Tên lửa bất ngờ phát nổ sau 90 giây rời bệ phóng, sứ mệnh đưa vệ tinh trị giá hơn 3.870 tỷ đồng thuộc hàng đắt đỏ bậc nhất Trung Quốc lên quỹ đạo thất bại

Thông báo do Tân Hoa Xã phát đi vào đêm muộn 10/8 cho biết, lúc 20h02 cùng ngày, Trung Quốc phóng vệ tinh ChinaSat-4B từ Trung tâm Phóng vệ tinh Văn Xương, tỉnh Hải Nam, bằng tên lửa Trường Chinh-7A. Tuy nhiên, tên lửa gặp sự cố trong quá trình bay, khiến sứ mệnh phóng thất bại. Nguyên nhân cụ thể đang được tiếp tục phân tích và điều tra.

Trước khi Trung Quốc đưa ra xác nhận chính thức, hình ảnh do người dân ghi lại cho thấy tên lửa Trường Chinh-7A phát nổ chưa đầy 90 giây sau khi rời bệ phóng. Hiện chưa rõ vụ nổ xuất phát từ sự cố kỹ thuật hay hệ thống tự hủy, còn được gọi là hệ thống chấm dứt chuyến bay đã được kích hoạt.

ChinaSat-4B là vệ tinh do Trung Quốc phát triển, được sử dụng để cung cấp các dịch vụ radio, truyền hình và truyền thông cho người dùng trên khắp cả nước. Theo SCMP, đây là một trong những vệ tinh đắt đỏ nhất mà Trung Quốc từng chế tạo, với chi phí hơn 1 tỷ tệ, hơn 3.870 tỷ đồng.

Trong khi đó, Trường Chinh-7A là một trong những tên lửa thế hệ mới của Trung Quốc, được phát triển để đưa các vệ tinh cỡ lớn lên quỹ đạo cao. Tên lửa này do Viện Nghiên cứu Công nghệ Tên lửa đẩy Trung Quốc (CALT), thuộc Tập đoàn Khoa học và Công nghệ Hàng không Vũ trụ Trung Quốc (CASC), phát triển dựa trên nền tảng tên lửa Trường Chinh-7.

Trường Chinh-7A là tên lửa đẩy nhiên liệu lỏng hạng trung thế hệ mới, được thiết kế cho các nhiệm vụ ở quỹ đạo cao. Tên lửa dài 60,13m, có trọng lượng khi phóng khoảng 573 tấn và có khả năng đưa ít nhất 7 tấn tải trọng lên quỹ đạo chuyển tiếp địa tĩnh (GTO).

Sự xuất hiện của Trường Chinh-7A giúp Trung Quốc bổ sung năng lực phóng đối với nhóm tải trọng từ 5,5-7 tấn trong các sứ mệnh lên quỹ đạo cao. Tên lửa có khả năng mang theo 1-2 vệ tinh trong mỗi lần phóng.

Năm 2026, Trường Chinh-7A bước vào giai đoạn thực hiện các vụ phóng với tần suất cao hơn. Sứ mệnh ngày 29/7 là chuyến bay thứ ba trong năm của dòng tên lửa này.

Trường Chinh-7A từng thất bại trong chuyến bay đầu tiên vào tháng 3/2020. Tuy nhiên, đến năm sau, tên lửa đã thực hiện thành công nhiệm vụ tiếp theo. Kể từ đó, dòng tên lửa này liên tiếp hoàn thành các sứ mệnh, trong đó có việc đưa nhiều loại vệ tinh truyền thông, viễn thám và chuyển tiếp dữ liệu lên quỹ đạo cao.

Gần nhất, ngày 29/7, Trường Chinh-7A đã thực hiện nhiệm vụ đưa vệ tinh Tianlian-3 hướng tới quỹ đạo địa tĩnh, ở độ cao khoảng 35.800km.

Vụ phóng ChinaSat-4B ngày 10/8 diễn ra chỉ hơn 12 ngày sau nhiệm vụ trước đó của Trường Chinh-7A, được kỳ vọng sẽ thiết lập kỷ lục mới về tốc độ thực hiện các vụ phóng của dòng tên lửa này.

Sự cố khiến tên lửa Trường Chinh-7A và vệ tinh ChinaSat-4B bị mất, đồng thời làm trì hoãn kế hoạch triển khai vệ tinh mới. Các vệ tinh địa tĩnh được sử dụng cho nhiều hoạt động truyền thông dân sự và quân sự.

Vụ phóng thất bại cũng ảnh hưởng đến kế hoạch phóng các tên lửa khác của Trung Quốc. Tên lửa Chu Tước 3 dự kiến được phóng vào rạng sáng 11/8 từ bãi phóng tên lửa Tửu Tuyền, tỉnh Cam Túc đã bị hoãn.