Các gia đình lắp đặt camera cần lưu ý: Mức phạt lên đến 50 triệu đồng đã được áp dụng

Các hệ thống camera giám sát dần trở thành công cụ quen thuộc tại nhiều hộ gia đình, cửa hàng kinh doanh, doanh nghiệp, cũng như các không gian công cộng nhằm đảm bảo an ninh và quản lý tài sản. Tuy nhiên, thói quen trích xuất hình ảnh tung lên mạng xã hội hay lắp đặt camera thiếu minh bạch cũng vô tình đẩy nhiều người vào rắc rối pháp lý.

Nhằm siết chặt quản lý, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 330/2026/NĐ-CP ngày 19/8/2026 quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân. Trọng tâm khung pháp lý được quy định tại Điều 71 với những chế tài xử phạt đối với các hành vi vi phạm liên quan đến thiết bị ghi hình.

Với nhóm hành vi lắp đặt và sử dụng thiết bị ghi âm, ghi hình tại không gian công cộng hoặc các khu vực cung cấp dịch vụ cho khách hàng, pháp luật quy định cần phải có hình thức thông báo, cảnh báo bằng biển báo vật lý hoặc phương tiện điện tử ở vị trí dễ nhận biết.

Nếu vi phạm quy định, tổ chức phải đối mặt với mức phạt tiền từ 10-20 triệu đồng, còn cá nhân chịu mức phạt từ 5-10 triệu đồng. Đi kèm là nghĩa vụ phải thiết lập và công khai thông tin liên hệ của bên kiểm soát dữ liệu cá nhân để chủ thể dữ liệu có thể dễ dàng yêu cầu truy xuất hình ảnh khi cần thiết.

Bên cạnh đó, mức phạt từ 10-20 triệu đồng đối với tổ chức và từ 5-10 triệu đồng đối với cá nhân cũng áp dụng cho trường hợp không cung cấp thông tin liên hệ của bên kiểm soát dữ liệu cá nhân hoặc bên kiểm soát và xử lý dữ liệu cá nhân khi chủ thể dữ liệu có yêu cầu hợp pháp, trừ các ngoại lệ do pháp luật quy định.

Khi xảy ra vi phạm, cơ quan chức năng không chỉ dừng ở việc xử phạt hành chính mà còn yêu cầu tổ chức hoặc cá nhân vi phạm phải cung cấp minh chứng thực hiện việc công khai thông tin liên hệ theo đúng quy định pháp luật.

Ở cấp độ vi phạm có tính chất nghiêm trọng hơn, mức xử phạt được đẩy lên cao từ 30-50 triệu đồng đối với tổ chức và từ 15-25 triệu đồng đối với cá nhân.

Nhóm hành vi này bao gồm việc tự ý sử dụng hình ảnh, giọng nói cùng dữ liệu cá nhân thu được từ hệ thống camera giám sát công cộng cho mục đích thương mại, phục vụ phân tích hành vi hoặc nhận diện khuôn mặt tự động nhằm lập hồ sơ cá nhân mà không có sự đồng ý hợp pháp từ chủ thể dữ liệu.

Cùng khung phạt từ 30-50 triệu đồng đối với tổ chức và từ 15-25 triệu đồng đối với cá nhân là hành vi trích xuất, chia sẻ hoặc công khai trái phép dữ liệu ghi âm, ghi hình lên không gian mạng cùng các nền tảng trực tuyến, xâm phạm đến danh dự và nhân phẩm con người.

Ngoại lệ duy nhất cho phép chia sẻ công khai dữ liệu này là khi có yêu cầu bằng văn bản từ cơ quan Nhà nước có thẩm quyền, còn các mục đích tác nghiệp báo chí thông thường hay lợi ích công cộng tự thân đều không được miễn trừ.

Đặc biệt, đối với môi trường doanh nghiệp và hoạt động sản xuất kinh doanh, pháp luật không cấm các đơn vị sử dụng camera giám sát, phần mềm quản lý hay công cụ công nghệ để bảo vệ tài sản và nâng cao hiệu quả làm việc. Tuy nhiên, dữ liệu hình ảnh, vị trí hoặc thông tin gắn liền với người lao động được xem là dữ liệu cá nhân quan trọng.

Theo quy định tại Nghị định số 330/2026/NĐ-CP, nếu doanh nghiệp áp dụng các biện pháp công nghệ để thu thập dữ liệu cá nhân của người lao động mà không thông báo cho họ, mức phạt có thể lên tới 70 triệu đồng.

Ngoài hình thức xử phạt hành chính, cơ quan chức năng có quyền tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính như thiết bị ghi hình và thiết bị trích xuất dữ liệu. Đồng thời, người hoặc tổ chức vi phạm bị buộc phải hủy hoặc xóa vĩnh viễn toàn bộ dữ liệu âm thanh, hình ảnh đã thu thập hoặc phát tán trái quy định đến mức không thể khôi phục hoàn toàn.

Đồng thời, cơ quan chức năng cũng đã đưa ra nhiều khuyến cáo cho người dân và doanh nghiệp. Khi phát hiện các hành vi vi phạm pháp luật như trộm cắp, phá hoại tài sản hoặc tai nạn giao thông, người dân tuyệt đối không tự ý đăng tải video clip rõ mặt người khác lên mạng xã hội nhằm mục đích câu view hay đấu tố.

Thay vào đó, người dân cần trích xuất dữ liệu và chuyển giao trực tiếp cho cơ quan công an địa phương để làm bằng chứng phục vụ công tác điều tra phá án.

Trong trường hợp bắt buộc phải đăng tải video lên không gian mạng nhằm mục đích cảnh báo chung cho cộng đồng, người đăng tải phải thực hiện kỹ thuật làm mờ khuôn mặt, biển số xe và các chi tiết định danh khác nếu chưa nhận được sự đồng ý của chủ thể dữ liệu.

Người dân và tổ chức cần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, thay đổi thói quen xử lý dữ liệu, tránh để sự thiếu hiểu biết biến công cụ bảo vệ thành nguyên nhân khiến bản thân phải chịu những chế tài xử phạt.