Thanh khoản ngân hàng căng thẳng kéo dài: OMO và hoán đổi USD thành 'phao cứu sinh'
Thanh khoản hệ thống tiếp tục căng thẳng trong 5T2026 với lãi suất liên ngân hàng tăng mạnh ở các kỳ hạn.
Báo cáo Chiến lược đầu tư 6 tháng cuối năm 2026 công bố mới đây của Vietcap cho biết, thanh khoản hệ thống ngân hàng tiếp tục chịu áp lực trong 5 tháng đầu năm. Trái với kỳ vọng đầu năm, lãi suất liên ngân hàng không hạ nhiệt sau Tết, trong bối cảnh xung đột Trung Đông leo thang và nhu cầu vốn trên thị trường vẫn ở mức cao.
Theo Vietcap, lãi suất liên ngân hàng tăng mạnh ở hầu hết các kỳ hạn. Trong 5 tháng đầu năm 2026, lãi suất qua đêm bình quân đạt 5,81%, tăng 161 điểm cơ bản so với cùng kỳ năm trước. Trong khi đó, lãi suất kỳ hạn 1 tháng đạt bình quân 7,22%, tăng 272 điểm cơ bản.
Đáng chú ý, khối lượng giao dịch trên thị trường liên ngân hàng tăng mạnh trong năm nay, đạt bình quân 33 tỷ USD/ngày, cao hơn đáng kể so với mức 12,8-22,5 tỷ USD/ngày trong giai đoạn 2024-2025. Theo Vietcap, diễn biến này cho thấy nhiều ngân hàng đang phụ thuộc nhiều hơn vào nguồn vốn liên ngân hàng để bù đắp sự thiếu hụt trong huy động vốn.
OMO, hoán đổi USD và tiền gửi Kho bạc Nhà nước trở thành điểm tựa thanh khoản
Trong bối cảnh thanh khoản căng thẳng, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) tiếp tục đóng vai trò hỗ trợ thông qua các công cụ điều hành thị trường tiền tệ.
Vietcap cho biết, NHNN đã linh hoạt bơm thanh khoản qua kênh thị trường mở (OMO). Tính đến ngày 27/5, lượng bơm ròng qua kênh này đạt 326 nghìn tỷ đồng.
Bên cạnh đó, từ tháng 12/2025, NHNN đã bổ sung công cụ hoán đổi ngoại tệ, theo đó mua USD giao ngay và bán kỳ hạn 14 ngày nhằm hỗ trợ thanh khoản ngắn hạn cho hệ thống ngân hàng.
Một nguồn hỗ trợ đáng chú ý khác đến từ Kho bạc Nhà nước (KBNN). Tiền gửi của KBNN tại các ngân hàng quốc doanh tăng mạnh trong thời gian qua, góp phần củng cố nguồn vốn và giảm áp lực thanh khoản cho nhóm ngân hàng này.
Lãi suất huy động có thể ổn định nhưng rủi ro vẫn hiện hữu
Vietcap cho biết, áp lực thanh khoản gia tăng đã khiến các ngân hàng liên tục nâng lãi suất huy động trong giai đoạn cuối năm 2025 và đầu năm 2026. Trong bối cảnh tiền gửi không kỳ hạn (CASA) suy giảm và tỷ lệ cho vay trên huy động (LDR) ở mức cao, cuộc đua huy động vốn vẫn diễn ra khá quyết liệt.
Dẫn số liệu từ Techcombank, Vietcap cho biết lãi suất tiền gửi, bao gồm cả các khoản huy động theo thỏa thuận, đã tăng tổng cộng khoảng 240 điểm cơ bản trong giai đoạn từ quý IV/2025 đến quý I/2026.
Do lãi suất tiền gửi dưới 6 tháng bị khống chế ở mức 4,75%/năm và chịu sự giám sát chặt chẽ của NHNN, nhiều ngân hàng đã đẩy mạnh phát hành chứng chỉ tiền gửi (CCTG). Đây được xem là công cụ huy động vốn hiệu quả hơn khi không bị ràng buộc bởi trần lãi suất huy động thông thường và có thể đưa ra mức lãi suất hấp dẫn để thu hút dòng tiền.
Theo đánh giá của Vietcap, lãi suất tiền gửi nhiều khả năng sẽ duy trì ổn định trong thời gian tới nhờ một số yếu tố hỗ trợ, gồm: khoảng cách giữa tăng trưởng tín dụng và huy động vốn dần thu hẹp khi tín dụng tăng chậm lại và nguồn vốn từ chứng chỉ tiền gửi được cải thiện; các ngân hàng gia tăng vay vốn từ nước ngoài; cùng với việc đẩy mạnh giải ngân đầu tư công.
Tuy nhiên, Vietcap lưu ý rủi ro lãi suất huy động tăng thêm vẫn còn hiện hữu nếu căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông kéo dài, gây áp lực lên thanh khoản và mặt bằng lãi suất trong hệ thống ngân hàng.
