Từ 15 phiên họp ĐHCĐ thường niên: Hé lộ 3 chuyển động lớn của nhóm chứng khoán 2026

Sau một năm 2025 bùng nổ, mùa ĐHCĐ thường niên 2026 của các công ty chứng khoán chứng kiến sự thay đổi đáng chú ý. Thay vì đặt mục tiêu lợi nhuận tăng mạnh, nhiều doanh nghiệp lựa chọn kịch bản thận trọng, trong khi cuộc đua tăng vốn nhằm mở rộng dư địa cho vay ký quỹ và chuẩn bị đón dòng vốn từ câu chuyện nâng hạng thị trường lại nóng hơn bao giờ hết.

Khảo sát của Chứng khoán Kỹ Thương (TCBS) tại 15 công ty chứng khoán lớn gồm Agriseco, BSC, CTS, FPTS, HSC, MBS, ORS, SHS, SSI, TCBS, TVS, Vietcap, VPBankS, VPS và Rồng Việt cho thấy mùa đại hội năm nay xoay quanh ba từ khóa xuyên suốt: Nâng hạng thị trường, tăng vốn và sự phân hóa ngày càng rõ giữa các công ty chứng khoán.

Cuộc đua tăng vốn nóng hơn cuộc đua lợi nhuận

Nếu năm 2025 được xem là giai đoạn bùng nổ về kết quả kinh doanh thì năm 2026 lại là thời điểm các công ty chứng khoán ưu tiên củng cố năng lực tài chính.

Nguyên nhân đến từ quy định dư nợ cho vay ký quỹ tối đa chỉ gấp hai lần vốn chủ sở hữu. Khi thanh khoản thị trường cải thiện và nhu cầu sử dụng đòn bẩy tăng lên, nhiều công ty nhanh chóng chạm trần hạn mức margin, buộc phải tăng vốn nếu muốn tiếp tục mở rộng quy mô.

Đây cũng là lý do hàng loạt kế hoạch huy động vốn được trình cổ đông. HSC dự kiến phát hành để huy động khoảng 5.600 tỷ đồng, BSC đặt mục tiêu gần như nhân đôi vốn trong giai đoạn 2026-2027, trong khi SSI và VPBankS hướng tới quy mô dư nợ margin lên tới 45.000-50.000 tỷ đồng.

Theo TCBS, đã có ít nhất 4 công ty chứng khoán đã hoặc chuẩn bị vượt mốc vốn điều lệ 25.000 tỷ đồng, tương đương quy mô vốn của một ngân hàng tầm trung. Điều này cho thấy cuộc cạnh tranh trong ngành đang dần chuyển từ thị phần môi giới sang năng lực tài chính và khả năng cung cấp nguồn vốn cho nhà đầu tư.

Kỳ vọng nâng hạng vẫn còn, nhưng kế hoạch kinh doanh đã thận trọng hơn

Một điểm đồng thuận tại hầu hết các đại hội là kỳ vọng Việt Nam được FTSE Russell nâng hạng lên thị trường mới nổi vào tháng 9/2026 và xa hơn là lộ trình của MSCI.

Tuy nhiên, ban lãnh đạo các công ty chứng khoán đều cho rằng tác động của việc nâng hạng sẽ không đến ngay lập tức mà cần thời gian để dòng vốn quốc tế giải ngân. Theo ước tính của BSC, riêng dòng vốn thụ động từ FTSE có thể đạt 1,3-1,5 tỷ USD trong giai đoạn đầu, trong khi dòng vốn chủ động có khả năng lên tới 3-5 tỷ USD.

Dù lạc quan về triển vọng dài hạn, kế hoạch kinh doanh năm 2026 lại được xây dựng khá dè dặt. Bối cảnh địa chính trị phức tạp, mặt bằng lãi suất cao và thanh khoản thị trường chưa đạt kỳ vọng khiến nhiều doanh nghiệp không còn đặt mục tiêu tăng trưởng mạnh như năm trước.

Ngay tại ĐHCĐ diễn ra sáng 26/6, Chứng khoán VIX trình cổ đông kế hoạch lợi nhuận sau thuế 2.800 tỷ đồng, giảm gần 48% so với mức kỷ lục năm 2025. Ban lãnh đạo doanh nghiệp thậm chí cho rằng đây vẫn là mục tiêu tương đối thách thức.

Sự phân hóa ngày càng rõ

Theo TCBS, một trong những thay đổi đáng chú ý nhất của ngành là sự phân hóa ngày càng lớn giữa nhóm công ty chứng khoán có ngân hàng hậu thuẫn và nhóm hoạt động độc lập.

Các công ty thuộc hệ sinh thái ngân hàng như TCBS, MBS, VPBankS, BSC hay Agriseco sở hữu lợi thế về nguồn vốn chi phí thấp, tệp khách hàng sẵn có và khả năng mở rộng hệ sinh thái tài chính.

Trong khi đó, các công ty độc lập như SSI, HSC, Vietcap, VPS, FPTS hay Rồng Việt phải tìm kiếm lợi thế thông qua chất lượng dịch vụ, ngân hàng đầu tư (IB), quản lý tài sản và phát triển sản phẩm mới.

Bên cạnh đó, cuộc cạnh tranh phí môi giới ngày càng gay gắt cũng tạo áp lực lên khả năng sinh lời của toàn ngành. Làn sóng giao dịch miễn phí (zero-fee) khiến doanh thu môi giới bị thu hẹp, trong khi việc tăng vốn liên tục khiến ROE chịu sức ép giảm.

Chính vì vậy, nhiều công ty bắt đầu mở rộng sang các lĩnh vực mới như tài sản số, sàn giao dịch carbon hay đẩy mạnh mảng IB nhằm đa dạng hóa nguồn thu thay vì phụ thuộc vào môi giới và tự doanh như trước.

Nhìn tổng thể, mùa ĐHCĐ 2026 cho thấy ngành chứng khoán đã bước sang giai đoạn chuẩn bị cho chu kỳ tăng trưởng tiếp theo. Nếu năm 2025 là câu chuyện của lợi nhuận kỷ lục, thì năm nay, ưu tiên của nhiều doanh nghiệp đã chuyển sang xây dựng nền tảng vốn, mở rộng hệ sinh thái và chuẩn bị năng lực để đón dòng vốn ngoại khi thị trường được nâng hạng. Đây cũng được xem là yếu tố quyết định vị thế cạnh tranh của các công ty chứng khoán trong những năm tới.