Ngôi làng 600 năm 'cheo leo' trên vách núi: Từng bị lãng quên, nay bỗng hút đông du khách, được vinh danh là 'Làng du lịch tốt nhất thế giới'

Nằm cheo leo trên vách núi cao khoảng 100m ở huyện Wuyuan, tỉnh Giang Tây, miền đông Trung Quốc, cách Vạn Lý Trường Thành khoảng 2.000km về phía nam, làng cổ Huangling (hay gọi là Hoàng Lĩnh) nổi bật với những ngôi nhà mang kiến trúc Huy Châu cổ kính nép mình giữa núi non xanh thẳm.

Được hình thành cách đây gần 600 năm bởi gia tộc Cao di cư từ miền Bắc để tránh chiến tranh, ngôi làng vẫn lưu giữ gần như nguyên vẹn vẻ đẹp truyền thống với những bức tường trắng, mái ngói đen đặc trưng của vùng Huệ Châu.

Tên gọi Huangling bắt nguồn từ những cánh rừng tre xanh bao bọc xung quanh ngôi làng. Từ trên cao nhìn xuống, những ngôi nhà cổ xếp tầng theo triền núi, xen giữa là những thửa ruộng bậc thang và thảm thực vật xanh mướt, tạo nên khung cảnh yên bình như một bức tranh thủy mặc.

Ít ai biết rằng, trước khi trở thành điểm du lịch nổi tiếng, Huangling từng rơi vào tình trạng xuống cấp nghiêm trọng. Nhiều ngôi nhà cổ hư hỏng, ruộng bậc thang bị bỏ hoang, dân số ngày càng thưa thớt khi người dân lần lượt rời làng.

Bước ngoặt đến vào năm 2009, khi ông Wang Wanbin cùng Công ty Phát triển Văn hóa Làng Wuyuan triển khai dự án bảo tồn và phục hồi ngôi làng theo quy hoạch do Đại học Tongji xây dựng. Toàn bộ khu làng cổ được trùng tu theo nguyên tắc giữ gìn tối đa kiến trúc Huy Châu truyền thống, đồng thời cải thiện hạ tầng để phát triển du lịch bền vững.

Trong quá trình phục dựng, các ngôi nhà cổ được sửa chữa bởi những nghệ nhân địa phương nhằm bảo tồn tối đa các chi tiết chạm khắc gỗ, gạch và đá. Nhiều đồ dùng, nội thất truyền thống cũng được tận dụng để tái hiện không gian sinh hoạt của cư dân xưa, góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa nguyên bản của ngôi làng.

Từ ngôi làng bị bỏ hoang đến điểm đến nổi tiếng thế giới

Điểm làm nên tên tuổi của Huangling chính là phong tục "Shaiqiu" - tập quán phơi nông sản đã tồn tại hàng trăm năm và trở thành biểu tượng văn hóa của địa phương. Do địa hình sườn núi dốc đứng, gần như không có diện tích đất bằng để phơi nông sản, người dân đã sáng tạo cách đặt những giàn gỗ và ban công nhô ra từ các ngôi nhà để hong khô nông sản sau mỗi vụ thu hoạch.

Đến mùa thu, hàng nghìn nia tre chất đầy ớt đỏ, ngô vàng, lúa, đậu và nhiều loại nông sản khác được bày kín trên mái nhà và ban công. Nhìn từ trên cao, cả ngôi làng như khoác lên mình tấm thảm rực rỡ với những gam màu đỏ, vàng và cam đan xen, tạo nên khung cảnh đặc trưng hiếm nơi nào trên thế giới có được.

Không chỉ diễn ra vào mùa thu, phong tục "Shaiqiu" còn được duy trì quanh năm. Mùa xuân là thời điểm phơi lá trà non, mùa hè có cà tím, đậu và nhiều loại rau củ theo mùa, trong khi mùa thu là mùa của ớt đỏ, ngô chín và các loại ngũ cốc.

Mỗi mùa vụ mang đến một bảng màu riêng, Huangling luôn thay đổi diện mạo theo nhịp sống lao động của người dân, đồng thời biến hoạt động sản xuất thường nhật trở thành một "tác phẩm nghệ thuật" giữa núi rừng.

Bên cạnh phong tục độc đáo, Huangling còn hấp dẫn bởi vẻ đẹp biến đổi theo bốn mùa. Vào tháng Ba hàng năm, những cánh đồng hoa cải dầu nở rộ phủ vàng các thửa ruộng bậc thang dưới chân làng, tạo nên khung cảnh rực rỡ như tranh vẽ.

Mùa hè, cây cối xanh tươi bao phủ khắp sườn núi, hòa cùng những giàn phơi đầy rau củ theo mùa.

Đến mùa thu, sắc đỏ của ớt, màu vàng của ngô và lúa chín phủ kín các mái nhà, biến Huangling thành điểm đến yêu thích của các nhiếp ảnh gia và du khách.

Ngay cả mùa đông, ngôi làng vẫn giữ sức hút với công viên băng tuyết trong nhà đầu tiên của huyện Wuyuan, nơi trưng bày nhiều tác phẩm điêu khắc bằng băng độc đáo.

Để lên làng cổ, du khách sẽ đi cáp treo từ chân núi, phóng tầm mắt ngắm toàn cảnh những thửa ruộng bậc thang và thung lũng xanh bên dưới trước khi băng qua cầu treo Lũy Tâm để vào khu làng. Những con ngõ lát đá quanh co dẫn lối qua các ngôi nhà cổ, quán trà, cửa hàng thủ công và nhà hàng địa phương. Tại đây, du khách có thể tìm hiểu kiến trúc Huy Châu truyền thống, thưởng thức ẩm thực bản địa, mua các sản phẩm thủ công hoặc trực tiếp trải nghiệm phong tục "Shaiqiu" cùng người dân.

Nhờ mô hình bảo tồn gắn với phát triển du lịch cộng đồng, Huangling đã hồi sinh mạnh mẽ và trở thành hình mẫu tiêu biểu về phát triển du lịch nông thôn của Trung Quốc. Năm 2023, ngôi làng được Tổ chức Du lịch Liên Hợp Quốc (UN Tourism) vinh danh trong danh sách "Những ngôi làng du lịch tốt nhất thế giới".

Từ một ngôi làng từng đứng trước nguy cơ bị lãng quên, Huangling ngày nay đã trở thành biểu tượng cho sự kết hợp hài hòa giữa bảo tồn di sản, phát triển cộng đồng và du lịch bền vững, đồng thời gìn giữ trọn vẹn phong tục "Shaiqiu" - nét văn hóa đặc sắc đã làm nên danh tiếng của ngôi làng suốt nhiều thế kỷ.