Trung ương ‘vạch làn’ cơ chế xác định giá đất: Phân cấp mạnh cho địa phương

Ngày 28/7, Ban Chấp hành Trung ương ban hành Nghị quyết số 21-NQ/TW về quan điểm, định hướng sửa đổi Luật Đất đai và các luật có liên quan, đặt mục tiêu quản lý đất đai chặt chẽ, minh bạch, công bằng, hiệu quả, bền vững; đưa đất đai trở thành nguồn lực chiến lược, lợi thế cạnh tranh và động lực phát triển đất nước.

Một trong những nội dung cốt lõi của Nghị quyết 21 là xác lập nguyên tắc mới trong việc xác định, thẩm định và quyết định giá đất, đồng thời phân định rõ trách nhiệm giữa Trung ương và địa phương.

Theo đó, Trung ương sẽ xây dựng tiêu chí khung, nguyên tắc, phương pháp xác định giá đất và cơ chế kiểm tra, giám sát, trong khi địa phương là cấp quyết định giá đất. Cách tiếp cận này nhằm bảo đảm sự thống nhất trong chính sách trên phạm vi cả nước, đồng thời phát huy tính chủ động của địa phương trong việc xác định giá đất phù hợp với điều kiện thực tế.

Nghị quyết cũng khẳng định, giá đất do Nhà nước quyết định căn cứ vào mục tiêu phát triển của từng thời kỳ, bảo đảm chi phí đầu vào hợp lý cho hoạt động sản xuất, kinh doanh, nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.

Việc xác định giá đất phải dựa trên dữ liệu và phương pháp khoa học, bảo đảm công khai, minh bạch, có sự kết nối, liên thông giữa cơ sở dữ liệu đất đai với các cơ sở dữ liệu chuyên ngành liên quan; đồng thời không để xảy ra tình trạng thao túng giá hoặc hình thành giá đất "ảo".

Theo định hướng này, Nhà nước sẽ ban hành bảng giá đất, hệ số điều chỉnh giá đất, tỷ lệ thu tiền sử dụng đất, tiền thuê đất và tỷ lệ bồi thường phù hợp với tình hình thực tế của từng loại đất, bảo đảm công bằng, công khai, minh bạch và hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người sử dụng đất và nhà đầu tư.

Để triển khai nguyên tắc trên, Nghị quyết phân công rõ trách nhiệm của các cơ quan quản lý nhà nước về giá đất.

Theo đó, ở Trung ương, cơ quan tài chính thực hiện chức năng quản lý nhà nước về giá đất. Tại địa phương, cơ quan tài chính chủ trì, phối hợp với cơ quan nông nghiệp và môi trường cùng các cơ quan liên quan trong việc xây dựng bảng giá đất và hệ số điều chỉnh giá đất.

Bên cạnh việc hoàn thiện cơ chế xác định giá đất, Nghị quyết cũng yêu cầu chính sách tài chính về đất đai phải bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người sử dụng đất và nhà đầu tư. Đồng thời, cần có cơ chế phân bổ hợp lý, hiệu quả nguồn thu từ tiền sử dụng đất và tiền thuê đất giữa Trung ương và địa phương.

Trung ương định hướng xây dựng cơ chế điều tiết hợp lý phần giá trị gia tăng từ đất phát sinh do quy hoạch, đầu tư hạ tầng, chuyển đổi mục đích sử dụng đất hoặc mở rộng không gian đô thị. Mục tiêu là phòng, chống lợi ích nhóm, tham nhũng, lãng phí và tiêu cực; đồng thời tạo thêm nguồn lực để hiện đại hóa hạ tầng, chỉnh trang đô thị, phát triển nhà ở cho thuê và thực hiện các chính sách an sinh xã hội.