Dự kiến thu hồi hơn 4.000ha đất, nhường chỗ xây dựng vành đai 288.000 tỷ lớn nhất miền Bắc

Theo báo VnExpress, Chính phủ vừa trình Quốc hội xem xét chủ trương đầu tư dự án Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội, trong đó đề xuất tách công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư thành dự án thành phần độc lập nhằm đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng.

Theo Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi, dự án Vành đai 5 có tổng diện tích đất dự kiến thu hồi khoảng 4.010ha, gồm khoảng 1.776ha đất trồng lúa, 464ha đất ở, 209ha đất rừng, 9,5ha đất quốc phòng và khoảng 1.550ha các loại đất khác.

Để phục vụ triển khai dự án, khoảng 6.970 hộ dân dự kiến phải bố trí tái định cư. Tổng kinh phí dành cho công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư ước khoảng 78.140 tỷ đồng, trong đó phần tuyến chính cao tốc chiếm khoảng 49.850 tỷ đồng, phần còn lại dành cho đường song hành và các hạng mục liên quan.

Chính phủ đề xuất tách công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư thành dự án thành phần độc lập, giao các địa phương có tuyến đường đi qua trực tiếp tổ chức thực hiện. Theo Chính phủ, cách làm này sẽ giúp chủ động chuẩn bị mặt bằng, rút ngắn thời gian chuẩn bị đầu tư và tạo điều kiện khởi công xây dựng ngay sau khi bố trí được nguồn vốn.

Về phân bổ nguồn lực, ngân sách trung ương dự kiến đảm nhận kinh phí giải phóng mặt bằng đối với tuyến chính cao tốc. Ngân sách địa phương sẽ chịu trách nhiệm bố trí vốn cho công tác giải phóng mặt bằng, xây dựng đường song hành, dải cây xanh, vỉa hè và các hạng mục thuộc phạm vi quản lý.

Chính phủ cũng yêu cầu các địa phương chủ động xác định quy mô đầu tư đường song hành phù hợp với khả năng cân đối ngân sách, đồng thời ưu tiên bố trí vốn trung hạn để triển khai các hạng mục thuộc trách nhiệm của địa phương.

Dự án Vành đai 5 - Vùng Thủ đô có chiều dài khoảng 349km - lớn nhất miền Bắc, đi qua 7 tỉnh, thành phố gồm Hà Nội, Ninh Bình, Hưng Yên, Hải Phòng, Bắc Ninh, Thái Nguyên và Phú Thọ. Tuyến chính được quy hoạch 6 làn xe cao tốc, tốc độ thiết kế 100-120km/h; hai bên bố trí đường song hành 2 làn xe với tốc độ 60-80km/h, cùng hệ thống đường gom có tốc độ tối thiểu 20km/h.

Tổng mức đầu tư sơ bộ của dự án hơn 288.260 tỷ đồng, trong đó khoảng 215.190 tỷ đồng từ ngân sách Trung ương để đầu tư tuyến chính cao tốc và khoảng 73.070 tỷ đồng từ ngân sách địa phương dành cho đường song hành cùng các hạng mục theo quy hoạch.

Sau khi đánh giá các phương án huy động vốn, phương án đầu tư công kết hợp thu phí sau khi hoàn thành được đánh giá phù hợp hơn. Với mức phí tương đương các tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông đang khai thác, dự án được ước tính có thể thu khoảng 121.560 tỷ đồng trong 20 năm, tạo nguồn lực để hoàn trả ngân sách và tái đầu tư hạ tầng.

Theo phương án đầu tư công, trước mắt sẽ triển khai 116km tuyến chính cao tốc từ cầu Thái Hà đến nút giao cao tốc Bắc Giang - Lạng Sơn với tổng mức đầu tư khoảng 77.000 tỷ đồng, nhu cầu vốn giai đoạn 2026-2030 khoảng 59.700 tỷ đồng. Các đoạn còn lại sẽ tiếp tục chuẩn bị đầu tư trong giai đoạn 2031-2035, hướng tới hoàn thành toàn tuyến trước năm 2035.

Theo kế hoạch sơ bộ, công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư dự kiến thực hiện trong giai đoạn 2026-2027. Những đoạn đã cân đối đủ nguồn vốn sẽ khởi công từ cuối năm 2027, cơ bản hoàn thành vào năm 2030 và đưa vào khai thác từ năm 2031.