Tiền sử dụng đất trở thành nguồn thu lớn, nhiều địa phương vượt dự toán ngân sách

Theo Bộ Tài chính, tổng thu ngân sách nhà nước trong 10 tháng đầu năm 2026 ước đạt 2.438,9 nghìn tỷ đồng, bằng 96,4% dự toán năm.

Trong đó, thu nội địa đạt khoảng 2.102,8 nghìn tỷ đồng. Riêng thu từ ba khu vực kinh tế gồm doanh nghiệp nhà nước, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài và kinh tế ngoài quốc doanh đạt 1.052,9 nghìn tỷ đồng, tương đương 103,3% dự toán.

Đáng chú ý, các khoản thu liên quan đến nhà, đất đạt 479.755 tỷ đồng, bằng 87,1% dự toán và chiếm khoảng 19,7% tổng thu ngân sách cả nước trong 10 tháng.

Trong cơ cấu khoản thu này, tiền sử dụng đất đạt 398.599 tỷ đồng, tương đương 84,1% dự toán; thu tiền thuê đất, thuê mặt nước đạt 74.908 tỷ đồng. Phần còn lại đến từ thuế sử dụng đất nông nghiệp, thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, tiền cho thuê và bán nhà thuộc sở hữu nhà nước.

Nhiều địa phương hoàn thành dự toán thu ngân sách trước thời hạn

Trong số các địa phương, TP.HCM tiếp tục dẫn đầu cả nước về quy mô thu ngân sách. Theo Thống kê TP.HCM, tổng thu cân đối ngân sách nhà nước trên địa bàn trong 10 tháng ước đạt 767.238 tỷ đồng, bằng 94,3% dự toán năm và tăng 16,8% so với cùng kỳ.

Thu nội địa đạt 558.416 tỷ đồng, tăng 18,4%. Trong đó, thu từ khu vực kinh tế ngoài nhà nước đạt 170.840 tỷ đồng, tăng 37,9%; khu vực có vốn đầu tư nước ngoài đạt 132.093 tỷ đồng, tăng 18,7%; doanh nghiệp nhà nước đạt 45.916 tỷ đồng, tăng 33,1%.

Các khoản thu từ nhà, đất tại TP.HCM đạt 78.917 tỷ đồng, tăng 20% so với cùng kỳ và chiếm 10,3% tổng thu ngân sách trên địa bàn.

Đáng chú ý, nhiều địa phương đã hoàn thành dự toán thu ngân sách cả năm ngay trong 10 tháng đầu năm. Trong đó, Hà Nội ghi nhận tổng thu ngân sách ước đạt 652.200 tỷ đồng, bằng 100,3% dự toán cả năm. Thu nội địa đạt 611.000 tỷ đồng, riêng các khoản thu về nhà, đất đạt 112.617 tỷ đồng, bằng 113,1% dự toán và tăng 7,1% so với cùng kỳ.

Quảng Ninh thu ngân sách đạt 84.953 tỷ đồng, vượt 15% dự toán năm. Bắc Ninh đạt 76.765 tỷ đồng, bằng 106,1% dự toán.

Đà Nẵng cũng đã hoàn thành chỉ tiêu thu ngân sách từ cuối tháng 9, sớm 3 tháng so với kế hoạch. Tính đến hết tháng 10, tổng thu ngân sách của thành phố đạt 74.024,3 tỷ đồng, vượt dự toán năm khoảng 15.020 tỷ đồng.

Tương tự, Thanh Hóa hoàn thành dự toán trước 2 tháng với tổng thu khoảng 57.308 tỷ đồng, bằng 110,9% kế hoạch. Trong đó, thu nội địa đạt 33.748 tỷ đồng, thu từ hoạt động xuất nhập khẩu đạt 23.560 tỷ đồng.

Tây Ninh cũng ghi nhận kết quả tích cực khi đến ngày 22/10 đã thu hơn 56.178 tỷ đồng, bằng 104,3% dự toán Trung ương giao và tăng 31,1% so với cùng kỳ.

Ở nhóm địa phương có quy mô thu ngân sách lớn, Hải Phòng đạt 180.366 tỷ đồng, bằng 92,6% dự toán và tăng 10,2%. Trong đó, thu nội địa đạt 89.162 tỷ đồng, thu từ hoạt động xuất nhập khẩu đạt 83.160 tỷ đồng.

Đồng Nai thu ngân sách đạt 85.201,1 tỷ đồng, tương đương 84,9% dự toán. Trong khi đó, Hưng Yên đạt 57.618 tỷ đồng, bằng 68,39% kế hoạch năm, giảm 25,15% so với cùng kỳ.

Tiền sử dụng đất chiếm gần 40% tổng thu ngân sách ở một số địa phương

Một trong những điểm đáng chú ý trong bức tranh thu ngân sách 10 tháng đầu năm là đóng góp lớn từ các khoản thu liên quan đến bất động sản, đặc biệt là tiền sử dụng đất.

Tại Đà Nẵng, các khoản thu về nhà, đất đạt 27.493,1 tỷ đồng, chiếm 37,1% tổng thu ngân sách trên địa bàn và tăng tới 350,9% so với cùng kỳ. Đây cũng là khoản thu có quy mô lớn nhất trong các nguồn thu nội địa, đóng góp đáng kể vào kết quả thu ngân sách của thành phố.

Quảng Ninh ghi nhận tiền sử dụng đất đạt 31.515 tỷ đồng, tăng 41,8% so với cùng kỳ, chiếm khoảng 37,1% tổng thu ngân sách địa phương.

Tại Bắc Ninh, riêng tiền sử dụng đất đạt 18.375 tỷ đồng, bằng 141,2% dự toán và chiếm gần 24% tổng thu ngân sách.

Nghệ An cũng là địa phương có tỷ trọng thu từ đất khá lớn. Trong 10 tháng, tổng thu ngân sách của tỉnh đạt 28.552,6 tỷ đồng. Riêng tiền sử dụng đất đạt 10.941 tỷ đồng, bằng 176% dự toán, tăng 40% so với cùng kỳ và chiếm khoảng 38,3% tổng thu.

Đáng chú ý, tiền trúng đấu giá quyền sử dụng đất tại Nghệ An đạt khoảng 7.402 tỷ đồng, chiếm gần 68% tổng số thu tiền sử dụng đất. Thu từ các dự án phát triển bất động sản đạt 1.074 tỷ đồng.

Tại Hưng Yên, thu từ đất đạt 21.543 tỷ đồng, giảm 57,17% so với cùng kỳ. Dù vậy, khoản thu này vẫn chiếm khoảng 37,4% tổng thu ngân sách của tỉnh.

Trong khi đó, Thanh Hóa thu tiền sử dụng đất đạt 13.534 tỷ đồng, tương đương mức cùng kỳ năm trước và chiếm khoảng 23,6% tổng thu ngân sách trên địa bàn.