Nghiên cứu trên 125 người cho thấy những người sống thọ đến 100 tuổi thường có chung tính cách này

Không chỉ chế độ ăn uống hay việc duy trì thói quen tập luyện, tính cách cũng có thể là một trong những yếu tố góp phần quyết định con người sống khỏe và sống thọ. Đây là kết quả được chỉ ra trong một nghiên cứu mới công bố trên International Journal of Applied Positive Psychology.

Theo đó, những người sinh sống tại các Vùng Xanh (Blue Zones) - nơi nổi tiếng có tỷ lệ người sống trên 100 tuổi cao nhất thế giới thường sở hữu mức độ cởi mở cao hơn so với những người ở khu vực khác.

Vùng Xanh là khái niệm dùng để chỉ những khu vực có tuổi thọ trung bình cao và tỷ lệ người sống trên 100 tuổi nhiều hơn đáng kể so với mặt bằng chung. Sardinia (Ý), nơi diễn ra nghiên cứu, là một trong năm Vùng Xanh nổi tiếng trên thế giới, cùng với Okinawa (Nhật Bản), Nicoya (Costa Rica), Ikaria (Hy Lạp) và Loma Linda (Mỹ).

Để tìm hiểu mối liên hệ giữa tính cách và quá trình lão hóa khỏe mạnh, các nhà khoa học thuộc Đại học Cagliari (Ý) đã khảo sát 125 người từ 71 đến 101 tuổi trên đảo Sardinia. Trong đó có 55 người sinh sống trong Vùng Xanh Sardinian và 70 người ở khu vực lân cận.

Điểm đáng chú ý là 2 nhóm có điều kiện kinh tế, văn hóa và hệ thống chăm sóc sức khỏe tương đối giống nhau. Điều này giúp các nhà nghiên cứu hạn chế tác động của những yếu tố bên ngoài, từ đó đánh giá rõ hơn vai trò của đặc điểm tính cách đối với sức khỏe và tuổi thọ.

Những người tham gia được đánh giá toàn diện về sức khỏe thể chất, sức khỏe tinh thần, lối sống, các hoạt động giải trí cũng như năm nhóm tính cách chính gồm cởi mở, tận tâm, hướng ngoại, hòa đồng và điềm tĩnh.

Kết quả cho thấy người sống trong Vùng Xanh có mức độ cởi mở cao hơn rõ rệt. Đây là nhóm người luôn tò mò, thích học hỏi, sẵn sàng tiếp nhận những ý tưởng mới và không ngại trải nghiệm những điều khác biệt. Họ cũng có xu hướng linh hoạt trong suy nghĩ, dễ thích nghi với sự thay đổi và duy trì thái độ tích cực trước những thử thách của cuộc sống.

Không chỉ sở hữu tính cách cởi mở hơn, những người cao tuổi tại Vùng Xanh còn cho thấy khả năng thích ứng với khó khăn tốt hơn. Họ kiểm soát cảm xúc hiệu quả, ít bị ảnh hưởng bởi căng thẳng kéo dài. Bên cạnh đó, họ thường xuyên tham gia các hoạt động giải trí giúp rèn luyện trí não hoặc tăng cường vận động.

Theo nhóm nghiên cứu, người có mức độ cởi mở cao thường duy trì nhiều sở thích ngay cả khi bước vào tuổi già. Họ vẫn dành thời gian đọc sách, gặp gỡ bạn bè, tham gia các hoạt động cộng đồng, chăm sóc vườn tược hoặc học hỏi những điều mới. Chính việc duy trì lối sống năng động này giúp họ giữ được tinh thần lạc quan, hạn chế cảm giác cô đơn và nâng cao chất lượng cuộc sống.

Phân tích dữ liệu cũng cho thấy sức khỏe tinh thần của nhóm người cởi mở thường tích cực hơn. Còn những người có tính tận tâm cao lại có xu hướng hài lòng với cuộc sống và ứng phó với căng thẳng tốt hơn nhờ duy trì các thói quen sinh hoạt điều độ và có trách nhiệm với bản thân.

Ở chiều ngược lại, những người dễ lo âu, nóng nảy hoặc thiếu khả năng kiểm soát cảm xúc thường đánh giá chất lượng cuộc sống thấp hơn. Điều này cho thấy trạng thái tâm lý và cách con người phản ứng với các biến cố hằng ngày có thể ảnh hưởng đáng kể đến sức khỏe khi tuổi tác ngày càng cao.

Các nhà khoa học cho rằng tính cách không trực tiếp quyết định tuổi thọ, nhưng lại tác động đến nhiều hành vi liên quan đến sức khỏe. Người cởi mở thường chủ động tìm kiếm trải nghiệm mới, duy trì các mối quan hệ xã hội, tiếp tục học hỏi và không ngừng theo đuổi sở thích cá nhân. Những thói quen này giúp não bộ được kích thích thường xuyên, đồng thời khuyến khích con người vận động nhiều hơn và duy trì trạng thái tinh thần tích cực.

Trong nhiều năm qua, các nghiên cứu về Vùng Xanh chủ yếu tập trung vào những yếu tố như chế độ ăn lành mạnh, hoạt động thể chất, chất lượng giấc ngủ. Tuy nhiên, kết quả nghiên cứu mới cho thấy yếu tố tâm lý cũng là một mảnh ghép quan trọng của bức tranh sống thọ.

Các chuyên gia cho rằng việc nuôi dưỡng sự tò mò, tinh thần ham học hỏi và thái độ sẵn sàng đón nhận những trải nghiệm mới có thể mang lại lợi ích lâu dài cho sức khỏe. Điều này không đồng nghĩa với việc chỉ cần thay đổi tính cách là có thể sống đến 100 tuổi, bởi tuổi thọ còn chịu ảnh hưởng của di truyền, môi trường sống và điều kiện chăm sóc y tế.

Tuy vậy, nghiên cứu góp phần khẳng định rằng bên cạnh ăn uống hợp lý, tập luyện thường xuyên và duy trì các mối quan hệ xã hội, việc giữ cho bản thân một tinh thần cởi mở, linh hoạt và tích cực cũng có thể là yếu tố giúp mỗi người nâng cao chất lượng cuộc sống và hướng tới một tuổi già khỏe mạnh.