Cập nhật tiến độ tuyến đường sắt cao tốc đầu tiên Việt Nam hơn 147.000 tỷ do Vingroup đầu tư

Dự án đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh đang được đẩy mạnh thi công tại nhiều vị trí trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh, tập trung vào các hạng mục cầu, cọc khoan nhồi và kết cấu phần dưới, hướng tới mục tiêu hoàn thành xây dựng trong năm 2028 và đưa vào khai thác thương mại từ năm 2029.

Theo cập nhật tiến độ, các nhà thầu đang triển khai thi công tại 45 vị trí trụ cầu trên đoạn tuyến qua Quảng Ninh, với tổng cộng 237 cọc khoan nhồi đã hoàn thành. Riêng khu vực cầu vượt cao tốc Hạ Long - Hải Phòng, đơn vị thi công đã hoàn thành 84 cọc khoan nhồi tại 18 vị trí trụ, đồng thời triển khai 10 bệ trụ và 4 thân trụ.

Đây là những hạng mục quan trọng trong giai đoạn đầu thi công, tạo nền tảng để tiếp tục triển khai kết cấu phần trên và từng bước hình thành hệ thống cầu, cầu cạn dọc tuyến.

Song song với hoạt động xây dựng, công tác giải phóng mặt bằng cũng đang được các địa phương đẩy nhanh. Đến nay, Quảng Ninh đã bàn giao 226,88ha, tương đương khoảng 82% tổng diện tích cần thu hồi, còn lại 46,53ha chưa hoàn thành.

Trong đó, các địa bàn Mạo Khê, Tuần Châu và Uông Bí đã cơ bản hoàn tất việc bàn giao mặt bằng. Tại Hoàng Quế, Yên Tử và Hà An, tỷ lệ bàn giao đạt khoảng 80%. Riêng phường Đông Mai mới hoàn thành khoảng 43%, là một trong những khu vực còn khối lượng giải phóng mặt bằng lớn.

Bên cạnh những vướng mắc liên quan đến đất đai, tiến độ di dời các công trình hạ tầng kỹ thuật hiện vẫn chậm so với kế hoạch, ảnh hưởng đến khả năng mở rộng phạm vi thi công trên toàn tuyến.

Để bảo đảm mục tiêu hoàn thành dự án trong năm 2028, chủ đầu tư và các địa phương liên quan đang tăng cường phối hợp, tập trung tháo gỡ những khó khăn trong công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng và tái định cư.

Trọng tâm là xử lý dứt điểm các trường hợp còn vướng mắc về đất ở, tài sản trên đất, hoạt động nuôi trồng thủy sản; đồng thời đẩy nhanh việc chuẩn bị quỹ đất tái định cư và xây dựng phương án di dời các công trình quốc phòng, an ninh.

Cùng với đó, các đơn vị được yêu cầu khẩn trương triển khai phương án di dời hệ thống điện, viễn thông, chiếu sáng, đặc biệt tại những vị trí có đường điện cao thế ảnh hưởng trực tiếp đến an toàn và tiến độ thi công.

Đối với các đoạn tuyến đã có mặt bằng, chủ đầu tư và nhà thầu cần chủ động bố trí nhân lực, máy móc, thiết bị, tổ chức nhiều mũi thi công đồng thời nhằm tận dụng tối đa điều kiện hiện có, hạn chế tình trạng chờ đợi mặt bằng làm gián đoạn tiến độ chung.

Trước đó, dự án đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh - tuyến đường sắt tốc độ cao đầu tiên của Việt Nam - được khởi công ngày 12/4/2026, do Công ty CP Đầu tư và Phát triển đường sắt cao tốc VinSpeed, doanh nghiệp thuộc Tập đoàn Vingroup, làm chủ đầu tư.

Đây là một trong những dự án hạ tầng giao thông quy mô lớn tại khu vực phía Bắc, với tổng mức đầu tư hơn 147.300 tỷ đồng, chưa bao gồm chi phí giải phóng mặt bằng. Riêng đoạn tuyến qua Quảng Ninh có vốn đầu tư khoảng 48.100 tỷ đồng.

Theo phương án đầu tư, tuyến đường sắt có tổng chiều dài khoảng 121km, đi qua 4 địa phương gồm Hà Nội, Bắc Ninh, Hải Phòng và Quảng Ninh. Trong đó, đoạn qua Hà Nội dài khoảng 17,48km, Bắc Ninh 30,41km, Hải Phòng 33,02km và Quảng Ninh 40,17km.

Phần lớn tuyến được thiết kế đi trên cao, với khoảng 116km cầu cạn, trong khi đoạn đi trên mặt đất dài khoảng 4km. Dự án dự kiến xây dựng 9 cầu vượt sông và 11 cầu cạn vượt các tuyến đường sắt, đường bộ hiện hữu.

Tuyến chính được thiết kế với tốc độ tối đa 350km/h, riêng đoạn qua Hà Nội có tốc độ thiết kế 120km/h. Khi hoàn thành, thời gian di chuyển bằng tàu tốc độ cao từ Hà Nội đến Hạ Long dự kiến rút ngắn xuống còn khoảng 23 phút.

Theo phương án khai thác được VinSpeed công bố, mỗi đoàn tàu dự kiến gồm 7 - 8 toa, có khả năng phục vụ khoảng 600 hành khách. Thời gian hoạt động từ 6h đến 24h hằng ngày, tương đương 18 giờ khai thác.

Trong giai đoạn đầu, chủ đầu tư dự kiến bố trí 16 đoàn tàu, bao gồm cả phương tiện dự phòng. Tần suất chạy tàu vào giờ cao điểm trong năm đầu khai thác dự kiến khoảng 60 phút/chuyến.

Theo lộ trình, khoảng cách giữa các chuyến sẽ từng bước được rút ngắn xuống còn 30 phút vào năm 2030, 20 phút vào năm 2035, 15 phút vào năm 2040 và 12 phút vào năm 2045, phù hợp với nhu cầu vận tải tăng dần.

Về sản lượng vận chuyển, tuyến đường sắt được dự báo phục vụ hơn 668.000 lượt hành khách trong năm đầu hoạt động. Con số này dự kiến tăng lên khoảng 1,49 triệu lượt vào năm 2030 và đạt 3,38 triệu lượt vào năm 2040.

Khi đưa vào khai thác, tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh được kỳ vọng hình thành phương thức vận tải mới, rút ngắn đáng kể thời gian di chuyển giữa Thủ đô với các trung tâm công nghiệp, đô thị và du lịch lớn của vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ.

Đặc biệt, việc kết nối Hà Nội với Hạ Long trong khoảng 23 phút được kỳ vọng tạo thêm động lực phát triển du lịch, thương mại, dịch vụ và bất động sản, đồng thời mở rộng không gian liên kết kinh tế giữa Hà Nội, Bắc Ninh, Hải Phòng và Quảng Ninh.

Trong bối cảnh mục tiêu hoàn thành xây dựng vào năm 2028 đang đến gần, việc đẩy nhanh giải phóng mặt bằng, di dời hạ tầng kỹ thuật và tổ chức thi công đồng bộ trên các đoạn tuyến đã đủ điều kiện sẽ đóng vai trò quyết định đối với tiến độ toàn dự án.

Nếu các vướng mắc được tháo gỡ kịp thời, dự án sẽ có thêm điều kiện để tăng tốc, hướng tới mục tiêu khai thác thương mại từ năm 2029, góp phần hoàn thiện mạng lưới giao thông hiện đại và nâng cao năng lực kết nối vùng tại khu vực phía Bắc.