Siêu tổ hợp công nghiệp đường sắt 250ha vốn sơ bộ hơn 17.500 tỷ đồng có bước tiến quan trọng

Chiều 15/9, tại Trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc có cuộc làm việc với lãnh đạo các bộ, cơ quan và doanh nghiệp về chủ trương đầu tư xây dựng Tổ hợp Công nghiệp đường sắt.

Đồng ý giao Bộ Xây dựng lập báo cáo nghiên cứu tiền khả thi

Tại cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Tài chính Lê Tấn Cận cho biết việc nghiên cứu đầu tư Tổ hợp Công nghiệp đường sắt là một trong những giải pháp cụ thể hóa chủ trương phát triển công nghiệp đường sắt trong nước.

Bộ Tài chính kiến nghị giao Bộ Xây dựng tổ chức nghiên cứu chủ trương đầu tư dự án; Bộ Công Thương tiếp tục triển khai Đề án phát triển công nghiệp đường sắt Việt Nam; Hà Nội thực hiện các nhiệm vụ về quy hoạch, quản lý và bảo đảm quỹ đất cho tổ hợp.

Theo Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Danh Huy, Tổ hợp Công nghiệp đường sắt có yêu cầu kỹ thuật phức tạp, vốn đầu tư lớn và thời gian thu hồi vốn dài. Việc xây dựng tổ hợp vì vậy cần gắn với các dự án hạ tầng đường sắt để xác định nhu cầu về sản phẩm, thiết bị từ khâu thiết kế, xây dựng đến vận hành và bảo trì.

Dự án cũng cần tính toán khả năng chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực, sự tham gia của doanh nghiệp trong nước và tỷ lệ nội địa hóa. Để làm rõ quy mô, công nghệ, sơ bộ tổng mức đầu tư, hình thức đầu tư và hiệu quả tổng thể, Bộ Xây dựng đề nghị lập Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi.

Trên cơ sở báo cáo và đề xuất của Bộ Tài chính, Bộ Xây dựng, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc đồng ý giao Bộ Xây dựng chủ trì lập Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi dự án Tổ hợp Công nghiệp đường sắt. Bộ Tài chính được giao hoàn thiện hồ sơ trình Thủ tướng về bố trí nguồn kinh phí cho các nội dung liên quan đến chủ trương đầu tư dự án.

Tổ hợp 250ha tại phía Nam Hà Nội, vốn sơ bộ hơn 17.500 tỷ đồng

Theo quy hoạch, Tổ hợp Công nghiệp đường sắt có quy mô khoảng 250ha, đặt tại khu vực xã Chuyên Mỹ và xã Ứng Hòa, phía Nam Hà Nội.

Trước đó, Tập đoàn Đường sắt Quốc gia Việt Nam, tiền thân là Tổng công ty Đường sắt Việt Nam (VNR), đã đề xuất dự án với tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 17.509 tỷ đồng.

Theo các phương án nghiên cứu trước đây, tổ hợp dự kiến gồm khoảng 25 phân khu chức năng, phục vụ từ sản xuất, lắp ráp đến sửa chữa, thử nghiệm và đào tạo.

Tổ hợp được định hướng lắp ráp trong nước và từng bước nội địa hóa phương tiện cho đường sắt quốc gia và đường sắt đô thị; tiến tới làm chủ hoạt động vận hành, bảo trì, đồng thời sản xuất một số linh kiện, phụ tùng thay thế cho đường sắt tốc độ cao.

Dự án cũng được định hướng trở thành nơi tiếp nhận chuyển giao công nghệ, đầu tư máy móc, thiết bị và sản xuất đầu máy, toa xe cho đường sắt quốc gia có tốc độ khai thác dưới 200km/h.

Đối với đường sắt đô thị, phương án trước đây đặt mục tiêu mua thiết kế để tổ chức sản xuất toa xe EMU trong nước. Tổ hợp đồng thời có các phân khu phục vụ sửa chữa lớn phương tiện và thiết bị đường sắt.

Đặt nền móng cho công nghiệp đường sắt trong nước

Tổ hợp công nghiệp đường sắt 250ha được nghiên cứu trong bối cảnh Việt Nam chuẩn bị triển khai đồng thời nhiều dự án đường sắt quy mô lớn, kéo theo nhu cầu về phương tiện, thiết bị, linh kiện cũng như dịch vụ vận hành và bảo trì.

Quá trình chuẩn bị dự án cũng diễn ra cùng thời điểm doanh nghiệp đường sắt quốc gia được tổ chức lại.

Ngày 11/8/2026, Tổng công ty Đường sắt Việt Nam chính thức chuyển đổi mô hình thành Công ty TNHH MTV - Tập đoàn Đường sắt Quốc gia Việt Nam (Vietnam National Railway Group). Công ty mẹ do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ.

Trước khi chuyển đổi mô hình, VNR chính là đơn vị nghiên cứu, đề xuất đầu tư Tổ hợp Công nghiệp đường sắt.

Việc hình thành tổ hợp vì vậy không chỉ nhằm đáp ứng nhu cầu phương tiện, thiết bị cho các dự án đường sắt mới, mà còn gắn với mục tiêu xây dựng năng lực công nghiệp trong nước. Tại cuộc họp ngày 15/9, Bộ Xây dựng cũng đặt yêu cầu dự án phải tính đến chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực, khả năng tham gia của doanh nghiệp Việt Nam và tỷ lệ nội địa hóa.