Vận hành tuyến metro gần 60km chạy vòng quanh thành phố, xuyên sông 3 lần, 37 ga đều nằm dưới lòng đất
Trung Quốc vừa đưa vào vận hành toàn bộ tuyến metro vòng dài nhất nước, một công trình dài gần 60km chạy hoàn toàn dưới lòng đất, đi xuyên sông Dương Tử 2 lần và có thể tự động vận hành gần như toàn bộ chu trình từ lúc tàu “thức dậy” đến khi trở về depot.

Ngày 29/10, tuyến số 12 của Metro Vũ Hán chính thức khép kín toàn bộ vòng tuyến sau khi giai đoạn 2 dài 24,64km đi vào khai thác.
Theo Hiệp hội Giao thông Đường sắt Đô thị Trung Quốc, đây hiện là tuyến metro vòng dài nhất nước này. Chính quyền Vũ Hán còn giới thiệu tuyến số 12 là tuyến metro vòng dài nhất châu Á, vượt tuyến số 10 của Bắc Kinh.
Toàn tuyến dài 59,9km, gồm 37 ga, tất cả đều nằm dưới lòng đất. Một vòng hoàn chỉnh mất khoảng 96 phút.
Tuyến đi qua 7 quận trung tâm gồm Kiều Khẩu, Giang Hán, Giang Ngạn, Thanh Sơn, Hồng Sơn, Vũ Xương và Hán Dương, đồng thời kết nối hai đầu mối đường sắt lớn là ga Hán Khẩu và ga Vũ Xương.
Chạy xuyên thành phố, vượt sông 3 lần
Điểm khó nhất của tuyến số 12 nằm ở điều kiện địa lý của Vũ Hán.
Thành phố bị chia cắt bởi sông Dương Tử và sông Hán, vì vậy tuyến metro vòng phải đi dưới sông Dương Tử 2 lần và sông Hán 1 lần để nối các khu vực trung tâm thành một vòng khép kín.
Trong đó, hầm từ ga Công viên Khoa học tới ga Đan Thủy Trì dài khoảng 4,01 km, được giới chức địa phương mô tả là hầm metro xuyên sông Dương Tử dài nhất Trung Quốc. Đoạn hầm này được thiết kế theo dạng một ống hầm chứa 2 đường ray. Máy khiên đào sử dụng trong quá trình thi công có đường kính đào khoảng 12,55 m.
Điểm thấp nhất của công trình nằm khoảng 71,4 m dưới mặt nước sông Dương Tử.
Việc đào hầm phải đối mặt với áp lực nước lớn, các tầng địa chất hỗn hợp và những lớp cát mịn chứa nhiều nước. Riêng một đoạn ở bờ bắc từng có tới 8 máy khiên đào hoạt động đồng thời.
Sau khi đi vào vận hành, tàu chỉ mất khoảng 4 phút để chạy qua đoạn hầm giữa Đan Thủy Trì và Công viên Khoa học, giúp hành khách tránh phải vòng qua các cây cầu trên mặt đất như trước
Tàu tự “thức dậy” mỗi sáng
Ngoài quy mô, tuyến metro mới còn gây chú ý bởi mức độ tự động hóa.
Các đoàn tàu sử dụng công nghệ vận hành tự động cấp GoA4, mức cao nhất trong hệ thống phân loại tự động hóa đường sắt đô thị.
Theo chính quyền Vũ Hán, mỗi sáng tàu có thể tự khởi động, tự kiểm tra hệ thống rồi rời depot để bước vào khai thác.
Trong quá trình vận hành, tàu tự dừng tại ga, quay đầu và điều chỉnh hành trình. Khi kết thúc ngày hoạt động, hệ thống có thể tự lập tuyến trở về depot rồi chuyển sang trạng thái nghỉ.
Toàn bộ chu trình từ “thức dậy, đi làm, tan ca đến đi ngủ” có thể diễn ra mà không cần nhân viên trực tiếp điều khiển trên tàu, trong khi trung tâm điều hành vẫn có khả năng tiếp quản từ xa khi cần thiết. Hệ thống còn có thể tự điều chỉnh khoảng cách giữa các đoàn tàu trong giờ cao điểm nhằm tăng năng lực chuyên chở.
Mạng metro Vũ Hán vượt 581 km
Tuyến số 12 được đưa vào sử dụng theo 2 giai đoạn.
Giai đoạn đầu dài 35,32km với 23 ga chính thức khai thác từ ngày 1/5. Giai đoạn 2 dài 24,64km với 14 ga mở cửa ngày 29/10, qua đó hoàn thiện vòng metro khép kín dài 59,9km.
Sau khi tuyến mới hoàn tất, tổng chiều dài mạng metro đang vận hành tại Vũ Hán tăng lên khoảng 581km với 351 nhà ga.
Theo China Railway, dự án được phê duyệt với tổng vốn khoảng 64,5 tỷ nhân dân tệ, tương đương hơn 249.000 tỷ đồng.
Toàn bộ tuyến được xây ngầm, gồm 37 ga và 37 đoạn giữa ga. Trong đó có 26 ga được thiết kế để trung chuyển với các tuyến khác. Riêng phần xây dựng dân dụng tuyến chính cùng một số hạng mục đường ray được triển khai theo mô hình PPP, với quy mô vốn khoảng 31,8 tỷ nhân dân tệ.
Dự án cũng bao gồm 1 depot và 2 khu đỗ tàu phục vụ vận hành toàn tuyến.
Việc đưa tuyến số 12 vào khai thác đánh dấu bước chuyển của mạng metro Vũ Hán từ cấu trúc chủ yếu theo các trục hướng tâm sang mô hình có tuyến vòng bao quanh, cho phép hành khách lựa chọn hướng đi ngắn hơn và chuyển sang những tuyến khác mà không nhất thiết phải đi qua lõi trung tâm.
CCTV cho biết tuyến còn góp phần hình thành phạm vi đi lại khoảng 30 phút giữa các quận trung tâm của Vũ Hán.