Đề xuất bổ sung chính sách điều tiết chênh lệch địa tô, áp thuế cao với đất bỏ hoang, mua bán ngắn hạn

Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa đưa ra định hướng trên trong dự thảo tờ trình Luật Đất đai (sửa đổi) và báo cáo tổng kết thi hành Luật Đất đai 2024.

Theo cơ quan soạn thảo, thị trường bất động sản vẫn tồn tại nhiều yếu tố bất ổn như đầu cơ, sốt đất cục bộ và giá đất tăng cao vượt xa giá trị thực. Những diễn biến này không chỉ gây méo mó thị trường mà còn tác động đến ổn định kinh tế vĩ mô cũng như quá trình xây dựng, thực thi chính sách đất đai.

Để khắc phục tình trạng này, ngoài việc tiếp tục hoàn thiện cơ chế định giá đất, Bộ đề xuất bổ sung các công cụ tài chính và thuế nhằm điều tiết thị trường hiệu quả hơn.

Đáng chú ý, cơ quan quản lý kiến nghị điều tiết địa tô chênh lệch đối với phần thặng dư phát sinh trong hoạt động kinh doanh bất động sản, đồng thời áp dụng mức thuế cao đối với đất bỏ hoang và các giao dịch mua bán ngắn hạn. Mục tiêu là nâng cao hiệu quả sử dụng đất, hạn chế tình trạng găm giữ đất chờ tăng giá, giảm đầu cơ và góp phần đưa thị trường phát triển lành mạnh hơn.

Tuy nhiên, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng thừa nhận đây là những chính sách mới, hiện chưa được quy định trong Luật Quản lý thuế.

Vì vậy, để các đề xuất có thể triển khai trên thực tế, Bộ kiến nghị nghiên cứu sửa đổi, bổ sung Luật Quản lý thuế cùng các luật thuế liên quan nhằm làm rõ căn cứ tính thuế, đối tượng điều tiết cũng như cơ chế chia sẻ dữ liệu giữa cơ quan thuế và cơ quan quản lý đất đai.

Hiện dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) đang được lấy ý kiến đến hết ngày 10/8.

Song song với quá trình sửa đổi Luật Đất đai, các cơ quan quản lý cũng đang rà soát, hoàn thiện nhiều đạo luật khác có ảnh hưởng trực tiếp đến thị trường bất động sản, trong đó có Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản.

Đối với dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản, Bộ Xây dựng tiếp tục xác định thuế là một trong những công cụ để Chính phủ điều tiết thị trường. Tuy nhiên, góp ý cho dự thảo này, Bộ Tài chính đề xuất bỏ quy định liên quan đến công cụ thuế.

Dù vậy, Bộ Xây dựng vẫn giữ quan điểm cần duy trì quy định trên, cho rằng đây là công cụ đã được áp dụng ổn định theo Luật Kinh doanh bất động sản hiện hành và cần thiết để Nhà nước có đủ dư địa can thiệp khi thị trường xuất hiện biến động.

Thực tế, đề xuất đánh thuế đất bỏ hoang và các hành vi đầu cơ bất động sản đã được nhiều chuyên gia, tổ chức và đại biểu Quốc hội nhiều lần kiến nghị như một giải pháp góp phần hạ nhiệt giá đất. Năm ngoái, Chính phủ cũng yêu cầu nghiên cứu cơ chế đánh thuế đối với đất hoang hóa, dự án bất động sản và nhà ở chậm triển khai nhằm ngăn chặn tình trạng đầu cơ, thổi giá.

Ngoài ra, nhiều giải pháp khác cũng từng được đề xuất như đánh thuế bất động sản thứ hai, áp thuế theo thời gian nắm giữ hoặc tính thuế dựa trên phần lợi nhuận của mỗi lần chuyển nhượng. Hiện nay, theo quy định hiện hành, người bán bất động sản phải nộp thuế thu nhập cá nhân 2% trên giá chuyển nhượng, trong khi bên mua chịu 0,5% lệ phí trước bạ theo giá trị nhà, đất.