Johnson & Johnson chi 5,5 tỷ USD để dập tắt khủng hoảng phấn rôm gây ung thư kéo dài gần 10 năm

Theo Reuters và các nguồn tin quốc tế, thỏa thuận mới của J&J liên quan khoảng 76.000 vụ kiện còn tồn đọng tại Mỹ, chủ yếu xoay quanh cáo buộc phấn rôm chứa talc có liên quan đến ung thư buồng trứng. Kế hoạch dàn xếp chỉ có hiệu lực nếu nhận được sự đồng thuận của ít nhất 95% nguyên đơn trong nhóm vụ kiện này.

Nếu hoàn tất, đây sẽ là một trong những vụ dàn xếp pháp lý lớn nhất trong lịch sử ngành chăm sóc sức khỏe tiêu dùng, đồng thời giúp J&J xử lý một trong những rủi ro lớn nhất từng ảnh hưởng đến danh tiếng và hoạt động kinh doanh của tập đoàn.

Cuộc chiến pháp lý kéo dài gần một thập kỷ

Các vụ kiện liên quan đến sản phẩm phấn rôm chứa talc của J&J bắt đầu gia tăng mạnh trong nhiều năm qua, khi hàng nghìn nguyên đơn cáo buộc việc sử dụng sản phẩm có thể liên quan đến ung thư, đặc biệt là ung thư buồng trứng.

J&J nhiều lần bác bỏ các cáo buộc, cho rằng các sản phẩm talc của hãng không chứa amiăng và không gây ung thư. Trong thông báo công bố kế hoạch dàn xếp, Erik Haas, Phó Chủ tịch phụ trách tố tụng của J&J, tiếp tục khẳng định công ty không thừa nhận sai phạm, nhưng lựa chọn giải quyết tranh chấp nhằm tránh kéo dài các vụ kiện trong nhiều năm tới.

Theo kế hoạch, J&J dự kiến chi trả tối đa 3 tỷ USD vào năm 2027, phần còn lại sẽ được thanh toán từ năm 2028. Khoản tiền cuối cùng có thể thay đổi tùy thuộc số lượng nguyên đơn tham gia thỏa thuận. Phương án này chỉ áp dụng cho các vụ kiện hiện có, không bao gồm những khiếu kiện có thể phát sinh trong tương lai.

Trước khi đưa ra thỏa thuận mới, J&J từng tìm cách xử lý các nghĩa vụ pháp lý thông qua chiến lược đưa đơn vị phụ trách trách nhiệm pháp lý vào quy trình phá sản, thường được gọi là chiến lược “Texas two-step”. Tuy nhiên, các nỗ lực này đã bị tòa án bác bỏ, khiến doanh nghiệp phải tiếp tục đối mặt với các vụ kiện theo quy trình tố tụng thông thường.

Tranh luận khoa học xoay quanh bột talc

Trọng tâm của các vụ kiện là câu hỏi liệu việc tiếp xúc với talc trong các sản phẩm tiêu dùng có làm tăng nguy cơ ung thư hay không.

Năm 2024, Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) thuộc Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã phân loại talc vào nhóm “có khả năng gây ung thư cho con người” (Group 2A). Đánh giá này dựa trên bằng chứng hạn chế ở người liên quan đến ung thư, cùng các dữ liệu từ nghiên cứu trên động vật và bằng chứng về cơ chế sinh học. Tuy nhiên, việc phân loại này không đồng nghĩa với việc khẳng định mọi sản phẩm chứa talc đều trực tiếp gây ung thư trong từng trường hợp cụ thể.

J&J cho rằng các nghiên cứu hiện có chưa chứng minh được mối quan hệ nhân quả trực tiếp giữa sản phẩm talc của hãng và bệnh ung thư. Tập đoàn cũng đã thay đổi chiến lược kinh doanh khi ngừng bán phấn rôm trẻ em chứa talc tại Mỹ từ năm 2020 và trên toàn cầu từ năm 2023, chuyển sang sử dụng công thức làm từ tinh bột ngô.

Giảm áp lực pháp lý, củng cố niềm tin nhà đầu tư

Thông tin về thỏa thuận được thị trường phản ứng tích cực khi cổ phiếu J&J tăng khoảng 1,8% trong giao dịch ngoài giờ. Nhà đầu tư kỳ vọng việc giải quyết phần lớn các vụ kiện sẽ giúp tập đoàn loại bỏ một khoản bất định kéo dài, tập trung hơn vào các lĩnh vực cốt lõi như dược phẩm, thiết bị y tế và đổi mới công nghệ chăm sóc sức khỏe.

Tuy nhiên, quá trình hoàn tất thỏa thuận vẫn cần thêm thời gian bởi phụ thuộc vào sự chấp thuận của các nhóm nguyên đơn và các thủ tục pháp lý liên quan. Dù khoản chi 5,5 tỷ USD là con số rất lớn, việc khép lại tranh chấp có thể giúp J&J kiểm soát tốt hơn rủi ro tài chính và thương hiệu sau nhiều năm chịu sức ép từ các vụ kiện phấn rôm.

Vụ việc cũng trở thành một ví dụ điển hình về thách thức mà các tập đoàn toàn cầu phải đối mặt khi sản phẩm tiêu dùng gắn với vấn đề sức khỏe cộng đồng, nơi ranh giới giữa tranh luận khoa học, trách nhiệm pháp lý và niềm tin người tiêu dùng luôn là bài toán phức tạp.