Tỷ giá, lãi suất chịu sức ép ra sao khi mục tiêu tăng trưởng GDP lên 10%?

Sau một năm 2025 được đánh giá là khá thành công trong điều hành kinh tế vĩ mô, Việt Nam bước vào năm 2026 với kỳ vọng lớn hơn khi đặt mục tiêu tăng trưởng GDP lên tới 10% - mức cao chưa từng có. Tham vọng tăng trưởng cao mở ra dư địa mới cho nền kinh tế, song đồng thời cũng đặt ra những sức ép đáng kể lên các biến số vĩ mô quan trọng, trong đó có tỷ giá, lãi suất và lạm phát.

Tại Diễn đàn thường niên về diễn biến thị trường, giá cả ở Việt Nam lần thứ nhất năm 2026” diễn ra chiều 12/1, PGS, TS. Nguyễn Đào Tùng, Giám đốc Học viện Tài chính nhận định: "Năm 2025 khép lại với kết quả tích cực khi GDP tăng trên 8%, trong khi lạm phát được kiểm soát chỉ ở mức 3,3%, đánh dấu năm thứ 11 liên tiếp Việt Nam giữ CPI dưới ngưỡng 4%".

Theo ông, những kết quả này đạt được trong bối cảnh kinh tế thế giới biến động mạnh, từ thay đổi chính sách thuế quan của Hoa Kỳ, căng thẳng địa chính trị tại nhiều khu vực cho tới sự dao động của thị trường tài chính, hàng hóa.

“Nhờ các chính sách điều hành đúng hướng và kịp thời của các cấp, các ngành, nền kinh tế vẫn duy trì được nhịp tăng trưởng theo kế hoạch đề ra từ đầu năm”, PGS, TS. Nguyễn Đào Tùng nhấn mạnh.

Không chỉ ổn định về giá cả, các động lực tăng trưởng của nền kinh tế năm 2025 cũng cho thấy tín hiệu phục hồi khá đồng đều. Xuất khẩu hàng hóa và dịch vụ tăng hơn 16%, tiêu dùng trong nước tăng gần 8%, tích lũy tài sản tiếp tục cải thiện. Mặt bằng lạm phát duy trì dưới 4% đã góp phần củng cố niềm tin thị trường, tạo dư địa nhất định cho điều hành chính sách trong năm tiếp theo.

Tuy nhiên, theo PGS, TS. Nguyễn Đào Tùng, thách thức của năm 2026 là rất lớn khi mục tiêu tăng trưởng GDP được nâng lên 10%. Mức tăng trưởng này đòi hỏi tổng cầu phải tăng mạnh trên cả ba trụ cột gồm tiêu dùng, đầu tư và xuất khẩu, kéo theo áp lực đáng kể lên chính sách tiền tệ, tài khóa và ổn định kinh tế vĩ mô. Việc cân bằng giữa tăng trưởng cao và kiểm soát lạm phát, tỷ giá, lãi suất vì thế trở nên khó khăn hơn nhiều, nhất là trong bối cảnh triển vọng kinh tế toàn cầu vẫn tiềm ẩn nhiều bất định.

Phân tích sâu hơn về các yếu tố tác động đến lạm phát và tỷ giá năm 2026, TS. Nguyễn Đức Độ - Phó Viện trưởng phụ trách Viện Kinh tế - Tài chính (Học viện Tài chính) cho rằng, áp lực lạm phát tiếp tục đến từ tác động trễ của tăng trưởng tín dụng. Dù vậy, ông lưu ý rằng mức tăng tín dụng năm 2025 không quá cao so với trung bình 10 năm gần đây, và một phần đáng kể dòng vốn chảy vào thị trường tài sản, nên tác động đến CPI có thể không quá lớn.

“Mục tiêu tăng trưởng GDP 10% trong năm 2026 sẽ tạo sức ép lên giá cả, bởi tăng trưởng cao đồng nghĩa với việc đầu tư và tiêu dùng đều phải mạnh”, ông Độ nhận định.

Bên cạnh đó, tỷ giá cũng được dự báo tiếp tục tác động lên CPI trong năm 2026. Áp lực tỷ giá không chỉ đến từ tác động trễ của năm 2025 mà còn xuất phát từ việc đẩy mạnh đầu tư và tiêu dùng trong nước, kéo theo nhập khẩu tăng, trong khi xuất khẩu đối mặt với thách thức khi kinh tế thế giới tăng trưởng chậm.

Theo TS. Nguyễn Đức Độ, áp lực từ giá hàng hóa cơ bản toàn cầu trong năm 2026 được đánh giá là không quá lớn, do triển vọng tăng trưởng kinh tế thế giới không cao, khiến giá dầu, thép và nhiều nguyên vật liệu khó tăng mạnh. Trong khi đó, lãi suất năm 2025 đã có xu hướng tăng nhẹ do tín dụng tăng nhanh hơn huy động, và xu hướng này được dự báo sẽ tiếp diễn trong năm 2026, qua đó góp phần kiềm chế lạm phát.

“Về tổng thể, áp lực lạm phát năm 2026 sẽ cao hơn so với năm 2025, nhưng không nhiều. CPI bình quân cả năm nhiều khả năng xoay quanh mức 3,5% cộng trừ 0,5%”, ông Độ phân tích, đồng thời lưu ý cần thận trọng với rủi ro tích tụ từ các yếu tố tiền tệ nếu tăng trưởng tín dụng cao kéo dài.

Từ góc độ điều hành chính sách, TS. Nguyễn Đức Độ cho rằng để vừa đạt mục tiêu tăng trưởng cao vừa giữ lạm phát trong ngưỡng 4-4,5%, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa chính sách tiền tệ và tài khóa.

Trong bối cảnh tỷ lệ tín dụng/GDP năm 2025 đã lên tới khoảng 146%, chính sách tiền tệ nên ưu tiên ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, ổn định lãi suất và tỷ giá, đồng thời đảm bảo an toàn hệ thống ngân hàng. Ngược lại, chính sách tài khóa vẫn còn dư địa và có thể hướng nhiều hơn tới hỗ trợ tăng trưởng, đặc biệt thông qua đẩy nhanh giải ngân đầu tư công.

Đồng quan điểm, PGS, TS. Ngô Trí Long - chuyên gia kinh tế nhận định năm 2026 không phải là năm của những cú sốc giá lớn, nhưng là năm đòi hỏi tư duy điều hành theo hướng quản trị rủi ro và xây dựng kịch bản chủ động. Theo ông, “việc phối hợp chặt chẽ giữa chính sách tiền tệ, tài khóa và điều hành giá sẽ giữ vai trò then chốt trong việc vừa thúc đẩy tăng trưởng vừa kiểm soát lạm phát”.

Ở góc độ quản lý giá, ông Phạm Văn Bình - Phó Cục trưởng Cục Quản lý giá (Bộ Tài chính) cho rằng các bộ, ngành và địa phương cần tiếp tục chủ động điều hành, bình ổn giá các mặt hàng thiết yếu theo đúng chỉ đạo của Chính phủ và Thủ tướng, nhằm kiểm soát lạm phát theo mục tiêu Quốc hội đề ra.

Nhìn tổng thể, nền tảng ổn định của năm 2025 tạo dư địa quan trọng cho điều hành kinh tế năm 2026. Tuy nhiên, mục tiêu tăng trưởng GDP 10% sẽ khiến tỷ giá và lãi suất chịu sức ép lớn hơn, đòi hỏi sự điều hành linh hoạt, thận trọng và phối hợp chính sách chặt chẽ. Nếu làm tốt bài toán này, Việt Nam không chỉ giữ được lạm phát trong vùng kiểm soát mà còn tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững trong giai đoạn tiếp theo.