phần mềm quản lý tiến độ, mặt bằng được sử dụng để nhận diện các điểm giao cắt, hạn chế xung đột trong quá trình thi công.

Thách thức của Long Thành trong những tháng cuối năm không dừng ở việc hoàn tất xây dựng. Sau khi các hạng mục hoàn thành, hàng loạt hệ thống còn phải kiểm tra, chạy thử liên động, hiệu chuẩn, nghiệm thu và hoàn tất thủ tục cấp phép trước khi khai thác. Cục Hàng không Việt Nam đánh giá giai đoạn từ nay đến thời điểm khai thác là chặng quyết định, với khối lượng lớn công việc phải thực hiện đồng thời. Việc vận hành thử trong các tháng 9-11 sẽ là bước kiểm tra khả năng phối hợp giữa khu bay, nhà ga, hệ thống kỹ thuật và các quy trình khai thác thực tế.

Với tổng mức đầu tư khái toán hơn 16 tỷ USD cho toàn bộ dự án và hơn 5,4 tỷ USD ở giai đoạn 1, siêu sân bay Long Thành đang đứng trước một trong những mốc quan trọng nhất kể từ khi khởi công. Giai đoạn 1 được thiết kế phục vụ 25 triệu hành khách và 1,2 triệu tấn hàng hóa mỗi năm.

Do đó, việc 4/16 gói thầu đã hoàn thành mới chỉ là một phần của bức tranh tiến độ. Trong 12 gói còn lại, từng hạng mục phải được đưa về đích theo một chuỗi liên kết chặt chẽ khi nhà ga phải sẵn sàng, đường nội cảng phải kết nối, thiết bị phải hoạt động và toàn bộ hệ thống phải vượt qua quá trình vận hành thử. Đây chính là chặng quyết định khả năng Long Thành chuyển từ một đại công trường sang một sân bay có thể khai thác thương mại vào cuối năm 2026.