Không phải dầu mỏ, đây là ‘mỏ vàng’ mới chôn sâu 27 m dưới lòng đất, gây chấn động thế giới

Công ty Flexbase đang xây dựng hệ thống pin dòng chảy (flow battery) khổng lồ ở độ sâu 27 m dưới lòng đất, với dung lượng dự kiến lên tới 2,1 GWh – được xem là lớn nhất thế giới hiện nay.

Theo thông tin từ giới chuyên môn, dự án đặt tại tổ hợp truyền tải điện “Star of Laufenburg” ở thị trấn Laufenburg. Khi hoàn thành và kết nối lưới điện vào năm 2029, hệ thống có thể cung cấp công suất đầu ra đạt 1,2 GW, đủ đáp ứng nhu cầu điện của khoảng 210.000 hộ gia đình trong một ngày. Đây không chỉ là một công trình lưu trữ năng lượng đơn thuần mà còn là một phần của hệ sinh thái công nghệ cao, khi được tích hợp với trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo (AI) công suất 500 MW sử dụng công nghệ làm mát bằng nước.

Mục tiêu cốt lõi của dự án là giải quyết bài toán “đứt gãy” trong nguồn cung năng lượng tái tạo. Điện gió và điện Mặt Trời, dù thân thiện môi trường, lại phụ thuộc nhiều vào điều kiện tự nhiên, dẫn đến tình trạng dư thừa hoặc thiếu hụt cục bộ. Hệ thống pin dòng chảy của Flexbase cho phép lưu trữ năng lượng dư thừa khi nguồn cung dồi dào và giải phóng khi nhu cầu tăng cao, qua đó giúp cân bằng cung – cầu và ổn định lưới điện.

Khác với pin lithium-ion phổ biến trong thiết bị điện tử và xe điện, pin dòng chảy hoạt động dựa trên dung dịch điện phân được lưu trữ trong các bể chứa riêng biệt. Khi vận hành, dung dịch này được bơm qua một buồng phản ứng, nơi diễn ra quá trình trao đổi ion qua màng ngăn. Trong quá trình sạc, năng lượng điện làm thay đổi trạng thái oxy hóa của dung dịch, từ đó tích trữ năng lượng dưới dạng hóa học. Khi xả, phản ứng oxy hóa – khử diễn ra ngược lại, giải phóng electron để tạo ra dòng điện.

Giới chuyên gia đánh giá, công nghệ pin dòng chảy sở hữu nhiều ưu điểm vượt trội cho quy mô lưới điện. Trước hết, dung lượng lưu trữ có thể mở rộng linh hoạt bằng cách tăng kích thước bể chứa dung dịch. Thứ hai, tuổi thọ của hệ thống rất cao, ít bị suy giảm hiệu suất ngay cả sau hàng chục nghìn chu kỳ sạc – xả. Đặc biệt, do sử dụng dung dịch điện phân gốc nước, loại pin này gần như loại bỏ nguy cơ cháy nổ của pin lithium-ion.

Việc đặt hệ thống dưới lòng đất ở độ sâu 27 m cũng là một lựa chọn mang tính chiến lược. Không gian ngầm giúp tối ưu hóa diện tích sử dụng trên mặt đất, đồng thời đảm bảo an toàn và ổn định nhiệt độ vận hành. Đây được xem là mô hình hạ tầng năng lượng tích hợp, nơi các yếu tố kỹ thuật, môi trường và kinh tế được cân nhắc đồng thời.

Trong bối cảnh nhu cầu năng lượng sạch ngày càng tăng, các giải pháp lưu trữ quy mô lớn như dự án của Flexbase được kỳ vọng sẽ đóng vai trò then chốt trong quá trình chuyển đổi năng lượng toàn cầu. Không chỉ giúp giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, những hệ thống này còn tạo nền tảng cho việc vận hành hiệu quả các trung tâm dữ liệu – lĩnh vực đang tiêu thụ lượng điện khổng lồ trong thời đại số.

Dù vẫn cần thời gian để chứng minh hiệu quả thực tế khi đi vào vận hành, dự án pin dòng chảy dưới lòng đất tại Thụy Sĩ đang được giới quan sát đánh giá là một trong những bước tiến đáng chú ý nhất trong lĩnh vực lưu trữ năng lượng hiện nay.