Hàng chục xe tự hành cùng hàng trăm nhân lực xuyên đêm để hạ thủy thành công vòm thép 3.400 tấn, lai dắt về cầu đi bộ qua sông Sài Gòn

Cuộc chuyển tải đặc biệt bắt đầu từ cảng Đông Xuyên

Nguồn tin trên báo Xây Dựng và Tạp chí Tri thức cho hay, đêm 15/10, tại cảng Đông Xuyên, phường Rạch Dừa, TP. HCM, hàng trăm kỹ sư, công nhân cùng các đơn vị vận hành thiết bị bước vào một trong những công đoạn phức tạp nhất của dự án cầu đi bộ qua sông Sài Gòn, đó là đưa nhịp chính vòm thép nặng hàng nghìn tấn từ bờ lên sà lan chuyên dụng.

Khối kết cấu được vận chuyển gồm phần cầu chính nặng khoảng 1.400 tấn và hệ khung thép nâng đỡ khoảng 2.000 tấn, tổng cộng khoảng 3.400 tấn. Tổ hợp dài 156m, cao hơn 20m, được chế tạo, lắp dựng hoàn chỉnh tại nhà máy của Công ty Cổ phần Cơ khí Xây dựng Thương mại Đại Dũng trước khi chuyển đến công trường trên sông.

Thay vì lắp dựng toàn bộ nhịp cầu trực tiếp trên mặt nước, phương án hoàn thiện kết cấu tại nhà máy rồi vận chuyển bằng đường thủy giúp kiểm soát chất lượng và rút ngắn thời gian thi công tại khu vực sông có mật độ phương tiện qua lại.

Trước giờ hạ thủy, các đơn vị phải rà soát phương án kỹ thuật, điều kiện an toàn, hệ thống điện, bơm và các cấu kiện kết nối giữa cầu cảng với boong sà lan. Toàn bộ mối hàn của kết cấu cầu đã được kiểm tra không phá hủy; hệ khung đỡ tạm cũng được kiểm tra các mối nối, bu lông và mối hàn. Tổ hợp trước đó trải qua thử tải, được nâng lên cao 40cm và theo dõi bằng cảm biến trong 24 giờ để đánh giá độ ổn định.

Công đoạn này đặc biệt phức tạp bởi vòm cầu có hình học không gian uốn cong ba chiều, trong khi tải trọng lớn phải được chuyển từ mặt đất sang sà lan nổi. Mọi sai lệch về cao độ, độ nghiêng hoặc phân bổ tải trọng đều có thể ảnh hưởng đến độ an toàn của toàn bộ quá trình.

Các kỹ sư vì vậy phải tính toán đồng thời trọng tâm tổ hợp, cao độ cầu cảng, mực nước và độ nổi của sà lan. Theo thông tin từ đơn vị thi công, sà lan chuyên dụng phục vụ công việc có trọng tải toàn phần hơn 14.000 tấn, chiều dài hơn 100m và rộng 36m.

30 module xe tự hành đưa khối thép 3.400 tấn lên sà lan

Đúng 22h ngày 15/10, theo hiệu lệnh của chỉ huy hiện trường, 30 module xe vận chuyển tự hành đa trục (SPMT) bắt đầu đưa tổ hợp kết cấu cầu tiến lên sà lan. Đoàn xe di chuyển từng đoạn ngắn, dừng lại để đội kỹ thuật kiểm tra cao độ, độ nghiêng và độ ổn định của phương tiện tiếp nhận tải trọng.

Thách thức lớn nhất xuất hiện khi những bánh xe SPMT đầu tiên đi từ cầu cảng lên boong sà lan. Tải trọng dồn lên khiến sà lan có xu hướng chìm và nghiêng về phía nhận tải, buộc đội ngũ kỹ thuật phải điều chỉnh liên tục để giữ mặt boong ổn định, tương thích với cao độ cầu dẫn.

Để xử lý, hệ thống bơm dằn (ballast) được vận hành liên tục, điều chỉnh lượng nước trong các két ở mũi và đuôi sà lan theo tải trọng chuyển dịch. Các kỹ sư theo dõi mớn nước, cao độ và độ nghiêng, truyền thông số qua bộ đàm để các đội trên bờ và trên sà lan phối hợp theo từng bước.

Theo thông tin từ đơn vị vận hành, sà lan sử dụng cho công đoạn này có 40 máy bơm, mỗi máy công suất 2.000m3/giờ. Hệ thống bơm cùng các vị trí neo giữ được vận hành nhằm duy trì trạng thái cân bằng khi tổ hợp thép dịch chuyển dần từ bờ ra mặt nước.

Sau khoảng 4 giờ, toàn bộ kết cấu được đưa vào đúng vị trí trên boong. Hệ thống thủy lực của SPMT hạ tải, đặt tổ hợp lên 50 trụ kê bằng thép và bê tông bố trí sẵn để phân bổ tải trọng, hạn chế dịch chuyển khi sà lan dao động.

Đến 2h15 sáng 16/10, công tác hạ thủy cơ bản hoàn thành. Khối vòm thép cùng hệ khung đỡ nặng 3.400 tấn đã nằm an toàn trên sà lan, khép lại một đêm làm việc căng thẳng của hàng trăm kỹ sư, công nhân và các đơn vị tham gia.

Theo ông Nguyễn Văn Anh - Giám đốc dự án cầu đi bộ thuộc Công ty Đại Dũng, thời điểm khó khăn nhất là lúc các bánh xe SPMT đầu tiên tiếp cận sà lan, bởi đây là lúc lực tác động và phản lực của nước bắt đầu ảnh hưởng trực tiếp đến trạng thái cân bằng của toàn hệ thống. Việc hoàn thành công đoạn này là kết quả của quá trình chuẩn bị kỹ lưỡng và phối hợp giữa các đội thi công, vận hành, an toàn.

Lai dắt hơn 124km về trung tâm TP. HCM

Việc đưa tổ hợp lên sà lan mới hoàn thành bước đầu của quá trình vận chuyển. Trong khoảng 48 giờ tiếp theo, đội ngũ kỹ thuật dự kiến kéo căng hệ thống cáp neo, liên kết khung đỡ với các móc cố định trên boong, sau đó kiểm tra toàn bộ phương án chằng buộc và hành trình trước khi được cấp phép rời cảng.

Theo phương án vận chuyển được công bố, đoàn lai dắt sẽ đưa kết cấu cầu vượt quãng đường thủy khoảng 124km từ cảng Đông Xuyên về khu vực trung tâm TP. HCM. Đoàn gồm một tàu kéo công suất lớn đảm nhiệm lực kéo chính, hai tàu lai dắt hỗ trợ điều chỉnh hướng và một tàu kéo dự phòng.

Hành trình đi qua vịnh Ghềnh Rái, các tuyến sông Dinh, Thị Vải, Lòng Tàu, Nhà Bè trước khi tiến vào sông Sài Gòn. Để bảo đảm an toàn, đoàn dự kiến chỉ di chuyển ban ngày và neo đậu tại các vị trí đã bố trí trước vào ban đêm. Các phương tiện khác trên luồng được yêu cầu tuân thủ hướng dẫn điều tiết giao thông đường thủy.

Công tác vận chuyển có sự phối hợp của Sở Xây dựng TP. HCM, Cảng vụ TP. HCM, lực lượng hoa tiêu, Bộ đội Biên phòng và Cảnh sát giao thông đường thủy, đường bộ. Theo kế hoạch được Báo Xây dựng thông tin, sà lan dự kiến đến khu vực neo đậu phía bờ Thủ Thiêm vào chiều 19/10; công đoạn đưa kết cấu vào vị trí và hợp long dự kiến thực hiện ngày 21/10.

Nhịp cầu mang hình lá dừa nước dần thành hình

Cầu đi bộ qua sông Sài Gòn được khởi công năm 2025, có tổng mức đầu tư gần 1.000 tỷ đồng do Nutifood tài trợ toàn bộ. Công trình dài khoảng 720m, kết nối Công viên Bến Bạch Đằng với quảng trường trung tâm Khu đô thị mới Thủ Thiêm.

Điểm nhấn kiến trúc của công trình là nhịp chính vòm thép hình lá dừa nước, lấy cảm hứng từ hình ảnh quen thuộc của vùng Nam Bộ. Khi hoàn thành, cây cầu không chỉ tạo kết nối đi bộ giữa hai bờ sông mà còn mở thêm không gian công cộng, đường dạo ngắm cảnh và điểm tiếp cận dành cho người khuyết tật theo thiết kế.

Việc hạ thủy thành công tổ hợp 3.400 tấn đánh dấu bước chuyển quan trọng từ giai đoạn chế tạo, lắp dựng tại nhà máy sang vận chuyển và lắp đặt tại công trường. Sau chặng đường này, việc đưa kết cấu vào đúng vị trí, hợp long và hoàn thiện các hạng mục còn lại sẽ quyết định tiến độ đưa cây cầu vào phục vụ người dân.

Với quy mô kết cấu lớn, yêu cầu kỹ thuật phức tạp và hành trình vận chuyển qua nhiều tuyến luồng, mỗi công đoạn đều cần được kiểm soát chặt chẽ. Thành công của đợt hạ thủy vì vậy không chỉ nằm ở việc đưa khối thép khổng lồ lên sà lan an toàn, mà còn tạo tiền đề cho giai đoạn hoàn thiện một công trình giao thông công cộng mới tại trung tâm TP. HCM.