Đề xuất làm một trong những cao tốc 'đắt nhất' Tây Bắc, vốn hơn 65.500 tỷ đồng

UBND tỉnh Lai Châu vừa trình Thủ tướng đề nghị xem xét, trình Quốc hội quyết định chủ trương đầu tư Dự án cao tốc Bảo Hà - Lai Châu (CT.13) theo quy mô hoàn chỉnh 4 làn xe, với sơ bộ tổng mức đầu tư khoảng 65.518 tỷ đồng.

Theo tờ trình, tuyến cao tốc dài khoảng 162km, điểm đầu kết nối với cao tốc Nội Bài - Lào Cai tại xã Bảo Hà (Lào Cai), điểm cuối tại khu vực cửa khẩu quốc tế Ma Lù Thàng, xã Phong Thổ (Lai Châu). Trong đó, đoạn qua Lào Cai dài khoảng 49,5 km và đoạn qua Lai Châu khoảng 112,5 km.

Dự án được đề xuất đầu tư theo quy mô hoàn chỉnh 4 làn xe, vận tốc thiết kế 80-100 km/h. Toàn tuyến dự kiến xây dựng 118 cầu với tổng chiều dài khoảng 49,4 km cùng 7 hầm xuyên núi dài khoảng 11,5 km, trong đó có hầm vượt đèo Khau Co kết nối hai địa phương.

Theo UBND tỉnh Lai Châu, hướng tuyến được nghiên cứu nhằm kết nối các trung tâm kinh tế, đô thị, khu du lịch, khu vực khai thác khoáng sản, đặc biệt là mỏ đất hiếm Đông Pao, đồng thời hình thành hành lang vận tải kết nối vùng Tây Bắc với vùng Thủ đô, hệ thống cảng biển phía Bắc và tỉnh Vân Nam (Trung Quốc).

Địa phương đề xuất triển khai dự án theo hình thức đầu tư công, sử dụng 100% vốn ngân sách trung ương. Sau khi hoàn thành, sẽ nghiên cứu phương án thu phí để hoàn trả một phần vốn đầu tư của Nhà nước theo quy định.

Để thuận lợi trong triển khai, dự án được kiến nghị chia thành 4 dự án thành phần, gồm hai dự án giải phóng mặt bằng trên địa bàn Lào Cai và Lai Châu, cùng hai dự án xây dựng tuyến qua từng địa phương. UBND tỉnh Lai Châu cũng đề xuất ưu tiên bố trí vốn trong các kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030 và 2031-2035 nhằm bảo đảm hoàn thành công trình trong năm 2031.

Theo địa phương, việc áp dụng mô hình PPP khó khả thi do tổng mức đầu tư lớn, thời gian hoàn vốn dài và lưu lượng phương tiện giai đoạn đầu chưa đủ hấp dẫn nhà đầu tư. Nếu thực hiện PPP, tỷ lệ vốn nhà nước hỗ trợ sẽ ở mức rất cao, khó đáp ứng yêu cầu về phương án tài chính.

Một nội dung đáng chú ý trong tờ trình là kiến nghị đầu tư hoàn chỉnh toàn tuyến thay vì phân kỳ như đề xuất của một số bộ, ngành. UBND tỉnh Lai Châu cho rằng nếu chỉ đầu tư đoạn từ nút giao IC16 đến trung tâm tỉnh Lai Châu, hàng hóa và hành khách vẫn phải lưu thông trên Quốc lộ 4D và Quốc lộ 12 để đến cửa khẩu Ma Lù Thàng, làm giảm hiệu quả kết nối, cắt giảm chi phí logistics và phát triển kinh tế cửa khẩu.

Địa phương cũng nhận định việc đầu tư đồng bộ toàn tuyến sẽ góp phần hoàn thiện mạng lưới cao tốc quốc gia, giải quyết điểm nghẽn hạ tầng của khu vực Tây Bắc, đồng thời tăng cường liên kết vùng, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội gắn với bảo đảm quốc phòng, an ninh và nâng cao năng lực kết nối với khu vực biên giới.