Vingroup rút lui, Chủ tịch Mekolor bị khởi tố: Cuộc đua giành suất đầu tư tuyến đường sắt 67 tỷ USD nóng trở lại?

Đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam có tổng chiều dài khoảng 1.541km, tốc độ thiết kế 350km/h, gồm 23 ga hành khách và 5 ga hàng hóa. Tổng mức đầu tư sơ bộ hơn 67 tỷ USD. Theo kế hoạch, dự án phải khởi công trước ngày 31/12/2026, tức chỉ còn chưa đầy 4 tháng.

Một trong những vấn đề được giới đầu tư quan tâm là câu chuyện nhiều doanh nghiệp tư nhân bày tỏ mong muốn tham gia dự án theo hình thức đối tác công - tư (PPP) hoặc đầu tư kinh doanh.

Tuy nhiên, dù chưa công bố kết quả nhà đầu tư, dự án đã xuất hiện nhiều diễn biến đáng chú ý.

Cuối năm 2025, Vingroup (HoSE: VIC) gây bất ngờ khi dừng theo đuổi dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam sau khi cân nhắc kỹ lưỡng, qua đó tập trung nguồn lực cho các dự án hạ tầng trọng điểm khác như Khu đô thị thể thao Quốc tế Hà Nội, đường sắt Hà Nội - Quảng Ninh, Bến Thành - Cần Giờ…

Đề xuất đầu tư dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam được VinSpeed đưa ra vào tháng 5/2025. Khi đó, VinSpeed lên kế hoạch thu xếp 20% vốn, phần còn lại đề xuất vay từ Nhà nước với lãi suất 0%, thời hạn 35 năm kể từ ngày giải ngân.

Một cái tên khác là liên danh Mekolor - Great USA, gửi văn bản đề xuất lên Chính phủ vào tháng 6/2025 để xin đầu tư dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam.

Theo hồ sơ đề án, liên danh này đăng ký tổng vốn đầu tư lên tới 100 tỷ USD, dự kiến tự huy động 100% vốn bằng tiền mặt. Đáng chú ý, liên danh cam kết tự thu xếp nguồn vốn, không yêu cầu Chính phủ cấp vốn đối ứng hoặc bảo lãnh tài chính.

Tuy nhiên, đến đầu tháng 8/2026, ông Võ Xuân Trường, Chủ tịch HĐQT kiêm Giám đốc CTCP Mekolor, bị khởi tố, bắt tạm giam để điều tra về tội “Lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân”.

Cuộc cạnh tranh của 12 nhà đầu tư

Như vậy, so với danh sách công bố trước đó, hiện còn 12 nhà đầu tư tham gia cuộc đua giành suất đầu tư dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam.

Đáng chú ý như CTCP Tập đoàn Trường Hải (THACO), CTCP Xây dựng Thăng Long Quốc gia, CTCP Vận tải đường sắt Việt Nam, CTCP Tập đoàn Vinaconey, Công ty TNHH Việt Nam 3000 - Tập đoàn Đầu tư và Phát triển Việt Nam, CTCP Quản lý quỹ đầu tư FARM13, CTCP Phần mềm - Tự động hóa - Điều khiển, CTCP Tập đoàn Công nghiệp Quang Trung, Công ty TNHH HSC-VN, Công ty TNHH Tập đoàn Đầu tư Trương Gia, CTCP Tập đoàn Discovery và CTCP Reign.

Tuy nhiên, cần nhấn mạnh rằng tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam có tổng mức đầu tư khoảng 67 tỷ USD. Với quy mô đặc biệt lớn, thời gian triển khai kéo dài và yêu cầu cao về năng lực tài chính, tổ chức và quản trị dự án. Vì vậy, việc lựa chọn phương thức đầu tư đang được xem xét thận trọng nhằm bảo đảm hiệu quả, tính khả thi và lợi ích lâu dài cho nền kinh tế.