5.182 hộ dân tại TP giàu nhất Việt Nam dự kiến bị thu hồi đất, chi 60.700 tỷ đồng bồi thường và tái định cư phục vụ 2 tuyến metro

Trong kế hoạch phát triển hạ tầng đường sắt đô thị, TP.HCM đang lấy ý kiến thẩm định các dự án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư phục vụ hai tuyến metro Thủ Dầu Một - TP.HCM và Metro số 6 (Tân Sơn Nhất - Phú Hữu).

Sở Nông nghiệp và Môi trường TP.HCM đang lấy ý kiến các sở, ngành, địa phương và đơn vị liên quan đối với hồ sơ báo cáo nghiên cứu khả thi dự án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư phục vụ hai tuyến đường sắt đô thị Thủ Dầu Một - TP.HCM và Metro số 6 (Tân Sơn Nhất - Phú Hữu).

Đây là hai dự án có quy mô lớn, dự kiến tác động đến tổng cộng hơn 5.000 hộ dân, với tổng diện tích đất bị ảnh hưởng khoảng 176,5 ha. Kinh phí dành cho công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư của hai tuyến dự kiến lên tới hơn 60.700 tỷ đồng, sử dụng ngân sách TP.HCM.

Theo kế hoạch, hai dự án được TP.HCM đặt mục tiêu khởi công cuối năm 2026, hoàn thành vào năm 2030. Việc chuẩn bị mặt bằng vì vậy đang được triển khai song song với quá trình hoàn thiện hồ sơ đầu tư.

Hơn 2.600 hộ dân bị ảnh hưởng bởi thu hồi đất phục vụ tuyến Metro Thủ Dầu Một - TP.HCM

Theo hồ sơ đang được lấy ý kiến, dự án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư phục vụ tuyến Metro Thủ Dầu Một - TP.HCM có tổng diện tích đất dự kiến bị ảnh hưởng khoảng 81,2 ha, với khoảng 2.681 trường hợp.

Trong số này, khoảng 398 trường hợp dự kiến bị giải tỏa toàn bộ, tương ứng nhu cầu tái định cư 398 suất. Tổng mức đầu tư cho công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư dự kiến khoảng 34.374 tỷ đồng, sử dụng ngân sách TP.HCM. Thời gian thực hiện công tác này dự kiến từ nay đến năm 2027.

Tuyến Metro Thủ Dầu Một - TP.HCM dài khoảng 33,2 km, đi qua 16 phường gồm Bình Dương, Phú Lợi, Thủ Dầu Một, Thuận Giao, Thuận An, Lái Thiêu, Bình Hòa, Tam Bình, Hiệp Bình, Bình Thạnh, Gia Định, Thạnh Mỹ Tây, Xuân Hòa, Sài Gòn, Bến Thành và Bàn Cờ.

Trong tổng chiều dài tuyến, khoảng 17,8 km đi trên cao, phần còn lại đi ngầm. Tuyến bắt đầu tại ga C0, kết nối khu vực ga S5 của tuyến Metro Thành phố mới Bình Dương - Suối Tiên tại phường Bình Dương và kết thúc tại ga Tao Đàn, kết nối với tuyến Metro số 2 (Bến Thành - Tham Lương) tại phường Bến Thành.

Toàn tuyến có 24 nhà ga, gồm 11 ga trên cao từ C0 đến C10 và 13 ga ngầm từ C11 đến C23. Depot Hiệp Bình Phước rộng khoảng 26,8 ha tại phường Tam Bình và phường Hiệp Bình, phục vụ sửa chữa, bảo dưỡng và đậu tàu qua đêm.

Khu vực xung quanh các nhà ga được định hướng phát triển theo mô hình đô thị gắn với giao thông công cộng (TOD). Việc triển khai tuyến metro cùng các khu TOD được kỳ vọng tạo ra những thay đổi về tổ chức không gian đô thị và khai thác quỹ đất dọc tuyến.

Theo kế hoạch, từ tháng 10/2026 đến tháng 2/2027, các địa phương sẽ triển khai điều tra, khảo sát, đo đạc, kiểm đếm, xác định nguồn gốc đất, xây dựng giá đất và lập phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.

Sở Nông nghiệp và Môi trường TP.HCM đề nghị các sở chuyên ngành, UBND 16 phường và đơn vị quản lý hạ tầng rà soát phương án tuyến, sự phù hợp với quy hoạch, khối lượng đất và hạ tầng bị ảnh hưởng, nguồn vốn đầu tư công cũng như khả năng bố trí tái định cư.

Các đơn vị được đề nghị gửi ý kiến về Sở trước ngày 22/9/2026, trong đó lưu ý tính khả thi của tiến độ thu hồi đất, phương án bồi thường, di dời hạ tầng kỹ thuật và bố trí nơi ở mới cho các trường hợp phải giải tỏa.

Metro số 6 dự kiến giải tỏa toàn bộ hơn 2.200 trường hợp

Với Metro số 6 (Tân Sơn Nhất - Phú Hữu), quy mô tác động về mặt bằng lớn hơn. Theo hồ sơ bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, tổng diện tích đất dự kiến bị ảnh hưởng khoảng 95,3 ha, với khoảng 2.501 trường hợp.

Đáng chú ý, khoảng 2.256 trường hợp dự kiến bị giải tỏa toàn bộ, tương ứng nhu cầu tái định cư khoảng 2.256 suất. Tổng kinh phí bồi thường, hỗ trợ và tái định cư dự kiến hơn 26.336 tỷ đồng, từ ngân sách TP.HCM. Thời gian thực hiện dự kiến từ tháng 10/2026 đến tháng 2/2027.

Theo hồ sơ trình thẩm định của Ban Quản lý Đường sắt đô thị (MAUR), dự án thuộc nhóm A, do Chủ tịch UBND TP.HCM quyết định đầu tư và MAUR làm chủ đầu tư. Phạm vi nghiên cứu của tuyến dài khoảng 23 km, đi qua 15 phường gồm Tân Sơn Nhì, Tân Bình, Tây Thạnh, Tân Sơn, Tân Sơn Hòa, Bảy Hiền, Tân Sơn Nhất, Đức Nhuận, Hạnh Thông, Bình Lợi Trung, Hiệp Bình, Thủ Đức, Tăng Nhơn Phú, Phước Long và Long Trường.

Điểm đầu tuyến tại ga Bà Quẹo (ST01), gần giao lộ Tân Kỳ Tân Quý - Trường Chinh, kết nối với tuyến Metro số 2 (Bến Thành - Tham Lương). Điểm cuối tại khu vực Phú Hữu, kết nối với tuyến đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành.

Tuyến có khoảng 19 km đi ngầm, phần còn lại đi trên cao, gồm 17 nhà ga với 13 ga ngầm và 4 ga trên cao. Depot được bố trí tại khu vực Bình Triệu.

Đoạn tuyến có tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 86.000 tỷ đồng, gồm chi phí giải phóng mặt bằng, xây dựng và thiết bị.

Trong quá trình hoàn thiện hồ sơ pháp lý, Sở Nông nghiệp và Môi trường TP.HCM đã đề nghị các sở, ngành, UBND 15 phường và các đơn vị quản lý hạ tầng kỹ thuật nghiên cứu, góp ý đối với báo cáo nghiên cứu khả thi. Các cơ quan được yêu cầu tập trung vào những nội dung thuộc phạm vi quản lý để làm cơ sở hoàn thiện hồ sơ trình cấp có thẩm quyền.

Trong đó, Sở Quy hoạch - Kiến trúc được đề nghị rà soát sự phù hợp của phương án tuyến, vị trí công trình trên tuyến với các quy hoạch của thành phố; đồng thời xác định những nội dung chưa phù hợp, thẩm quyền và tiến độ điều chỉnh quy hoạch nếu có, nhất là các vấn đề ảnh hưởng đến ranh và khối lượng giải phóng mặt bằng.

Sở Tài chính được đề nghị cho ý kiến về trình tự, thủ tục đối với dự án đầu tư công nhóm A, thẩm quyền quyết định dự án, cơ chế đặc thù phát triển đường sắt đô thị, nguồn vốn ngân sách thành phố, khả năng cân đối và kế hoạch bố trí vốn năm 2026-2027, cũng như tiến độ giải ngân.

Đối với phương án hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi nghề và tìm kiếm việc làm cho người có đất thu hồi, Sở Nông nghiệp và Môi trường đề nghị Sở Giáo dục và Đào tạo rà soát, cho ý kiến. Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất được đề nghị góp ý về phạm vi kết nối, ranh giới và các yêu cầu bảo đảm an toàn, an ninh, khai thác hàng không; khả năng phối hợp tổ chức thực hiện tại khu vực và các nội dung liên quan đến đất, tài sản, hạ tầng thuộc phạm vi quản lý.

Các đơn vị được đề nghị gửi văn bản góp ý về Sở Nông nghiệp và Môi trường trước ngày 18/9.

Việc đồng thời chuẩn bị phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư cho hai tuyến cho thấy công tác mặt bằng đang được triển khai cùng quá trình chuẩn bị đầu tư các dự án metro.

Trước đó, tại buổi họp về tiến độ ba dự án metro chuẩn bị đầu tư, trong đó có tuyến Metro số 6 Vành đai trong giai đoạn 1, ông Phan Công Bằng, Trưởng ban MAUR, yêu cầu các ban quản lý dự án thành phần và các phòng chuyên môn, nghiệp vụ hoàn thành báo cáo nghiên cứu khả thi (FS) và thiết kế kỹ thuật tổng thể (FEED) của ba tuyến chuẩn bị đầu tư trong tháng 10, làm cơ sở trình phê duyệt các dự án đầu tư trong tháng 11.

Theo kết luận của lãnh đạo MAUR, cơ bản thống nhất tổ chức lễ khởi công các hạng mục ưu tiên, tập trung vào các hạng mục thành phần tại các depot như Bình Triệu, Hiệp Bình Phước, Phú Chánh vào cuối năm nay; đồng thời phấn đấu khởi công chính thức các hạng mục công trình chính nhân dịp 30/4/2027.