Một nghị định mới sắp có hiệu lực: Vinamilk, HAGL, PAN Group, Masan đón cơ hội từ thị trường 107 tỷ USD

Khẩn trương hoàn thiện các điều kiện để đưa Nghị định mới về tín chỉ carbon rừng vào thực tiễn

Sáng 2/7, Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) tổ chức Hội nghị phổ biến Nghị định số 180/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định về dịch vụ hấp thụ và lưu giữ carbon của rừng.

Nghị định 180/2026/NĐ-CP được Chính phủ ban hành ngày 21/5/2026 và sẽ có hiệu lực từ ngày 15/7/2026. Đây là văn bản pháp lý đầu tiên quy định toàn diện về dịch vụ hấp thụ và lưu giữ carbon của rừng, thiết lập khung pháp lý cho việc phát triển các dự án carbon rừng, xác nhận kết quả giảm phát thải, tạo lập và giao dịch tín chỉ carbon, đồng thời quy định cơ chế quản lý và phân chia nguồn thu từ dịch vụ hấp thụ carbon.

Tại hội nghị, ông Phạm Hồng Lượng, Phó Cục trưởng Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm, cho biết đơn vị đang phối hợp với các cơ quan liên quan xây dựng hệ thống tiêu chuẩn quốc gia về carbon rừng, đồng thời hoàn thiện các thông tư hướng dẫn để ban hành cùng thời điểm Nghị định có hiệu lực vào ngày 15/7/2026.

Song song với đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang hoàn thiện quy định về khung xác định giá carbon rừng; xây dựng cơ sở dữ liệu; hoàn thiện hệ thống đo đạc, báo cáo và thẩm định (MRV); đồng thời tăng cường năng lực cho các địa phương và các chủ thể tham gia thị trường giao dịch tín chỉ carbon.

"Tôi mong muốn hội nghị hôm nay sẽ là diễn đàn trao đổi thẳng thắn, giúp các cơ quan quản lý, địa phương, doanh nghiệp và các bên liên quan cùng thảo luận, đề xuất những giải pháp ưu tiên để sớm đưa Nghị định 180 vào thực tiễn", ông Phạm Hồng Lượng nhấn mạnh.

Chia sẻ thêm, lãnh đạo Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm cho biết Việt Nam đã đạt được những kết quả tích cực trong khuôn khổ Chương trình Giảm phát thải vùng Bắc Trung Bộ. Theo thỏa thuận với Quỹ Đối tác Carbon trong Lâm nghiệp (FCPF), Việt Nam chuyển nhượng 10,3 triệu tấn CO2 với mức giá 5 USD/tấn.

Đến năm 2025, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã hoàn tất chuyển nhượng tổng cộng 11,3 triệu tấn CO2 cho Ngân hàng Thế giới, bao gồm 10,3 triệu tấn theo Thỏa thuận ERPA và 1 triệu tấn bổ sung. Qua đó, Việt Nam thu về 56,5 triệu USD, tương đương khoảng 1.388 tỷ đồng để chi trả cho khoảng 80.000 chủ rừng, trong đó có khoảng 40.000 hộ gia đình, cá nhân và cộng đồng tại khu vực Bắc Trung Bộ.

Theo ông Lượng, kết quả này đã tạo động lực để nhiều địa phương, doanh nghiệp và chủ rừng mong muốn tham gia sâu hơn vào thị trường carbon rừng. Đây cũng là nền tảng để Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng các cơ quan liên quan xây dựng và hoàn thiện Nghị định 180 với sự hỗ trợ của nhiều tổ chức quốc tế, viện nghiên cứu, trường đại học và các chuyên gia.

Trước đó, tại hội thảo "Xu hướng định giá carbon 2026: Một số điểm đáng chú ý cho tín chỉ carbon rừng Việt Nam" diễn ra vào tháng 6/2026, TS. Nguyễn Sỹ Linh, Trưởng ban Biến đổi khí hậu, Viện Chiến lược, Chính sách Nông nghiệp và Môi trường (ISPAE), cho biết theo báo cáo mới nhất của Ngân hàng Thế giới (WB), doanh thu từ các cơ chế định giá carbon trên toàn cầu trong năm 2025 đạt khoảng 107 tỷ USD, tăng 2% so với năm trước.

Đáng chú ý, báo cáo năm 2026 của WB cũng lần đầu tiên ghi nhận cơ chế trao đổi hạn ngạch phát thải của Việt Nam. Theo lộ trình hiện hành, giai đoạn đầu hệ thống sẽ được áp dụng đối với khoảng 110 cơ sở phát thải lớn thuộc các ngành nhiệt điện, sắt thép và xi măng.

Theo TS. Nguyễn Sỹ Linh, việc được WB đưa vào báo cáo đánh dấu bước tiến quan trọng, cho thấy Việt Nam đã chính thức tham gia vào xu hướng phát triển các cơ chế định giá carbon trên thế giới, đồng thời tạo nền tảng để thị trường carbon, trong đó có tín chỉ carbon rừng, từng bước phát triển và hội nhập với thị trường quốc tế.

Cơ hội mở ra cho nhiều doanh nghiệp niêm yết

Việc Nghị định 180 có hiệu lực không chỉ mở đường cho thị trường tín chỉ carbon rừng tại Việt Nam mà còn tạo cơ hội cho nhiều doanh nghiệp niêm yết đang sở hữu quỹ rừng, diện tích cây lâu năm lớn hoặc theo đuổi chiến lược phát triển bền vững, giảm phát thải.

Trong đó, CTCP Sữa Việt Nam (Vinamilk, HoSE: VNM) là một trong những doanh nghiệp tiên phong theo đuổi mục tiêu Net Zero. Từ năm 2023, doanh nghiệp triển khai dự án "Cánh rừng Net Zero Vinamilk" tại Vườn quốc gia Mũi Cà Mau với quy mô 25ha rừng ngập mặn. Theo tính toán của doanh nghiệp, khu rừng này có thể hình thành bể hấp thụ từ 17.000-20.000 tấn carbon, tương đương 62.000-73.000 tấn CO2 khi hoàn thành.

Sau một năm triển khai, khu vực khoanh nuôi đã tái sinh hơn 71.000 cây mắm, nhiều cây đạt chiều cao 40-50cm và đang tiếp tục được đo đạc, theo dõi khả năng hấp thụ carbon hằng năm.

Trước đó, Vinamilk cũng triển khai Quỹ 1 triệu cây xanh cho Việt Nam, trồng hơn 1,12 triệu cây tại 20 tỉnh, thành trên cả nước. Dù các chương trình này hiện chưa hướng tới mục tiêu thương mại hóa tín chỉ carbon, song được đánh giá là nền tảng quan trọng nếu doanh nghiệp tham gia thị trường trong tương lai.

Ông Nguyễn Quốc Khánh, Giám đốc Điều hành Nghiên cứu và Phát triển (R&D) của Vinamilk từng cho biết: "Trong tương lai, chúng tôi có thể tính đến việc bán tín chỉ carbon nếu lượng khí nhà kính hấp thụ lớn hơn lượng phát thải".

Ở lĩnh vực nông nghiệp, CTCP Tập đoàn PAN (HoSE: PAN) cũng được đánh giá có nhiều lợi thế khi nhiều năm theo đuổi chiến lược phát triển nông nghiệp bền vững, bảo tồn đa dạng sinh học và phục hồi hệ sinh thái. Thông qua dự án "Nguồn sống lâm sinh", PAN đã phối hợp với các đối tác phủ xanh hơn 1.200ha rừng, trồng trên 555.000 cây xanh, đồng thời phát triển nhiều mô hình nông - lâm kết hợp. Đây được xem là nền tảng thuận lợi để doanh nghiệp phát triển các dự án hấp thụ carbon nếu thị trường tín chỉ carbon rừng mở rộng trong thời gian tới.

Trong khi đó, CTCP Hoàng Anh Gia Lai (HoSE: HAG) sở hữu quỹ đất nông nghiệp quy mô lớn tại Việt Nam, Lào và Campuchia, tập trung vào các loại cây lâu năm như chuối, sầu riêng và mắc ca. Trong năm 2026, doanh nghiệp đặt mục tiêu trồng mới 7.000ha cà phê và lên kế hoạch nâng tổng diện tích cà phê lên khoảng 20.000ha trong những năm tới.

Cuối năm 2025, Hoàng Anh Gia Lai cùng Ngân hàng OCB và OCBS đã ký kết thỏa thuận hợp tác chiến lược nhằm thúc đẩy tài chính xanh và phát triển bền vững (ESG). Đây được xem là bước đi nhằm từng bước tiếp cận các tiêu chuẩn quốc tế về phát triển bền vững, tạo tiền đề để doanh nghiệp tham gia các cơ chế giảm phát thải trong tương lai.

Đối với Masan High-Tech Materials (UPCoM: MSR), doanh nghiệp đã triển khai chương trình phục hồi môi trường từ năm 2016 thông qua việc phủ xanh các bãi thải sau khai thác khoáng sản. Đến năm 2023, công ty đã phủ xanh khoảng 58ha trong phạm vi dự án.

Theo doanh nghiệp, Masan High-Tech Materials hiện đang theo dõi sát lộ trình phát triển thị trường tín chỉ carbon tại Việt Nam, đồng thời chuẩn bị các điều kiện về pháp lý, kỹ thuật và tài chính để sẵn sàng tham gia thị trường trong thời gian tới, góp phần thực hiện mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính.