VinaCapital chỉ ra 3 'đòn bẩy' giúp Việt Nam đạt mục tiêu tăng trưởng GDP trên 10%

Trong báo cáo chiến lược và vĩ mô năm 2026 vừa công bố, VinaCapital đưa ra đánh giá khá lạc quan về triển vọng tăng trưởng của kinh tế Việt Nam.

Theo tổ chức này, trong kịch bản cơ sở, GDP Việt Nam năm 2026 có thể tăng khoảng 8%, trong khi ở kịch bản tích cực, tăng trưởng có thể đạt khoảng 10% nhờ dư địa chính sách vẫn còn tương đối lớn, giúp Chính phủ chủ động triển khai các biện pháp hỗ trợ tăng trưởng khi cần thiết.

VinaCapital cho rằng tăng trưởng GDP năm 2026 sẽ được thúc đẩy bởi ba động lực chính, bao gồm sự phục hồi ở mức vừa phải của tiêu dùng nội địa, mối liên kết chặt chẽ giữa đầu tư hạ tầng và thị trường bất động sản, cùng với việc xuất khẩu sang Mỹ tiếp tục duy trì đà ổn định.

Trong bối cảnh Chính phủ đặt mục tiêu tăng trưởng GDP từ 10% trở lên, việc phát huy hiệu quả đồng thời cả ba trụ cột này được xem là yếu tố then chốt.

Đánh giá về trụ cột tiêu dùng, các chuyên gia của VinaCapital cho biết tiêu dùng nội địa suy yếu trong hai năm qua chủ yếu do các hộ gia đình cạn dần tiết kiệm sau đại dịch COVID-19 và chuyển sang xu hướng tích lũy, khiến doanh thu bán lẻ tăng chậm và trở thành lực cản chính đối với tăng trưởng. Tuy nhiên, tổ chức này kỳ vọng từ khoảng giữa năm 2026, tiêu dùng sẽ dần quay trở lại quỹ đạo tăng trưởng bình thường hơn, dù khó có sự bùng nổ mạnh.

Kỳ vọng này được đặt trên nền tảng thu nhập hộ gia đình tăng khoảng 6-7% mỗi năm trong hai năm qua, cùng với hiệu ứng tài sản tích cực khi thị trường chứng khoán và giá bất động sản cùng tăng hơn 30% trong năm 2025. Sau gần ba năm duy trì tỷ lệ tiết kiệm cao, các hộ gia đình được cho là đã có điều kiện tái tích lũy phần lớn mức tiết kiệm trước đại dịch, qua đó hỗ trợ chi tiêu trong giai đoạn tới.

Tuy vậy, VinaCapital cũng lưu ý rằng các biện pháp hỗ trợ tiêu dùng hiện nay mới được triển khai ở mức độ vừa phải, bao gồm gia hạn chính sách giảm thuế giá trị gia tăng (VAT), tăng mức giảm trừ gia cảnh và nới lỏng một phần các sắc thuế mới đối với hộ kinh doanh cá thể.

Theo ước tính của VinaCapital, các biện pháp này mới chỉ đóng góp khoảng 0,5 điểm phần trăm cho tăng trưởng GDP, cho thấy dư địa để Chính phủ thúc đẩy tiêu dùng mạnh mẽ hơn vẫn còn khá lớn.

Bên cạnh tiêu dùng, một trụ cột quan trọng khác trong chiến lược tăng trưởng năm 2026 được VinaCapital nhấn mạnh là mối liên kết giữa đầu tư hạ tầng và thị trường bất động sản, từ đó lan tỏa sang tiêu dùng và các ngành liên quan. Giải ngân đầu tư công đã tăng khoảng 40% trong năm 2025 và được dự báo sẽ tiếp tục tăng thêm 20-30% trong năm 2026.

Với dư địa tài khóa còn lớn khi nợ công ở mức dưới 40% GDP, cùng với việc các vướng mắc về thủ tục, giải phóng mặt bằng và phê duyệt dự án đang dần được tháo gỡ, đầu tư hạ tầng được kỳ vọng tiếp tục đóng vai trò đầu tàu thúc đẩy tăng trưởng.

Song song đó, các cải cách pháp lý được cho là sẽ giúp nhiều dự án bất động sản từng bị đình trệ được “kích hoạt” trở lại, làm gia tăng nguồn cung trong giai đoạn 2026-2027, thay vì mở ra một chu kỳ tăng giá mới.

Trong bối cảnh giá bất động sản đã tăng mạnh và lãi suất vay mua nhà lên khoảng 11%, thị trường này vẫn được hỗ trợ bởi đầu tư hạ tầng và định hướng phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng (TOD).

Theo VinaCapital, tiêu dùng hiện chiếm hơn 60% GDP, đầu tư hạ tầng có mục tiêu nâng tỷ trọng từ khoảng 6% lên 10% GDP, trong khi bất động sản đóng góp khoảng 15% GDP nếu tính cả các tác động lan tỏa như chi tiêu cho nội thất và các sản phẩm liên quan đến nhà ở.

Về xuất khẩu, VinaCapital nhận định trụ cột này nhiều khả năng tiếp tục duy trì tích cực trong năm 2026. Dù từng lo ngại tác động từ các biện pháp thuế đối ứng của Mỹ, xuất khẩu của Việt Nam sang thị trường này vẫn tăng trưởng tốt trong năm 2025, đặc biệt nhờ nhu cầu mạnh đối với máy tính xách tay, các mặt hàng điện tử và sản phẩm công nghệ cao phục vụ làn sóng AI.

Các cơ chế miễn trừ và ngoại lệ thuế giúp hàng hóa Việt Nam duy trì lợi thế cạnh tranh so với các quốc gia trong khu vực.

Theo VinaCapital, chừng nào chênh lệch thuế quan giữa hàng xuất khẩu của Việt Nam và các nước trong khu vực không vượt quá 10 điểm phần trăm, xuất khẩu sang Mỹ vẫn giữ được lợi thế nhờ chi phí lao động thấp và các yếu tố thuận lợi khác. Điều này lý giải việc dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) không bị gián đoạn, tăng khoảng 9% trong năm 2025, tương đương gần 5% GDP.

Tổ chức này cũng kỳ vọng nhu cầu nhập khẩu của Mỹ sẽ tiếp tục duy trì tích cực trong năm 2026, nhờ chi tiêu mạnh của nhóm trung lưu - thượng lưu cùng với các gói kích thích tài khóa và tiền tệ lớn.

Với thâm hụt ngân sách Mỹ dự kiến quanh 6% GDP và việc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tái khởi động chính sách nới lỏng định lượng, VinaCapital cho rằng rủi ro suy thoái kinh tế tại Mỹ trong năm tới là không lớn và khó gây gián đoạn đáng kể đối với xuất khẩu của Việt Nam.

Các chỉ báo sớm cũng cho thấy triển vọng tích cực của hoạt động xuất khẩu. Chỉ số “đơn hàng xuất khẩu mới” trong PMI của Việt Nam đã lên mức cao nhất 15 tháng vào tháng 11/2025, phản ánh việc các tập đoàn mở rộng sản xuất và doanh nghiệp FDI tăng nhập khẩu nguyên liệu.

Dù chỉ số này giảm nhẹ trong tháng 12/2025 do tác động của lũ lụt làm gián đoạn sản xuất, VinaCapital kỳ vọng số liệu sẽ sớm phục hồi từ tháng 1/2026 khi các yếu tố bất lợi về thời tiết đã qua.

Ngoài các yếu tố hỗ trợ, VinaCapital cũng chỉ ra ba rủi ro lớn nhất có thể tác động tiêu cực đến kinh tế và thị trường chứng khoán Việt Nam trong năm 2026, bao gồm nguy cơ suy thoái kinh tế tại Mỹ, các rủi ro “thiên nga xám” như bất ổn địa chính trị hay việc đảo chiều giao dịch chênh lệch lãi suất bằng đồng yên, cùng khả năng lãi suất VND tăng mạnh hơn dự kiến.