Việt Nam tiến thêm một bước tới ngày vận hành sàn giao dịch carbon

Ngày 22/6, Cục Biến đổi khí hậu (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) tổ chức lễ ký kết các biên bản phối hợp giữa các đơn vị liên quan trong quá trình vận hành sàn giao dịch carbon trong nước.

Theo đó, Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX) đã ký kết biên bản phối hợp với Cục Biến đổi khí hậu và Tổng Công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam nhằm thống nhất cơ chế trao đổi dữ liệu, giám sát, công bố thông tin và xử lý các nghiệp vụ liên quan đến giao dịch hạn ngạch phát thải khí nhà kính và tín chỉ carbon.

Đây được xem là một dấu mốc quan trọng trong quá trình triển khai Nghị định 29/2026/NĐ-CP của Chính phủ về vận hành sàn giao dịch carbon trong nước, qua đó hoàn thiện cơ chế phối hợp giữa cơ quan quản lý và các đơn vị vận hành hạ tầng thị trường.

Ông Nguyễn Tuấn Quang, Phó Cục trưởng điều hành Cục Biến đổi khí hậu cho biết các biên bản phối hợp là cơ sở chính thức để các bên thống nhất đầu mối, phương thức trao đổi thông tin, dữ liệu cũng như phối hợp xử lý các tình huống phát sinh trong quá trình vận hành thị trường carbon.

Theo ông Quang, việc ký kết không chỉ thể hiện sự sẵn sàng về mặt tổ chức, kỹ thuật và nghiệp vụ mà còn cho thấy quyết tâm đưa các công cụ kinh tế vào quá trình giảm phát thải khí nhà kính, thúc đẩy chuyển đổi xanh và phát triển bền vững.

Đánh giá về sự kiện này, ông Hoàng Văn Thu - Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cho rằng đây là bước đi quan trọng nhằm chuẩn bị đầy đủ các điều kiện cần thiết để sàn giao dịch carbon trong nước chính thức đi vào hoạt động.

Song song với việc xây dựng hạ tầng thị trường, Chính phủ cũng đã phê duyệt tổng hạn ngạch phát thải khí nhà kính phân bổ thí điểm cho các cơ sở thuộc một số ngành phát thải trọng điểm. Đây được xem là bước chuẩn bị nguồn hàng hóa ban đầu cho thị trường carbon trong nước.

Theo quy định hiện hành, hạn ngạch phát thải khí nhà kính và tín chỉ carbon đủ điều kiện sẽ được đăng ký trên hệ thống quốc gia do Bộ Nông nghiệp và Môi trường quản lý, lưu ký tại VSDC và giao dịch trên hệ thống do HNX vận hành.

Đáng chú ý, các thành viên thị trường cũng đang dần xuất hiện. Ngày 15/6, VSDC đã chấp thuận 5 thành viên lưu ký và thanh toán giao dịch carbon gồm VPS, CTS, VNDirect, DNSE và PSI. Hai ngày sau, Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam tiếp tục chấp thuận DNSE, VNDirect và CTS tham gia hệ thống giao dịch. Mới nhất, MBS đã nộp hồ sơ đăng ký tham gia thị trường.

Trước đó, tại một sự kiện hồi đầu tháng 6, đại diện Cục Biến đổi khí hậu cho biết phần lớn cấu phần của thị trường carbon đã hoàn tất. Hệ thống đăng ký hạn ngạch phát thải, cơ sở dữ liệu và hạ tầng công nghệ cơ bản đã sẵn sàng, trong khi các quy chế vận hành cuối cùng cùng cơ chế cấp phép cho công ty chứng khoán đang được hoàn thiện.

Theo lộ trình của Chính phủ, Việt Nam sẽ triển khai giai đoạn thí điểm trước khi đưa thị trường carbon trong nước vào vận hành chính thức, qua đó hình thành công cụ định giá carbon đầu tiên trên thị trường tài chính Việt Nam.