Thành phố trực thuộc Trung ương rộng thứ 2 Việt Nam sắp đón bước chuyển lớn

Theo đề án đang được xây dựng, cả 10 xã được Đà Nẵng lựa chọn cơ bản đáp ứng 5/5 tiêu chuẩn để thành lập phường. Tuy nhiên, thành phố vẫn cần hoàn thiện hồ sơ, đặc biệt là căn cứ quy hoạch và cách xác định tỷ lệ dân số đô thị.

Theo báo cáo của Sở Nội vụ TP Đà Nẵng, thành phố dự kiến thành lập 10 phường từ các xã Hòa Vang, Hòa Tiến, Bà Nà, Điện Bàn Tây, Núi Thành, Tam Anh, Đại Lộc, Nam Phước, Chiên Đàn và Thăng Bình. Các phường mới được thành lập trên cơ sở giữ nguyên diện tích tự nhiên và quy mô dân số của các địa bàn hiện hữu.

Thành phố đã tổ chức lấy ý kiến Nhân dân bằng hình thức phát phiếu đến từng hộ gia đình. HĐND các xã liên quan cũng thống nhất chủ trương. Ngày 29/6/2026, HĐND TP Đà Nẵng ban hành Nghị quyết số 42/NQ-HĐND tán thành chủ trương thành lập 10 phường.

Theo Sở Nội vụ, việc nâng cấp các xã lên phường nhằm đáp ứng yêu cầu của quá trình đô thị hóa diễn ra nhanh chóng tại nhiều địa bàn, đồng thời đổi mới mô hình quản lý, tổ chức lại không gian đô thị và huy động hiệu quả hơn các nguồn lực phát triển. Đề án được xây dựng trên cơ sở Luật Tổ chức chính quyền địa phương, nghị quyết của Quốc hội và các văn bản chỉ đạo liên quan.

Qua rà soát, cả 10 xã cơ bản đáp ứng 5/5 tiêu chuẩn về cơ cấu và trình độ phát triển kinh tế - xã hội để thành lập phường. Các địa phương cơ bản đáp ứng những tiêu chí về dân số, cơ cấu kinh tế, tỷ lệ lao động phi nông nghiệp, hạ tầng, giáo dục và y tế.

Trong đó, Hòa Tiến và Núi Thành có tỷ lệ quy mô dân số đô thị đạt 100%. Hòa Vang đạt 77,91%, Bà Nà đạt 72,74%, Chiên Đàn đạt 69,35%, Điện Bàn Tây đạt 52,5%, Đại Lộc đạt 52,08%, Thăng Bình đạt 55,35% và Nam Phước đạt 50,97%. Riêng xã Tam Anh có quy mô dân số đô thị 31.399 người.

10 xã được lựa chọn để thành lập phường gắn với 3 hành lang phát triển của thành phố

Phương án lựa chọn 10 xã để thành lập phường được xây dựng trên cơ sở kết cấu không gian mang tính chỉnh thể, gắn với Quy hoạch chung TP Đà Nẵng thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050. Theo Sở Nội vụ, các địa phương không phát triển riêng lẻ mà liên kết thành 3 hành lang không gian động lực, tạo bộ khung cho sự phát triển của thành phố.

Cụ thể, phân vùng 1 là hành lang đổi mới sáng tạo, công nghệ cao và thương mại tự do phía Tây - Tây Bắc, gắn với các địa phương Bà Nà và Hòa Vang.

Phân vùng 2 là vành đai giao thoa đô thị, công nghiệp và di sản sinh thái khu vực trung tâm mở rộng, gồm Đại Lộc, Hòa Tiến, Điện Bàn Tây và Nam Phước. Các địa phương này tạo thành chuỗi đô thị vệ tinh, chịu tác động trực tiếp từ quá trình đô thị hóa và gia tăng dân số cơ học.

Trong khi đó, phân vùng 3 là cực tăng trưởng kinh tế biển, công nghiệp nặng và logistics phía Nam, kết nối Núi Thành với các địa phương vệ tinh Tam Anh, Chiên Đàn và Thăng Bình, hình thành đầu tàu kinh tế biển có khả năng hội nhập sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Việc thành lập các phường được xác định gắn với định hướng phát triển dài hạn của thành phố trong các lĩnh vực đô thị hóa, công nghiệp, thương mại - dịch vụ, công nghệ cao, logistics và kinh tế biển.

Theo Sở Nội vụ, nâng cấp đồng bộ các xã lên phường sẽ góp phần tháo gỡ những điểm nghẽn trong quản lý hành chính ở khu vực nông thôn, giải phóng nguồn lực đất đai, tạo điều kiện thu hút các dự án FDI quy mô lớn, thúc đẩy kinh tế tư nhân phát triển bền vững và đẩy mạnh chuyển đổi số.

Sau khi thành lập, các phường sẽ tập trung kiện toàn bộ máy, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức; tăng cường hiệu lực quản lý đất đai, trật tự xây dựng, tài nguyên - môi trường; đơn giản hóa thủ tục hành chính, vận hành hiệu quả cơ chế một cửa, một cửa liên thông và ứng dụng công nghệ số.

Bộ Nội vụ lưu ý cách xác định dân số đô thị

Qua khảo sát thực tế và rà soát hồ sơ, Đoàn khảo sát liên ngành do Thứ trưởng Bộ Nội vụ Trương Hải Long làm Trưởng đoàn đánh giá 10 xã cơ bản bảo đảm điều kiện, tiêu chuẩn theo quy định, kết quả lấy ý kiến Nhân dân có tỷ lệ đồng thuận cao.

Tuy nhiên, đoàn đề nghị thành phố tiếp tục hoàn thiện hồ sơ, bổ sung căn cứ chứng minh sự phù hợp với quy hoạch, làm rõ vị trí, chức năng đô thị và rà soát kỹ các chỉ tiêu về tỷ lệ dân số đô thị.

Đáng chú ý, Thứ trưởng Trương Hải Long đề nghị TP Đà Nẵng rà soát kỹ cách xác định dân số đô thị, đặc biệt tại những khu vực đang có dự án. Theo đó, số liệu dân số phải dựa trên quy hoạch đô thị đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt, có căn cứ xác nhận và bảo đảm chính xác. Các chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội cũng cần được thống nhất về phương pháp tính để phản ánh đúng trình độ phát triển thực tế của từng địa bàn.

Đoàn công tác đồng thời lưu ý thành phố cần tận dụng, giữ gìn và phát huy những khu vực đã hình thành đô thị nhằm nâng tỷ lệ đô thị hóa. Các tiêu chí, nhất là dân số đô thị và chỉ tiêu kinh tế - xã hội, phải được tính toán chính xác, có cơ sở và bảo đảm trách nhiệm đối với số liệu sử dụng trong hồ sơ.

Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP Đà Nẵng Hồ Kỳ Minh đã yêu cầu các sở, ngành khẩn trương hoàn thiện đề án, trong đó làm rõ định hướng phát triển không gian của TP Đà Nẵng mới.

Thành phố sẽ rà soát mối liên kết giữa các khu vực với đô thị Đà Nẵng ở phía Bắc, đô thị Tam Kỳ và Khu kinh tế mở Chu Lai ở phía Nam, đồng thời làm rõ vai trò của Thăng Bình và Nam Phước ở khu vực giữa. Đề án cũng sẽ cập nhật các trục hạ tầng lớn như cao tốc Bắc - Nam, Quốc lộ 1A, đường sắt Bắc - Nam và định hướng đường sắt tốc độ cao.

Bên cạnh việc hoàn thiện căn cứ quy hoạch và thống nhất số liệu, Thứ trưởng Trương Hải Long đề nghị thành phố bổ sung kế hoạch, lộ trình và cam kết phát triển cụ thể sau khi các xã chuyển thành phường. Nội dung này cần gắn với phương án tổ chức bộ máy và bố trí nguồn nhân lực phù hợp với yêu cầu quản lý đô thị.

Sở Nội vụ được giao phối hợp với các cơ quan liên quan khẩn trương hoàn thiện hồ sơ, thống nhất số liệu và phương pháp tính, bảo đảm tiến độ báo cáo.

Sau khi được cấp có thẩm quyền quyết định thành lập 10 phường, TP Đà Nẵng dự kiến có 33 phường, 60 xã và 1 đặc khu.