Thành phố lớn thứ 2 cả nước dự kiến sẽ có 2 sân bay quốc tế quy mô tầm cỡ

Không chỉ mở rộng năng lực vận tải hàng không, việc phát triển sân bay Chu Lai còn gắn với một bài toán lớn hơn của Đà Nẵng, đó là tổ chức lại không gian kinh tế theo hướng kết nối đô thị, công nghiệp, logistics và cảng biển.

Mới đây, Sở Xây dựng TP. Đà Nẵng có văn bản gửi Bộ Xây dựng góp ý hồ sơ Quy hoạch chi tiết Cảng hàng không Chu Lai thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050. Đáng chú ý, cơ quan này đề nghị xem xét báo cáo Thủ tướng Chính phủ giao UBND TP. Đà Nẵng làm cơ quan có thẩm quyền thực hiện dự án đầu tư, khai thác sân bay Chu Lai cùng hệ sinh thái kinh tế, đô thị sân bay theo phương thức đối tác công tư (PPP).

Đề xuất kế thừa kiến nghị trước đây của UBND tỉnh Quảng Nam tại Tờ trình số 1855/TTr-UBND ngày 10/3/2025. Sở Xây dựng đồng thời đề nghị sớm hoàn thiện việc thẩm định, phê duyệt quy hoạch, tạo cơ sở triển khai các thủ tục chuẩn bị đầu tư và huy động nguồn lực.

Hai sân bay, hai vai trò trong không gian kinh tế Đà Nẵng

Theo định hướng được Sở Xây dựng thống nhất, sân bay quốc tế Đà Nẵng sẽ tiếp tục đảm nhiệm vai trò cửa ngõ hàng không phía Bắc, phục vụ đô thị, du lịch, dịch vụ và tài chính. Trong khi đó, Chu Lai được định hướng trở thành đầu mối phía Nam, gắn với Khu kinh tế mở Chu Lai và cụm Chu Lai - Tam Kỳ - Núi Thành, tập trung vào công nghiệp, logistics, khoa học và công nghệ.

Cách phân vai này cho thấy mục tiêu không đơn thuần là xây dựng thêm một sân bay để chia sẻ lượng khách với sân bay hiện hữu. Chu Lai còn được kỳ vọng trở thành hạt nhân kết nối hoạt động sản xuất, vận chuyển hàng hóa và dịch vụ hậu cần trong khu vực.

Để hai sân bay phát huy hiệu quả bổ trợ, Sở Xây dựng đề nghị quy hoạch làm rõ phương án kết nối Chu Lai với tuyến đường tốc độ cao từ trung tâm Đà Nẵng, hệ thống đường cao tốc, đường sắt tốc độ cao và các cảng biển lân cận. Hành lang đường sắt đô thị, vị trí tiếp cận nhà ga và quỹ đất dành cho các công trình trung chuyển cũng cần được tính toán đồng bộ.

Đây là điều kiện quan trọng bởi hiệu quả của một sân bay không chỉ phụ thuộc vào đường băng hay nhà ga, mà còn nằm ở khả năng kết nối với các trung tâm dân cư, khu công nghiệp, cảng biển và mạng lưới giao thông liên vùng.

Quy hoạch sân bay 30 triệu khách, vốn đầu tư hơn 81.600 tỷ đồng

Theo hồ sơ quy hoạch, Chu Lai là cảng hàng không dùng chung dân dụng và quốc phòng, cấp 4F. Trong giai đoạn 2021-2030, sân bay được định hướng đạt công suất 5 triệu hành khách mỗi năm, với khoảng 25 vị trí đỗ tàu bay, có khả năng khai thác các dòng máy bay B777, B787, A321, A350 và tương đương.

Tầm nhìn đến năm 2050, công suất dự kiến tăng lên 30 triệu hành khách mỗi năm, số vị trí đỗ đạt khoảng 68. Sân bay được quy hoạch khai thác các loại tàu bay code E/F, trong đó có A380; nhà ga hàng hóa có công suất thiết kế lên tới 1,5 triệu tấn mỗi năm.

Để đáp ứng quy mô khai thác, đến năm 2030, phương án quy hoạch giữ đường cất hạ cánh 14R/32L hiện hữu và xây dựng thêm đường 14L/32R dài 4.000m, rộng 45m. Giai đoạn đến năm 2050, dự kiến xây dựng đường 14R/32L mới dài 3.800m, rộng 45m.

Nhà ga T2 được định hướng xây dựng ở phía Bắc sân bay, nằm giữa hai đường cất hạ cánh, với công suất ban đầu 5 triệu hành khách mỗi năm và mở rộng lên 30 triệu hành khách vào năm 2050. Nhà ga T1 hiện hữu dự kiến được phá dỡ để dành diện tích xây dựng sân đỗ tàu bay.

Theo thuyết minh quy hoạch, sơ bộ tổng mức đầu tư đến năm 2050 khoảng 81.611,85 tỷ đồng. Trong đó, giai đoạn đến năm 2030 cần khoảng 20.656 tỷ đồng, giai đoạn tiếp theo đến năm 2050 khoảng 60.955 tỷ đồng.

Từ sân bay đến cực tăng trưởng mới của miền Trung

Điểm đáng chú ý trong định hướng Chu Lai là sự gắn kết giữa hạ tầng hàng không với mô hình đô thị sân bay (aerotropolis). Theo mô hình này, sân bay không chỉ phục vụ nhu cầu đi lại mà còn tạo điều kiện hình thành các cụm logistics, sản xuất, thương mại và dịch vụ xung quanh.

Với vị trí gắn kết Khu kinh tế mở Chu Lai, cụm Chu Lai - Tam Kỳ - Núi Thành và hệ thống cảng biển khu vực, sân bay có thể mở thêm lựa chọn vận chuyển cho doanh nghiệp, đặc biệt với các hoạt động cần kết nối nhanh với thị trường quốc tế. Tuy nhiên, khả năng hình thành một trung tâm logistics quy mô lớn vẫn phụ thuộc vào tiến độ đầu tư, chất lượng kết nối và nhu cầu khai thác thực tế.

Việc rà soát quy hoạch Chu Lai diễn ra trong bối cảnh không gian phát triển của Đà Nẵng thay đổi sau sắp xếp đơn vị hành chính, đồng thời địa phương đặt mục tiêu khai thác hiệu quả hơn các hành lang công nghiệp, dịch vụ và kinh tế ven biển. Quy hoạch cũng phải tính đến các yếu tố liên quan đến đất quốc phòng, việc bố trí lại công trình tại sân bay quốc tế Đà Nẵng và định hướng phát triển của toàn mạng lưới hàng không.

Dù vậy, cần phân biệt rõ giữa định hướng quy hoạch và quyết định triển khai đầu tư. Đề xuất giao Đà Nẵng làm cơ quan có thẩm quyền thực hiện dự án, cũng như các hạng mục mở rộng sân bay Chu Lai, vẫn cần trải qua các bước thẩm định, phê duyệt và chuẩn bị đầu tư theo quy định.

Nếu các kế hoạch được hiện thực hóa đồng bộ, Đà Nẵng có thể phát triển mạng lưới hai sân bay với chức năng bổ trợ: Một đầu mối phục vụ đô thị, du lịch và dịch vụ; một đầu mối gắn với công nghiệp, logistics và chuỗi cung ứng. Khi đó, giá trị của Chu Lai không chỉ nằm ở công suất 30 triệu hành khách mỗi năm, mà còn ở khả năng tạo thêm động lực tăng trưởng cho toàn khu vực miền Trung.