Tự nhốt mình suốt 5 năm vì mặc cảm, bầu Đức kể lại 'món nợ ân tình' với nhân viên

Khối nợ kỷ lục và quyết định "thà vỡ nợ chứ không nuôi ung thư"

Trong chương trình The Morning Talk của Vietsuccess sáng ngày 11/7, ông Đoàn Nguyên Đức (bầu Đức), Chủ tịch HĐQT CTCP Hoàng Anh Gia Lai (HAGL, HoSE: HAG) đã có những chia sẻ câu chuyện làm ăn kinh doanh từ ngày bắt đầu tới hiện tại.

Nhìn lại giai đoạn năm 2016, Hoàng Anh Gia Lai chìm trong khủng hoảng nghiêm trọng khi công ty mất hoàn toàn thanh khoản, gánh trên vai khối nợ khổng lồ lên tới 36.000 tỷ đồng cùng khoản lỗ lũy kế hơn 7.000 tỷ đồng. Doanh nghiệp rơi vào tình trạng đình trệ, không có nguồn tiền để trả lương cho người lao động và bị các ngân hàng quay lưng.

Kể về góc khuất tâm lý trong giai đoạn này, Chủ tịch Đoàn Nguyên Đức thừa nhận bản thân đã mang một mặc cảm và sự tự ti rất lớn khi rơi xuống vực sâu từ vị thế người giàu nhất trên sàn chứng khoán. Bầu Đức tiết lộ trong suốt 4 đến 5 năm liên tục, ông đã lẳng lặng làm việc, tự nhốt mình và tuyệt đối không gặp gỡ bất cứ người bạn hay doanh nhân nào. Đối mặt với vô số lời chê bai và dị nghị, ông đã lấy chính sự tự ái và lòng kiêu hãnh đó làm động lực để vực dậy công ty.

Đối diện với áp lực nợ vay, bầu Đức đã đưa ra một quyết định ngược lại với số đông. Ông thẳng thừng từ chối lời khuyên dùng cách "lấy dự án sau to hơn dự án trước để che nợ cũ". Ông đánh giá cách làm đó giống như "nuôi ung thư", có thể khiến khối nợ 36.000 tỷ đồng phình lên 100.000 tỷ đồng. Thay vào đó, người đứng đầu HAGL dũng cảm chọn cách công bố sự thật về việc doanh nghiệp mất thanh khoản vào đầu năm 2017, chấp nhận để các ngân hàng ngồi lại tính phương án bán tài sản trả nợ và xin Chính phủ cho phép tái cấu trúc.

"Nợ 36.000 tỷ đồng, nếu lấy cái sau để đắp cái trước thì trong 2 năm sau nó sẽ lên 50.000 tỷ ngay và 2 năm nữa nó sẽ lên 100.000 tỷ. Chết cả chùm mà không bao giờ cứu được", ông nhận định.

Sự hy sinh của đội ngũ nhân sự

Bầu Đức cho biết, trong lúc công ty khó khăn nhất, không có tiền thanh toán các chi phí cơ bản, nhân viên của HAGL đã chấp nhận làm việc từ 6 đến 8 tháng mà không hưởng lương. Đặc biệt, vào đúng dịp Tết Nguyên đán năm 2016 khi công ty chính thức mất thanh khoản, nhiều nhân viên đã tự nguyện xin không về quê ăn Tết, xung phong ở lại nông trường để trồng ớt và chanh dây.

Lý do là vì ớt và chanh dây là những loại cây ngắn ngày, có thể thu hoạch chỉ sau 3 đến 6 tháng. Việc canh tác này nhằm mục đích tạo ra dòng tiền nhanh nhất để cứu sống công ty và có tiền trả lương duy trì bộ máy hoạt động. Bầu Đức nhận định đây là "món nợ ân tình" khó trả nhất và nhấn mạnh nếu không có sự hy sinh của đội ngũ lúc đó, HAGL không thể tồn tại.

Tặng nhà và cổ phiếu để "trả nợ ân tình"

Sau chặng đường 10 năm chật vật tái cơ cấu, HAGL hiện đã ghi nhận sự phục hồi mạnh mẽ về mặt tài chính. Tính đến cuối năm 2025, doanh nghiệp đạt mức lợi nhuận sau thuế hơn 2.200 tỷ đồng, cao kỷ lục từ khi hoạt động, đồng thời xóa sạch khoản lỗ lũy kế hơn 7.000 tỷ đồng.

Khi doanh nghiệp lấy lại được đà tăng trưởng, bầu Đức đã đề cập đến việc tri ân đội ngũ nhân sự đã kề vai sát cánh trong giai đoạn giông bão. HAGL đã khởi công dự án bất động sản cuối cùng trên quỹ đất còn lại của công ty tại Gia Lai. Ông Đức cho biết, dự án này mang tính chất tri ân cán bộ nhân viên và sẽ tặng 160 căn hộ trong dự án cho các nhân sự chủ chốt đã gắn bó với ông và công ty suốt 10 năm qua. Song song với đó, ban lãnh đạo tập đoàn cũng tiến hành tặng cổ phiếu cho 480 người lao động.

Giải thích về chiến lược quản trị nhân sự và quyết định tri ân này, người đứng đầu Hoàng Anh Gia Lai cũng từng đúc kết nguyên tắc cốt lõi: "Giữ người không thể bằng khẩu hiệu mà phải bằng quyền lợi thật". Việc tặng thưởng cho nhân viên không chỉ là sự ghi nhận cống hiến mà còn nhằm mục đích để người lao động coi tài sản của công ty như của chính mình, từ đó làm việc với tinh thần trách nhiệm cao nhất.