Giáo viên nghỉ hưu sẽ tăng thêm thu nhập, quy định mới sẽ có hiệu lực mới từ 1/9

Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa ban hành Thông tư số 59/2026/TT-BGDĐT (Thông tư 59), quy định về nhà giáo hợp đồng toàn thời gian sau khi nghỉ hưu và nhà giáo thỉnh giảng. Thông tư được ký ngày 15/7/2026, có hiệu lực từ ngày 1/9/2026.

Thông tư 59 thay thế Thông tư số 44/2011/TT-BGDĐT và Thông tư số 11/2013/TT-BGDĐT, đồng thời cụ thể hóa các quy định của Luật Nhà giáo, Luật Giáo dục, Luật Giáo dục nghề nghiệp và Luật Giáo dục đại học. Quy định mới được kỳ vọng tạo hành lang pháp lý thống nhất để các cơ sở giáo dục khai thác hiệu quả đội ngũ nhà giáo giàu kinh nghiệm, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo.

Lần đầu quy định về nhà giáo hợp đồng toàn thời gian sau nghỉ hưu

Một trong những điểm mới đáng chú ý của Thông tư 59 là lần đầu tiên cho phép các cơ sở giáo dục ký hợp đồng lao động toàn thời gian với nhà giáo đã nghỉ hưu nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định.

Thông tư quy định cụ thể về nguyên tắc ký kết hợp đồng, điều kiện đối với nhà giáo, thời giờ làm việc, chế độ tiền lương, phụ cấp, quyền và trách nhiệm của nhà giáo cũng như trách nhiệm của cơ sở giáo dục khi sử dụng đội ngũ này. Việc tuyển dụng nhà giáo sau nghỉ hưu phải bảo đảm không ảnh hưởng đến chiến lược phát triển đội ngũ kế cận, không thay thế lực lượng nhà giáo cơ hữu và tuân thủ các quy định của pháp luật về lao động.

Theo quy định, các cơ sở giáo dục có thể sử dụng nhà giáo hợp đồng toàn thời gian sau nghỉ hưu để nâng cao chất lượng giảng dạy, nghiên cứu khoa học và các hoạt động đào tạo. Kết quả công tác của đội ngũ này cũng được sử dụng làm căn cứ xác định năng lực đào tạo, quy mô tuyển sinh và kiểm định chất lượng theo quy định của pháp luật.

Bên cạnh đó, các cơ sở giáo dục phải công khai danh sách, chức danh theo vị trí việc làm của nhà giáo sau nghỉ hưu và chịu trách nhiệm bảo đảm tỷ lệ sử dụng đội ngũ này theo yêu cầu về kiểm định chất lượng và quy mô đào tạo.

Theo Bộ GD&ĐT, quy định mới sẽ tạo điều kiện tận dụng nguồn nhân lực chất lượng cao đã nghỉ hưu, đặc biệt là các chuyên gia, nhà khoa học và giảng viên giàu kinh nghiệm, đồng thời tạo cơ sở pháp lý rõ ràng để phát huy vai trò của họ trong hoạt động giảng dạy, nghiên cứu và nâng cao chất lượng đào tạo.

Hoàn thiện quy định về nhà giáo thỉnh giảng

Thông tư 59 cũng sửa đổi, bổ sung toàn diện các quy định liên quan đến nhà giáo thỉnh giảng. Trong đó, lần đầu đưa ra khái niệm thống nhất về nhà giáo thỉnh giảng, cơ sở thỉnh giảng và hợp đồng thỉnh giảng.

Theo quy định mới, hoạt động thỉnh giảng không chỉ giới hạn ở việc giảng dạy môn học mà còn bao gồm hướng dẫn thực hành, nghiên cứu khoa học, biên soạn giáo trình, hướng dẫn khóa luận, luận văn, luận án và thực hiện các nhiệm vụ chuyên môn khác theo quy định.

Thông tư đồng thời quy định rõ tiêu chuẩn, điều kiện, định mức giờ thỉnh giảng, quyền và trách nhiệm của nhà giáo thỉnh giảng cũng như của cơ sở giáo dục, qua đó tạo cơ sở pháp lý minh bạch trong việc sử dụng đội ngũ này.

Đáng chú ý, Thông tư phân định rõ việc áp dụng hợp đồng lao động hoặc hợp đồng dịch vụ tùy theo tính chất của hoạt động thỉnh giảng. Quy định này được đánh giá sẽ khắc phục những bất cập của các văn bản trước đây khi chưa làm rõ bản chất pháp lý của hoạt động thỉnh giảng, góp phần thống nhất trong quá trình áp dụng pháp luật.

Ngoài ra, các cơ sở giáo dục phải xây dựng kế hoạch sử dụng nhà giáo thỉnh giảng, công khai danh sách trên trang thông tin điện tử (trừ một số trường hợp đặc thù), tổ chức đánh giá định kỳ chất lượng giảng dạy, lấy ý kiến phản hồi của người học và sử dụng kết quả đánh giá làm căn cứ để tiếp tục hoặc chấm dứt hợp đồng thỉnh giảng.