Khai trương nhà hát opera sức chứa 4.200 chỗ ngồi giữa trung tâm thành phố, vốn đầu tư hơn 15.000 tỷ đồng, một khu vực mở cửa miễn phí
Công trình gây chú ý với kiến trúc hình chiếc quạt khổng lồ cùng hệ thống cầu thang xoắn ốc dẫn lên mái nhà, nơi du khách có thể tham quan miễn phí quanh năm.
Nằm bên bờ sông Hoàng Phố, tại khu Phố Đông của thành phố Thượng Hải (Trung Quốc), Nhà hát Opera Lớn Thượng Hải (Shanghai Grand Opera House) chính thức khai trương ngày 17/10, trở thành một trong những công trình văn hóa mới nổi bật của thành phố.
Theo South China Morning Post (SCMP), công trình có tổng vốn đầu tư 3,9 tỷ nhân dân tệ, tức tương đương khoảng 15.200 tỷ đồng, được thiết kế bởi hãng kiến trúc Snøhetta của Na Uy phối hợp với Viện Thiết kế và Nghiên cứu Kiến trúc Hoa Đông.
Nhà hát nằm trong khuôn viên Công viên Văn hóa Expo, nổi bật với lớp vỏ trắng và hệ thống đường cong xoắn ốc khổng lồ. Nhìn từ trên cao, toàn bộ công trình gợi liên tưởng đến một chiếc quạt xếp truyền thống Trung Quốc đang mở rộng.
Vào ban ngày, những bậc thang trắng trải dài tạo thành các đường nét như nan quạt. Khi đêm xuống, hệ thống chiếu sáng khiến công trình nổi bật bên dòng sông Hoàng Phố, được ví như viên ngọc nằm trong vỏ trai.
Dự án được phát triển trong khoảng 10 năm, kể từ cuộc thi thiết kế quốc tế năm 2016, với thời gian thi công thực tế khoảng 6 năm.
Điểm đặc biệt của nhà hát nằm ở hệ thống cầu thang ngoài trời uốn lượn quanh công trình, kết nối trực tiếp từ mặt đất lên mái nhà.
Thay vì chỉ đóng vai trò che phủ các không gian biểu diễn, mái nhà được thiết kế thành một quảng trường công cộng rộng khoảng 10.000 m², kết hợp đài quan sát và khu vực tổ chức các hoạt động nghệ thuật ngoài trời.
Người dân và du khách có thể đi bộ lên mái nhà để ngắm toàn cảnh sông Hoàng Phố, công viên và đường chân trời Thượng Hải mà không cần mua vé xem biểu diễn. Khu vực này mở cửa miễn phí quanh năm, biến một công trình vốn dành cho nghệ thuật hàn lâm thành không gian sinh hoạt công cộng.
Bên trong nhà hát 147.000 m² có gì?
Nhà hát Opera Thượng Hải có tổng diện tích sàn khoảng 147.000 m², bao gồm 3 không gian biểu diễn chính với tổng sức chứa 4.200 khán giả.
Trong đó, Harmony Hall là khán phòng lớn nhất, có 2.000 chỗ ngồi, được thiết kế phục vụ những chương trình opera và hòa nhạc quy mô lớn. Soar Theatre có 1.200 chỗ ngồi, dành cho các chương trình opera nhỏ hơn, múa và kịch nói. Không gian thứ 3 là Open Stage, sức chứa khoảng 1.000 người, phục vụ những tác phẩm thử nghiệm và các hình thức biểu diễn sáng tạo.
Dù có quy mô lớn, Nhà hát Opera Thượng Hải vẫn chưa phải tổ hợp biểu diễn có sức chứa lớn nhất Trung Quốc. Danh hiệu này thuộc về Trung tâm Nghệ thuật Biểu diễn Quốc gia tại Bắc Kinh, với tổng sức chứa khoảng 6.500 người.
Tuy nhiên, đây là nhà hát opera đầu tiên được xây dựng tại Thượng Hải trong khoảng 30 năm qua, bổ sung một công trình biểu diễn quy mô lớn cho thành phố.
Không gian bên trong nhà hát được thiết kế tương phản với vẻ ngoài màu trắng. Các khán phòng sử dụng những mảng ốp gỗ sồi đỏ sẫm, kết hợp hệ thống hình học và vật liệu được tính toán để tối ưu chất lượng âm thanh.
Hạng mục âm học do Nagata Acoustics đảm nhiệm. Đây cũng là đơn vị từng tham gia thiết kế âm học cho phòng hòa nhạc Walt Disney Concert Hall tại Los Angeles (Mỹ) và Elbphilharmonie tại Hamburg (Đức).
Theo các nhà thiết kế, hệ thống khán phòng được tính toán để giọng hát của nghệ sĩ opera có thể truyền rõ đến những hàng ghế xa nhất mà không cần sử dụng hệ thống khuếch đại âm thanh.
Ngay cả khi có một dàn nhạc khoảng 100 người biểu diễn phía dưới sân khấu, giọng hát vẫn phải bảo đảm độ rõ và khả năng truyền âm đến các tầng ban công.
Bên cạnh các khán phòng, tổ hợp còn bố trí xưởng sản xuất cảnh trí, phòng tập luyện và cơ sở phục vụ phát triển những tác phẩm nghệ thuật mới. Nhờ đó, nhà hát không chỉ là địa điểm tổ chức biểu diễn mà còn có thể trực tiếp tham gia quá trình sáng tạo, dàn dựng và sản xuất các chương trình nghệ thuật.
82 buổi biểu diễn trong mùa khai trương
Để đánh dấu sự ra mắt của Nhà hát Opera Thượng Hải, ban quản lý đã xây dựng mùa biểu diễn khai trương kéo dài từ ngày 17/10/2026 đến 20/2/2027, với 47 chương trình nghệ thuật và tổng cộng 82 buổi biểu diễn.
Danh sách nghệ sĩ và đoàn nghệ thuật tham gia có nhiều tên tuổi quốc tế, trong đó có nghệ sĩ piano nổi tiếng Vương Vũ Giai (Yuja Wang) và giọng nam cao Juan Diego Flórez.
Đáng chú ý, nhà hát sẽ tổ chức 3 tác phẩm opera lần đầu ra mắt tại châu Á, gồm Aida do Nhà hát Mariinsky của Nga trình diễn, Der Rosenkavalier của Nhà hát Opera Quốc gia Berlin và Tosca của nhà hát Teatro La Fenice tại Venice, Italy.
Chuỗi chương trình khai trương còn có màn trình diễn toàn bộ 15 bản giao hưởng của nhà soạn nhạc Dmitri Shostakovich, do Dàn nhạc Nhà hát Mariinsky biểu diễn dưới sự chỉ huy của nhạc trưởng Valery Gergiev. Nhà hát cũng đón đoàn American Ballet Theatre của Mỹ với vở ballet kinh điển Hồ thiên nga (Swan Lake).
Bên cạnh những tác phẩm phương Tây, chương trình còn dành không gian cho nghệ thuật Trung Quốc, bao gồm vở múa The Eternal Wave của Đoàn múa Thượng Hải.
Những loại hình sân khấu truyền thống cũng góp mặt với các tác phẩm nổi tiếng như Mẫu đơn đình, Trường sinh điện và Hồng lâu mộng.
Giá vé được thiết kế với nhiều mức khác nhau, từ dưới 100 nhân dân tệ cho một số chương trình đến hơn 1.000 nhân dân tệ đối với những buổi biểu diễn đặc biệt.
Cách tổ chức này nhằm phục vụ nhiều nhóm khán giả, từ những người thường xuyên thưởng thức opera đến người trẻ và du khách muốn trải nghiệm nghệ thuật biểu diễn.
Thượng Hải đầu tư mạnh vào ngành biểu diễn nghệ thuật
Sự xuất hiện của nhà hát mới diễn ra trong bối cảnh Thượng Hải đang đẩy mạnh phát triển ngành công nghiệp biểu diễn và mở rộng các không gian văn hóa phục vụ người dân.
Theo Hiệp hội Ngành biểu diễn Thượng Hải, thành phố hiện sở hữu thị trường biểu diễn trực tiếp lớn nhất Trung Quốc.
Riêng năm 2025, Thượng Hải tổ chức khoảng 61.400 buổi biểu diễn thương mại, thu hút 26,85 triệu lượt khán giả và mang về doanh thu bán vé 5,85 tỷ nhân dân tệ. Con số này tăng 13,2% so với năm 2024, phản ánh nhu cầu thưởng thức nghệ thuật ngày càng lớn tại một trong những trung tâm kinh tế hàng đầu Trung Quốc.
Trong những năm gần đây, Thượng Hải liên tục bổ sung các công trình biểu diễn mới. Năm 2023, thành phố đưa vào hoạt động West Bund Dome, tiếp đó là Nhà hát West Bund Grand Theatre chuyên phục vụ nhạc kịch vào năm 2025.
Trong khi đó, Nhà hát lớn Thượng Hải (Shanghai Grand Theatre), hoạt động từ năm 1998, tiếp tục là địa điểm tổ chức nhiều chương trình nghệ thuật trong nước và quốc tế.
Mùa biểu diễn hiện tại của nhà hát này có chương trình lưu diễn kỷ niệm 40 năm vở nhạc kịch nổi tiếng The Phantom of the Opera, kéo dài đến cuối năm 2026.
Không chỉ tập trung vào các nhà hát lớn, chính quyền Thượng Hải còn tìm cách đưa nghệ thuật biểu diễn đến gần hơn với cuộc sống thường ngày.
Từ năm 2019, Cục Văn hóa và Du lịch Thượng Hải triển khai sáng kiến phát triển những không gian biểu diễn mới, khuyến khích tổ chức chương trình nghệ thuật tại trung tâm thương mại, công viên sáng tạo, hiệu sách và rạp chiếu phim.
Thành phố hiện duy trì danh sách hơn 100 địa điểm biểu diễn thuộc mô hình này.
Một ví dụ đáng chú ý là 12th Floor Musical Town, cụm 8 nhà hát nhỏ được khai trương vào tháng 1/2026 trên tầng 12 của trung tâm thương mại New World City, nằm trên đường Nam Kinh, một trong những tuyến phố mua sắm nổi tiếng nhất Trung Quốc.
Ngoài ra còn có Trung tâm Nghệ thuật Biểu diễn New Bund 31 và nhiều sân khấu nhạc sống tại khu Đại Thế Giới (Dashijie) lâu đời.
Những mô hình này hướng tới việc kết hợp nghệ thuật với hoạt động mua sắm, giải trí và sinh hoạt đô thị, giúp người dân tiếp cận các chương trình biểu diễn một cách thuận tiện hơn.
Không cần mua vé vẫn có thể trải nghiệm công trình
Dù sở hữu hệ thống khán phòng hiện đại và quy tụ nhiều nghệ sĩ nổi tiếng, các kiến trúc sư cho biết Nhà hát Opera Thượng Hải không được thiết kế chỉ dành riêng cho những người yêu nhạc cổ điển.
Ông Richard Wood, Giám đốc điều hành khu vực châu Á của Snøhetta, cho biết hình tượng chiếc quạt không chỉ mang ý nghĩa thẩm mỹ mà còn đóng vai trò kết nối các không gian công cộng.
Thiết kế mái nhà cho phép công chúng tự do tiếp cận được lấy cảm hứng từ Nhà hát Opera Oslo tại Na Uy, công trình nổi tiếng của Snøhetta khai trương năm 2008. Theo ông Wood, mục tiêu của nhóm thiết kế là tạo ra một tòa nhà mà người dân không nhất thiết phải đến xem opera mới có lý do ghé thăm.
"Chúng tôi muốn biến nhà hát opera, vốn thường được xem là một thiết chế nghệ thuật cao cấp dành cho số ít, thành quảng trường công cộng phục vụ số đông", ông nói.
Vị kiến trúc sư cho rằng tại Trung Quốc, nhà hát opera ngày càng trở thành trung tâm của đời sống văn hóa đô thị. Tuy nhiên, việc mở rộng khả năng tiếp cận của công chúng cũng quan trọng không kém những chương trình nghệ thuật được tổ chức bên trong.
Thay vì tạo ra ranh giới giữa người mua vé và người chỉ muốn tham quan, nhóm thiết kế tìm cách xóa nhòa khoảng cách giữa nhà hát với không gian đô thị xung quanh.
Với cách tiếp cận này, Nhà hát Opera Lớn Thượng Hải không chỉ được kỳ vọng trở thành địa điểm biểu diễn nghệ thuật đẳng cấp quốc tế, mà còn là một không gian công cộng mới bên sông Hoàng Phố, nơi kiến trúc, văn hóa và đời sống thường nhật giao thoa.
