Việt Nam đặt mục tiêu làm chủ 10 công nghệ lõi, xây 8 ‘đầu não’ nghiên cứu
Việt Nam sẽ hình thành tối thiểu 4 trung tâm nghiên cứu, thử nghiệm quốc gia trong các lĩnh vực thiết bị bay không người lái, sinh học và y sinh, vật liệu, đường sắt tốc độ cao và đường sắt đô thị.
Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng vừa ký Quyết định số 1483/QĐ-TTg ngày 4/8/2026 phê duyệt Đề án "Phát triển hệ thống các trung tâm nghiên cứu, thử nghiệm, các phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia, tập trung cho công nghệ chiến lược".
Theo đề án, Việt Nam sẽ xây dựng hệ thống trung tâm nghiên cứu, thử nghiệm và phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia theo hướng hiện đại, đồng bộ, có khả năng kết nối và khai thác dùng chung trên phạm vi cả nước.
Mục tiêu là hình thành năng lực quốc gia về nghiên cứu, thử nghiệm, đo lường, kiểm định, đánh giá sự phù hợp, sản xuất thử và thương mại hóa công nghệ, qua đó nâng cao khả năng làm chủ công nghệ chiến lược và tăng cường tự chủ công nghệ.
Đến năm 2030, đề án đặt mục tiêu nâng cấp, đầu tư mới và đưa vào vận hành tối thiểu 8 phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia trong các lĩnh vực như công nghệ số, mạng di động thế hệ sau, robot và tự động hóa, sinh học - y sinh tiên tiến, năng lượng, vật liệu tiên tiến, an ninh mạng, công nghệ lượng tử, biển - đại dương - lòng đất, hàng không và vũ trụ.
Cùng với đó, Việt Nam sẽ hình thành tối thiểu 4 trung tâm nghiên cứu, thử nghiệm quốc gia trong các lĩnh vực thiết bị bay không người lái, sinh học và y sinh, vật liệu, đường sắt tốc độ cao và đường sắt đô thị.
Một mục tiêu quan trọng khác là làm chủ tối thiểu 10 công nghệ lõi phục vụ trực tiếp các sản phẩm công nghệ chiến lược và các bài toán lớn của quốc gia.
Đề án cũng hướng tới hình thành ít nhất 10 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo hoặc doanh nghiệp khoa học và công nghệ có khả năng phát triển, làm chủ và thương mại hóa công nghệ lõi.
Giai đoạn đến năm 2035, hệ thống các trung tâm nghiên cứu và phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia sẽ tiếp tục được hoàn thiện, kết nối với mạng lưới hạ tầng nghiên cứu tiên tiến trong khu vực và thế giới, trong đó một số đơn vị hướng tới trình độ hàng đầu khu vực về công nghệ chiến lược.
Để thực hiện các mục tiêu này, đề án đưa ra 6 nhóm nhiệm vụ gồm hoàn thiện cơ chế quản lý, đổi mới đầu tư và tài chính, nâng cao hiệu quả khai thác dùng chung, phát triển nguồn nhân lực, tăng cường hợp tác quốc tế và xây dựng hệ thống giám sát, đánh giá.
Đáng chú ý, cơ chế đầu tư sẽ được đổi mới theo hướng bảo đảm đồng bộ giữa hạ tầng, thiết bị, nhân lực và vận hành; đồng thời huy động thêm nguồn lực từ doanh nghiệp, địa phương và các nguồn vốn hợp pháp khác.
Nhà nước cũng khuyến khích doanh nghiệp tham gia đặt hàng nghiên cứu, thử nghiệm, khai thác kết quả nghiên cứu và tài sản trí tuệ.
Đề án được kỳ vọng tạo nền tảng hạ tầng nghiên cứu mới, hỗ trợ Việt Nam từng bước làm chủ các công nghệ chiến lược và thúc đẩy quá trình thương mại hóa các sản phẩm khoa học công nghệ trong nước./
