380 hộ dân phải di dời khỏi chung cư cũ gần 50 năm tuổi, được hỗ trợ 5 triệu đồng/tháng tiền thuê nhà

Được xây dựng trong quá trình tái thiết TP Vinh sau chiến tranh bằng nguồn viện trợ của Chính phủ Cộng hòa Dân chủ Đức, chung cư Quang Trung từng là nơi sinh sống của nhiều thế hệ người dân. Sau gần nửa thế kỷ sử dụng, nhiều tòa nhà đã xuống cấp nghiêm trọng. Trước nguy cơ mất an toàn khi mùa mưa bão đến gần, 380 hộ dân tại 5 dãy chung cư cũ đang được di dời để phục vụ dự án cải tạo, xây dựng lại khu C.

Chung cư cũ xuống cấp nghiêm trọng, người dân phải di dời

Năm 1974, trong quá trình tái thiết TP Vinh sau chiến tranh, Chính phủ Cộng hòa Dân chủ Đức (Đông Đức cũ) viện trợ cho Nghệ An xây dựng 22 tòa chung cư. Các công trình hoàn thành từ năm 1976, trở thành chung cư Quang Trung và là nơi sinh sống của nhiều thế hệ cán bộ, công nhân, viên chức và người dân.

Sau gần 50 năm sử dụng, nhiều khối nhà tại khu chung cư này đã xuống cấp nghiêm trọng. Theo Sở Xây dựng Nghệ An, toàn tỉnh hiện có 23 chung cư cũ được xây dựng trong giai đoạn 1976-1982. Đến nay, 17 công trình đã được phá dỡ, đạt khoảng 74%, đưa Nghệ An trở thành một trong những địa phương có tỷ lệ cải tạo chung cư cũ cao trên cả nước.

Việc cải tạo các tòa nhà tại khu A và khu B chung cư Quang Trung đã hoàn thành. Riêng khu C, dự án cải tạo, xây dựng lại do Công ty CP Đầu tư và Phát triển nhà Hà Nội số 30 làm chủ đầu tư, có diện tích 72.240 m², dự kiến phục vụ khoảng 6.800 người và là dự án lớn nhất trong các dự án cải tạo, xây dựng lại khu chung cư Quang Trung.

Dự án được cấp giấy chứng nhận đầu tư năm 2011, dự kiến thực hiện trong 5 năm và chia thành hai giai đoạn. Giai đoạn 1, từ năm 2011 đến 2013, xây dựng các tòa nhà tái định cư. Giai đoạn 2, từ năm 2013 đến 2016, hoàn thiện các hạng mục còn lại.

Tuy nhiên, sau nhiều lần điều chỉnh, tiến độ dự án tiếp tục kéo dài. Theo tiến độ được gia hạn, dự án phải hoàn thành vào tháng 10/2025. Đến nay, chủ đầu tư mới hoàn thành và đưa vào sử dụng 2 tòa chung cư CT1A và CT1B; đồng thời phá dỡ các tòa C7, C8, C9 và bố trí tái định cư cho 149 hộ dân.

Dự án cải tạo khu C có diện tích hơn 72.000 m², gồm 8 tòa chung cư cao 22 tầng cùng hệ thống trung tâm thương mại, chợ và hạ tầng kỹ thuật đồng bộ. Tuy nhiên, hai tòa nhà tái định cư CT3A và CT3B, nơi dự kiến bố trí cho các hộ dân thuộc các chung cư cũ, vẫn chưa thể hoàn thành và đưa vào sử dụng.

Hiện khu chung cư Quang Trung vẫn còn 6 tòa nhà cũ chưa được phá dỡ, gồm C2, C3, C4, C5, C6 thuộc khu C và D2. Các công trình đã xuống cấp nghiêm trọng, trong đó hai tòa C5 và C6 được kiểm định ở mức nguy hiểm cấp D - cấp độ cao nhất đối với nhà chung cư.

Đặc biệt, 5 dãy C2, C3, C4, C5 và C6 vẫn còn khoảng 380 hộ dân với gần 2.000 nhân khẩu cần hoàn tất việc di dời. Nhiều người dân phản ánh các tòa nhà đã xuất hiện tình trạng nứt vỡ, bong tróc, ẩm mốc và thấm dột nghiêm trọng.

Hỗ trợ tiền thuê nhà, đẩy nhanh tái định cư

Trước nguy cơ mất an toàn, năm 2025, khi các cơn bão được dự báo đổ bộ vào Nghệ An, chính quyền địa phương từng phải huy động lực lượng hỗ trợ sơ tán hàng trăm hộ dân đang sinh sống tại các chung cư này.

Mới đây, trước khi mùa mưa bão đến gần, UBND phường Thành Vinh quyết định triển khai phương án di dời các hộ dân khỏi 5 tòa chung cư cũ C2, C3, C4, C5 và C6. Theo phương án được duyệt, các hộ dân phải tự di dời trong thời hạn không quá 30 ngày kể từ khi nhận được thông báo.

Để hỗ trợ người dân ổn định cuộc sống trong thời gian chờ tái định cư, mỗi hộ được hỗ trợ 5 triệu đồng chi phí di chuyển đồ đạc và 5 triệu đồng tiền thuê nhà mỗi tháng trong thời gian 6 tháng.

Riêng tại hai tòa C5 và C6, có 140 hộ gia đình và cá nhân là chủ sở hữu, người sử dụng hợp pháp thuộc diện phải di dời. Nhờ công tác tuyên truyền, vận động được triển khai sớm, phần lớn các hộ dân đã chủ động thu dọn tài sản và chuyển đến nơi ở tạm theo kế hoạch.

Đến nay, 140 hộ dân tại hai dãy C5 và C6 đã rời khỏi chung cư cũ và chủ đầu tư đang tiến hành tháo dỡ các tòa nhà này. Các hộ dân tại 3 dãy C2, C3 và C4 cũng bắt đầu di chuyển. Chính quyền địa phương chốt thời hạn đến ngày 17/9, toàn bộ các hộ dân phải rời khỏi chung cư cũ.

Một hộ dân đang sinh sống tại tòa C2, cho biết gia đình đồng tình với chủ trương di dời để bảo đảm an toàn cho người dân và tạo điều kiện để dự án cải tạo, xây dựng lại khu chung cư xuống cấp được triển khai. Dù việc thuê nhà trọ và di dời gây ra không ít bất tiện, gia đình vẫn sẵn sàng chuyển đi.

Theo ông Nguyễn Sỹ Diệu, Chủ tịch UBND phường Thành Vinh, việc di dời được triển khai khẩn trương nhằm bảo đảm an toàn tính mạng, tài sản của người dân, nhất là trong bối cảnh mùa mưa bão đang đến gần.

Ông Nguyễn Đào Hải, Khối trưởng Khối 3, phường Thành Vinh, cho rằng chủ trương hỗ trợ tiền thuê nhà để người dân di dời khỏi các chung cư cũ là cần thiết. Tuy nhiên, số lượng hộ dân phải di dời lớn nên việc tìm chỗ thuê phù hợp với từng gia đình không dễ dàng. Ban quản lý khối đã vận động người dân thực hiện di dời, đồng thời hỗ trợ tìm nơi ở cho các hộ neo người và những gia đình gặp khó khăn.

Theo ông Nguyễn Tiến Đạt, Trưởng phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị phường Thành Vinh, bên cạnh tiến độ xây dựng, công tác giải phóng mặt bằng và di dời người dân vẫn còn một số vướng mắc. Trong đó, khó khăn liên quan đến cơ chế hỗ trợ tiền tạm cư cho các hộ phải di dời và việc bồi thường đối với diện tích cơi nới phát sinh sau ngày 1/7/2004.

Qua thống kê, có 21 hộ dân có phần diện tích cơi nới sau thời điểm này, với tổng giá trị tài sản khoảng 700 triệu đồng. Địa phương kiến nghị tỉnh xem xét hỗ trợ 50% giá trị tài sản nhằm tạo sự đồng thuận trong quá trình di dời.

Trước đó, để bảo đảm tiến độ dự án, chính quyền địa phương đã đề xuất hoàn thành công tác nghiệm thu tòa CT3A trước ngày 30/7, sau đó tổ chức vận động, bố trí người dân chuyển đến nơi ở mới. UBND tỉnh Nghệ An cũng yêu cầu các đơn vị liên quan khẩn trương tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ hoàn thành dự án tái định cư.

Tại buổi kiểm tra thực tế, ông Hoàng Phú Hiền, Phó chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An yêu cầu Sở Xây dựng phối hợp với các sở, ngành và địa phương nghiên cứu cơ chế tháo gỡ vướng mắc, trên tinh thần tạo điều kiện tối đa nhưng vẫn tuân thủ các quy định về chất lượng và an toàn công trình.

Lãnh đạo tỉnh yêu cầu chủ đầu tư tập trung nhân lực, vật lực, tổ chức tăng ca, tăng kíp để đẩy nhanh tiến độ thi công các hạng mục còn lại tại hai tòa nhà tái định cư CT3A và CT3B. Trường hợp không bảo đảm tiến độ theo cam kết, các cơ quan chức năng sẽ tiến hành kiểm tra, xử lý theo quy định.

Theo chỉ đạo của UBND tỉnh Nghệ An, đến cuối năm nay, chủ đầu tư phải hoàn thiện toàn bộ hai tòa chung cư tái định cư để bàn giao cho người dân. Ông Đinh Nho Tài, Phó chủ tịch UBND phường Thành Vinh, cho biết địa phương quyết tâm hoàn thành việc di dời các hộ dân ở các dãy chung cư còn lại trong thời gian sớm nhất.

Song song với việc hỗ trợ người dân di dời, địa phương tiếp tục đôn đốc chủ đầu tư đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện các tòa nhà tái định cư, phấn đấu hoàn thành theo tiến độ được giao. UBND tỉnh Nghệ An cũng yêu cầu đẩy nhanh công tác cải tạo, xây dựng lại các khu chung cư cũ nhằm bảo đảm an toàn cho người dân, góp phần chỉnh trang đô thị và khai thác hiệu quả quỹ đất khu vực trung tâm.