Nhà bị giải tỏa khi làm đại lộ sông Hồng gần 740.000 tỷ: Hà Nội áp dụng chính sách bồi thường cao nhất, tái định cư thế nào?

Thu hồi đất làm đại lộ sông Hồng: Người dân lo giải phóng mặt bằng, di dời nhà ở

Tại hội nghị tiếp xúc cử tri của các đại biểu Quốc hội - Đơn vị bầu cử số 10 TP Hà Nội trước kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, cử tri Lê Văn Hưng, phường Long Biên, đại diện cử tri các tổ dân phố Độc Lập, Thống Nhất, Thạch Cầu 1 và Thạch Cầu 2, cho biết người dân nhất trí với chủ trương phát triển không gian đô thị, cảnh quan và trục đại lộ cảnh quan sông Hồng bởi đây là dự án có quy mô lớn, có ý nghĩa đối với sự phát triển lâu dài của Thủ đô.

Tuy nhiên, cử tri bày tỏ băn khoăn trước nguy cơ phải di dời toàn bộ, phần lớn hoặc một phần khu dân cư hiện hữu tại 4 tổ dân phố. Theo ông Hưng, đây không chỉ là vấn đề về nhà ở, đất đai mà còn liên quan đến lịch sử hình thành cộng đồng dân cư, sinh kế, đời sống văn hóa làng xóm và sự ổn định lâu dài của người dân.

Từ đó, cử tri đề nghị nghiên cứu ưu tiên giữ lại, cải tạo, chỉnh trang các khu dân cư hiện hữu, kết hợp không gian làng xóm truyền thống với cây xanh, công viên ven sông và trục cảnh quan đô thị. Đồng thời, cần rà soát các quy định về hành lang bảo vệ đê, thoát lũ, phòng chống thiên tai để xác định rõ phạm vi phải di dời và phạm vi có thể bảo tồn, chỉnh trang; công khai các căn cứ pháp lý, hồ sơ nghiên cứu liên quan.

Đối với hướng tuyến trục đại lộ cảnh quan sông Hồng, ông Hưng đề nghị tiếp tục nghiên cứu theo hướng hạn chế tối đa việc cắt qua, chia tách hoặc giải tỏa khu dân cư hiện hữu nếu điều kiện kỹ thuật và yêu cầu phòng chống lũ cho phép.

Cử tri cũng đề nghị bảo tồn các giá trị lịch sử, văn hóa, tâm linh của khu vực, trong đó có chùa Thạch Cầu, đình Thạch Cầu và các dấu tích không gian văn hóa làng xã. Cùng với đó là đánh giá đầy đủ hiệu quả kinh tế - xã hội của từng phương án quy hoạch, gồm chi phí giải phóng mặt bằng, bồi thường, tái định cư, nguồn lực xã hội và các chỉ tiêu về giao thông, cảnh quan, phát triển đô thị.

Một trong những nội dung được cử tri đặc biệt quan tâm là chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư nếu việc triển khai quy hoạch, dự án dẫn tới thu hồi đất và di dời người dân.

Cử tri đề nghị với những trường hợp bắt buộc phải di dời, thành phố cần bảo đảm đầy đủ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, bố trí tái định cư tại chỗ với điều kiện bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ, đồng thời có chính sách hỗ trợ kinh tế, việc làm, chuyển đổi nghề nghiệp.

Cử tri cũng bày tỏ lo ngại về trường hợp dự án chưa hoàn thành bố trí tái định cư nhưng đã có thể ban hành quyết định thu hồi đất, khiến người dân phải tạm cư trong thời gian chưa xác định, có thể gây xáo trộn đời sống, học tập, việc làm và sinh hoạt. Vì vậy, đề nghị hạn chế tối đa việc tạm cư kéo dài; trường hợp bắt buộc phải tạm cư cần công khai phương án, thời gian, địa điểm và chính sách hỗ trợ, đồng thời rà soát trình tự, thủ tục thu hồi đất và bố trí tạm cư đối với trường hợp phải di chuyển trước khi hoàn thành nơi ở tái định cư.

Trao đổi với cử tri, Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP Hà Nội Dương Đức Tuấn cho biết thành phố đang nghiên cứu Điều chỉnh tổng thể Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng, tỷ lệ 1/5.000, đồng thời lấy ý kiến các tổ chức, cộng đồng và cá nhân có liên quan trên toàn thành phố và 24 xã, phường dọc tuyến khoảng 40 km.

Theo ông Tuấn, các ý kiến góp ý sẽ được tổng hợp, nghiên cứu tiếp thu nghiêm túc để hoàn chỉnh phương án quy hoạch trước khi trình cấp có thẩm quyền xem xét. Hiện UBND TP Hà Nội và các cơ quan liên quan chưa phê duyệt điều chỉnh quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng để làm cơ sở triển khai các dự án đầu tư.

Trong quá trình nghiên cứu, các cơ quan lập quy hoạch, nghiên cứu và tư vấn sẽ tiếp nhận ý kiến để tiếp thu, báo cáo giải trình và hoàn thiện nội dung điều chỉnh tổng thể quy hoạch phân khu sông Hồng. Theo ông Tuấn, trục đại lộ sông Hồng được nghiên cứu bám sát các tuyến đê tả, hữu ngạn sông Hồng.

Tái định cư phải đi trước, hoàn thành hạ tầng mới thu hồi đất

Về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, ông Tuấn cho biết lãnh đạo Thành ủy chỉ đạo phải nghiên cứu hoàn chỉnh các phương án. Theo đó, “tái định cư phải đi trước một bước”, không để người dân phải tạm cư; phương án phải bảo đảm điều kiện về nhà ở, việc làm và các cơ chế, chính sách liên quan.

Ông Tuấn nhấn mạnh, khi phương án này được hoàn thiện và kết hợp với quy hoạch điều chỉnh được duyệt thì mới trở thành phương án cuối cùng. Trong mọi trạng thái, phải bảo đảm điều kiện bằng, tốt hơn và chính sách cao nhất với tái định cư cho người dân.

Đối với các khu vực làng nghề, làng cổ, làng cũ, làng nông nghiệp và các khu dân cư hình thành lâu đời, quan điểm của Thành ủy và UBND thành phố là phải giữ lại tối đa, tránh xáo trộn nhưng vẫn nằm trong chỉnh thể không gian.

Liên quan đến vấn đề này, Bí thư Thành ủy, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội TP Hà Nội Trần Đức Thắng cho biết Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng là một trong những công việc rất lớn của thành phố, được Ban Thường vụ Thành ủy họp nhiều lần.

Theo ông Thắng, nguyên tắc triển khai là bám sát Nghị quyết 02 của Bộ Chính trị, Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm đã được phê duyệt và các quy định pháp luật có liên quan. Quá trình thực hiện phải thận trọng, bài bản, tính toán khoa học, bảo đảm các vấn đề liên quan đến cuộc sống của người dân, phòng chống, thoát lũ, đồng thời hài hòa giữa phát triển và bảo tồn, chỉnh trang các làng xóm lâu đời và các công trình di tích trong khu vực nghiên cứu.

Về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất để thực hiện dự án trục đại lộ cảnh quan sông Hồng, ông Thắng cho biết thành phố đang lấy ý kiến nhân dân theo hướng áp dụng chính sách cao nhất theo thẩm quyền của thành phố.

Các phương án tái định cư sẽ gồm tái định cư tại chỗ và tại các xã, phường gần nơi sinh sống của người dân, với hạ tầng đầy đủ, đồng bộ. “Chỉ khi nào hoàn thành toàn bộ tái định cư với hạ tầng đồng bộ thì khi đó mới thực hiện thu hồi đất tại nơi ở hiện tại của dân”, ông Thắng khẳng định.

Theo Bí thư Thành ủy Hà Nội, thành phố sẽ tiếp tục tiếp thu ý kiến góp ý của nhân dân để hoàn thiện trước khi phê duyệt quy hoạch theo quy định của pháp luật.

Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP Hà Nội Dương Đức Tuấn cũng cho biết, thành phố đặc biệt quan tâm đến yêu cầu phòng, chống lũ, thoát lũ và an toàn của người dân; đồng thời phải hài hòa giữa phát triển đô thị với bảo tồn các giá trị lịch sử, văn hóa, chỉnh trang những khu dân cư lâu đời và bảo tồn công trình, di tích trong khu vực.

Đồ án hiện được nghiên cứu trên phạm vi khoảng 40 km dọc sông Hồng, từ cầu Hồng Hà đến cầu Mễ Sở. Phương án mới hướng tới hình thành trục không gian xanh trung tâm gắn với văn hóa, sinh thái và phát triển kinh tế - xã hội của Thủ đô.

Ông Tuấn cho biết thêm, quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng đã được duyệt từ năm 2023 và hiện đang triển khai theo Quy hoạch chung Thủ đô đến năm 2030, tầm nhìn 2050, sau đó điều chỉnh đến năm 2045 và tầm nhìn 2065. Hiện thành phố điều chỉnh quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng theo Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm.

Phó Chủ tịch UBND thành phố khẳng định các ý kiến của cử tri, nhân dân và chuyên gia sẽ được tiếp thu để hoàn chỉnh phương án. Với những làng xóm lâu đời, làng nghề và các giá trị văn hóa hình thành qua nhiều thế hệ, thành phố sẽ nghiên cứu giải pháp bảo tồn phù hợp, tránh làm mất những đặc trưng cộng đồng trong quá trình phát triển đô thị.

“Đây là vấn đề cần được nghiên cứu thận trọng, khoa học, công khai và có sự tham gia của người dân. Thành phố sẽ tiếp tục tiếp thu ý kiến của cử tri, nhân dân và các chuyên gia để hoàn thiện phương án”, ông Tuấn cho hay.

Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng cũng cho rằng, mỗi chủ trương, công trình, dự án cuối cùng phải được đo bằng đời sống vật chất, tinh thần, sự hài lòng và hạnh phúc của nhân dân. Thành phố mong người dân tiếp tục ủng hộ, đóng góp ý kiến để cùng giải quyết những bài toán lớn trong quá trình phát triển Thủ đô.