Chứng khoán Việt Nam sắp đón 'cơn mưa' cổ phiếu mới, quy mô gần 290.000 tỷ đồng

Thị trường chứng khoán Việt Nam đang đứng trước một đợt cung cổ phiếu mới có quy mô lớn nhất trong nhiều năm trở lại đây. Theo Báo cáo “Kế hoạch Huy động Vốn Cổ phần năm 2026” của FiinGroup, tổng giá trị phát hành vốn cổ phần và IPO theo kế hoạch của các doanh nghiệp niêm yết và đăng ký giao dịch đã lên tới khoảng 289.500 tỷ đồng tính đến ngày 25/5/2026.

Con số này tăng tới 86,5% so với năm 2025 và cao gấp 2,5 lần mức trung bình của 5 năm gần nhất. Đây cũng là quy mô huy động vốn lớn nhất kể từ giai đoạn bùng nổ của thị trường chứng khoán năm 2021, phản ánh sự trở lại của kênh dẫn vốn cổ phần sau nhiều năm doanh nghiệp phụ thuộc chủ yếu vào tín dụng ngân hàng và trái phiếu.

Tuy nhiên, cùng với cơ hội mở rộng quy mô vốn cho doanh nghiệp, thị trường cũng sẽ phải đối mặt với áp lực hấp thụ lượng cổ phiếu mới rất lớn trong những tháng cuối năm. Theo FiinGroup, hiện khoảng 70% kế hoạch phát hành vẫn chưa được triển khai, đồng nghĩa phần lớn nguồn cung mới sẽ tập trung vào nửa cuối năm 2026.

IPO chưa bùng nổ, động lực chuyển sang khu vực tư nhân

Mặc dù tổng quy mô huy động vốn cổ phần tăng mạnh, thị trường IPO lại chưa cho thấy dấu hiệu bước vào một chu kỳ bùng nổ mới.

Theo thống kê, giá trị IPO dự kiến trong năm 2026 đạt khoảng 22.400 tỷ đồng, thấp hơn 42% so với mức 38.600 tỷ đồng của năm 2025. Đáng chú ý, thị trường vẫn chưa xuất hiện các thương vụ IPO quy mô lớn được nhà đầu tư mong đợi.

Tuy vậy, cấu trúc IPO đang có sự thay đổi đáng kể. Nếu như các chu kỳ trước đây phụ thuộc nhiều vào tiến trình cổ phần hóa và thoái vốn doanh nghiệp nhà nước thì hiện nay động lực chính lại đến từ khu vực tư nhân, đặc biệt là các thương vụ tách doanh nghiệp (spin-off) và tái cấu trúc hệ sinh thái.

Nhóm công ty chứng khoán đang trở thành tâm điểm của làn sóng IPO mới với các kế hoạch của LPBS và KAFI trong năm 2026. Trước đó, năm 2025 cũng chứng kiến các thương vụ đáng chú ý từ VPS, VPBankS và TCBS.

Ở lĩnh vực tiêu dùng, Điện Máy Xanh là một trong số ít doanh nghiệp đang chuẩn bị IPO. Trong khi đó, những cái tên từng được thị trường kỳ vọng như Golden Gate, Highlands Coffee, The CrownX hay Long Châu vẫn chưa xuất hiện trong danh sách IPO.

Điều này cho thấy thị trường IPO vẫn đang khá chọn lọc và chưa thực sự quay lại thời kỳ sôi động như các năm 2017 - 2018.

Ngân hàng dẫn đầu cuộc đua tăng vốn

Điểm nổi bật nhất trong kế hoạch huy động vốn năm nay nằm ở nhóm ngân hàng. Theo FiinGroup, ngành ngân hàng dự kiến huy động khoảng 128.000 tỷ đồng vốn cổ phần trong năm 2026, cao gấp hơn 7 lần quy mô phát hành của năm trước và tăng hơn 71% so với mức trung bình 5 năm.

Đây được xem là chu kỳ tăng vốn lớn nhất từ trước đến nay của hệ thống ngân hàng. Nhu cầu bổ sung vốn cấp 1, nâng cao hệ số an toàn vốn, mở rộng bảng cân đối kế toán và chuẩn bị cho chu kỳ tăng trưởng tín dụng mới là những động lực chính thúc đẩy làn sóng phát hành này.

Nhiều ngân hàng lớn đã lên kế hoạch tăng vốn mạnh, bao gồm Vietcombank, BIDV, VPBank, HDBank, MBBank và NVB. Phần lớn các thương vụ dự kiến được triển khai dưới hình thức phát hành riêng lẻ nhằm thu hút thêm các nhà đầu tư tổ chức trong và ngoài nước.

Chứng khoán, bất động sản cũng tăng tốc gọi vốn

Bên cạnh ngân hàng, nhóm phi tài chính cũng đang đẩy mạnh kế hoạch tăng vốn. Trong đó, ngành dịch vụ tài chính, chủ yếu là các công ty chứng khoán, dự kiến huy động khoảng 48.200 tỷ đồng thông qua phát hành riêng lẻ và chào bán cho cổ đông hiện hữu. Các doanh nghiệp như HSC, VNDirect, VFS hay VDSC đều có nhu cầu mở rộng quy mô vốn để phục vụ hoạt động cho vay ký quỹ và đầu tư tự doanh.

Đáng chú ý, ngành bất động sản cũng quay trở lại cuộc đua huy động vốn với quy mô dự kiến gần 37.300 tỷ đồng, tăng 68% so với cùng kỳ. Nhiều doanh nghiệp lớn như Novaland, FDC và VRG đang lên kế hoạch bổ sung nguồn lực tài chính để tái cơ cấu dòng tiền và triển khai các dự án mới.

Với quy mô phát hành gần 290.000 tỷ đồng, năm 2026 có thể đánh dấu bước ngoặt quan trọng của thị trường chứng khoán Việt Nam. Tuy nhiên, bên cạnh kỳ vọng về dòng vốn mới cho nền kinh tế, bài toán lớn đặt ra là khả năng hấp thụ của thị trường trước lượng cổ phiếu phát hành khổng lồ. Nếu dòng tiền không theo kịp tốc độ tăng cung, áp lực pha loãng và cạnh tranh hút vốn giữa các doanh nghiệp có thể trở thành thách thức đáng kể trong những tháng cuối năm.