Tỉnh lớn thứ 2 Việt Nam sẽ có thêm 2 đô thị mới rộng hơn 2.400km2: Một là trung tâm kinh tế biển, một là cực tăng trưởng Tây Nguyên

UBND tỉnh Gia Lai vừa ban hành quyết định phê duyệt nhiệm vụ Quy hoạch chung đô thị Quy Nhơn và Quy hoạch chung đô thị Pleiku đến năm 2050.

Theo quyết định được phê duyệt, đô thị Quy Nhơn có phạm vi quy hoạch gồm 19 đơn vị hành chính, trong đó có 10 phường (Quy Nhơn, Quy Nhơn Đông, Quy Nhơn Tây, Quy Nhơn Bắc, Quy Nhơn Nam, An Nhơn Bắc, An Nhơn, An Nhơn Đông, Bình Định, An Nhơn Nam) và 9 xã (Nhơn Châu, Tuy Phước Bắc, Tuy Phước Đông, Tuy Phước, Tuy Phước Tây, Canh Vinh, An Nhơn Tây, Phù Cát, Tây Sơn). Quy mô quy hoạch khoảng 1.190,81km2, dân số hiện trạng năm 2025 khoảng 884.097 người.

Quy Nhơn được định hướng phát triển thành đô thị biển tổng hợp theo hướng xanh, sinh thái, thông minh, hiện đại, có bản sắc và khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu; giữ vai trò là một trong 4 động lực phát triển quan trọng của tỉnh Gia Lai và khu vực duyên hải miền Trung - Tây Nguyên.

Đây cũng là trung tâm tổng hợp về kinh tế, hành chính, văn hóa, giáo dục, y tế, khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo của tỉnh, từng bước hình thành hệ sinh thái nghiên cứu, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) có sức cạnh tranh quốc tế. Đồng thời, Quy Nhơn được định hướng trở thành trung tâm kinh tế biển, cảng biển, logistics, công nghiệp công nghệ cao, thương mại, dịch vụ và du lịch, gắn với Cảng Quy Nhơn, Khu kinh tế Nhơn Hội, Cảng hàng không Phù Cát...

Không gian đô thị Quy Nhơn được tổ chức theo mô hình đa trung tâm, gồm khu vực trung tâm hiện hữu ưu tiên tái thiết, nâng cao hiệu quả sử dụng đất; hành lang không gian xanh - mặt nước gắn với đầm Thị Nại, sông Hà Thanh, sông Kôn; hành lang kinh tế biển gắn với Cảng Quy Nhơn, Khu kinh tế Nhơn Hội; hành lang du lịch biển từ Ghềnh Ráng - Quy Hòa đến Nhơn Lý - Kỳ Co - Eo Gió; cùng các khu đô thị mới phát triển theo định hướng giao thông công cộng (TOD) dọc Quốc lộ 19, Quốc lộ 19B và tuyến đường ven biển. Khu đô thị khoa học Quy Hòa, Long Vân được xác định là hạt nhân phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Đối với đô thị Pleiku, phạm vi lập quy hoạch gồm 13 đơn vị hành chính, trong đó có 5 phường (Pleiku, Diên Hồng, Hội Phú, An Phú, Thống Nhất) và 8 xã (Biển Hồ, Đak Đoa, Ia Hrung, Ia Băng, Gào, Bờ Ngoong, Chư Sê, Ia Tôr). Quy mô diện tích khoảng 1.263km2, dân số hiện trạng khoảng 559.332 người.

Pleiku được xác định là trung tâm cấp vùng phía Bắc Tây Nguyên, cực tăng trưởng và hạt nhân lan tỏa phía Tây của tỉnh, đầu mối kết nối biển - cao nguyên - cửa khẩu, tăng cường liên kết với khu vực tam giác phát triển Việt Nam - Lào - Campuchia.

Đô thị được định hướng phát triển theo hướng xanh, sinh thái, thông minh, có bản sắc, lấy hệ thống Biển Hồ - Chư Đang Ya và văn hóa Jrai - Bahnar làm yếu tố cấu thành bản sắc đô thị; đồng thời là trung tâm đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, công nghiệp chế biến sâu, năng lượng tái tạo, logistics, thương mại - dịch vụ, gắn với vùng nguyên liệu nông lâm nghiệp Tây Nguyên và hành lang kinh tế Bờ Y - Pleiku - Quy Nhơn, cao tốc Quy Nhơn - Pleiku, Cảng hàng không Pleiku.

Không gian đô thị Pleiku được tổ chức theo mô hình đa cực, đa hành lang, lấy đô thị hiện hữu làm hạt nhân trung tâm, hình thành các cực phát triển mới tại cửa ngõ, đầu mối giao thông; kết hợp hành lang xanh gắn với Biển Hồ, hệ thống hồ - suối, rừng; hành lang kinh tế gắn với trục Quy Nhơn - Pleiku - Lệ Thanh; hành lang du lịch sinh thái - văn hóa cao nguyên kết nối trung tâm Pleiku với Biển Hồ, Chư Đang Ya.

Theo Sở Xây dựng tỉnh Gia Lai, cả hai đồ án đều được quy hoạch theo định hướng đạt tiêu chí đô thị loại II theo Nghị quyết số 111/2025/UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Dự báo đến năm 2040, diện tích đất xây dựng đô thị và nông thôn của mỗi đô thị khoảng 28.000-31.000ha; đến năm 2050 khoảng 36.000-39.000ha. Chỉ tiêu cụ thể về dân số, đất đai sẽ tiếp tục được tính toán, cập nhật trong quá trình lập đồ án.

Dự toán chi phí lập quy hoạch chung đô thị Quy Nhơn hơn 19,3 tỷ đồng, đô thị Pleiku hơn 17,8 tỷ đồng, từ nguồn ngân sách tỉnh, trong đó có khoản chi phí thuê tư vấn nước ngoài phối hợp với tư vấn trong nước để lập ý tưởng quy hoạch. Thời gian hoàn thành mỗi đồ án không quá 9 tháng kể từ ngày lựa chọn được đơn vị tư vấn.

Sở Xây dựng chủ trì, phối hợp với các sở, ngành và chính quyền các xã, phường liên quan tổ chức lựa chọn đơn vị tư vấn, triển khai lập đồ án theo đúng nhiệm vụ được phê duyệt và quy định hiện hành của pháp luật.

“

Sau khi sáp nhập đơn vị hành chính, tỉnh Lâm Đồng (gồm tỉnh Lâm Đồng, Đăk Nông và Bình Thuận cũ) rộng nhất cả nước với hơn 24.000km2, dân số 3,8 triệu. Tỉnh Gia Lai (được hợp thành từ tỉnh Gia Lai, Bình Định cũ) rộng thứ hai với gần 22.000km2. Đắk Lắk (gồm Đắk Lắk, Phú Yên cũ), rộng hơn 18.000km2, đứng thứ ba cả nước.