Thông tư 50 nới trần LDR, loạt công ty chứng khoán chỉ đích danh 3 cổ phiếu ngân hàng hưởng lợi

Ngân hàng Nhà nước vừa ban hành Thông tư 50/2026/TT-NHNN, thay thế Thông tư 22/2019, với nhiều thay đổi trong quản lý thanh khoản của hệ thống ngân hàng.

Đáng chú ý, tỷ lệ dư nợ cho vay trên tổng tiền gửi (LDR) được nâng từ 85% lên 95%. Công thức tính LDR cũng được điều chỉnh, trong khi các yêu cầu về tỷ lệ bao phủ thanh khoản (LCR) và tỷ lệ nguồn vốn ổn định ròng (NSFR) được áp dụng theo lộ trình từ năm 2028.

Thông tư có hiệu lực từ ngày 1/12/2026. Các ngân hàng đáp ứng sớm yêu cầu về LCR và NSFR có thể đăng ký áp dụng trước lộ trình bắt buộc.

Các báo cáo của SSI Research, SHS Research và TCBS Research đều nhắc đến VCB, TCB và MBB trong nhóm ngân hàng có lợi thế khi chuyển sang khung quản lý mới.

SSI Research: Nhóm ngân hàng có thể mở thêm dư địa tín dụng

SSI Research đánh giá Thông tư 50 theo hướng nới lỏng hơn so với các dự thảo trước đó, đặc biệt với những ngân hàng có khả năng đáp ứng sớm các yêu cầu thanh khoản.

Theo công thức mới, một phần vốn chủ sở hữu và nguồn vốn vay nước ngoài được đưa vào mẫu số khi tính LDR. Một số khoản cấp tín dụng không phải cho vay và trái phiếu doanh nghiệp được loại khỏi mẫu số. Thay đổi này có thể khiến LDR của một số ngân hàng tăng thêm vài điểm phần trăm.

Tuy nhiên, phần tăng này có thể được bù đắp đáng kể bởi giới hạn mới. Những ngân hàng đăng ký áp dụng sớm vì thế có khả năng mở rộng dư địa tăng trưởng tín dụng.

TCB, MBB, VPB, VCB, BID và MSB được SSI Research xếp vào nhóm có khả năng hưởng lợi từ cơ chế này.

Dù vậy, báo cáo lưu ý dư địa cho vay tăng thêm không đồng nghĩa ngân hàng có thêm nguồn vốn. Khả năng huy động tiền gửi vẫn quyết định việc ngân hàng có thể chuyển phần dư địa này thành tăng trưởng tín dụng thực tế hay không.

Về dài hạn, lợi thế sẽ phụ thuộc nhiều hơn vào khả năng đáp ứng LCR và NSFR. Ngân hàng đạt 100% cả hai chỉ tiêu sẽ được miễn giới hạn LDR nhưng vẫn phải tính toán và báo cáo chỉ tiêu này cho Ngân hàng Nhà nước.

SHS Research: Cấu trúc tiền gửi tạo lợi thế cho VCB, TCB và MBB

Trong khi SSI Research tập trung vào dư địa tín dụng, SHS Research chú trọng chất lượng nguồn vốn. Theo đơn vị này, khi quản lý thanh khoản chuyển dần sang các tiêu chuẩn Basel III, cơ cấu tiền gửi sẽ trở thành yếu tố tạo khác biệt giữa các ngân hàng.

VCB, TCB, MBB và ACB được xếp vào nhóm có lợi thế nhờ tỷ trọng tiền gửi bán lẻ, tiền gửi hộ gia đình và tiền gửi không kỳ hạn (CASA) tương đối thuận lợi.

Đây là lợi thế khi tính các chỉ tiêu thanh khoản. Tiền gửi bán lẻ có tỷ lệ nguồn vốn ổn định khả dụng (ASF) khoảng 90-95%. Khi tính LCR, tỷ lệ dòng tiền rút ra giả định đối với nhóm tiền gửi này chỉ khoảng 5-10%.

Ngược lại, nguồn vốn từ doanh nghiệp và thị trường liên ngân hàng có mức độ ổn định thấp hơn, đồng thời chịu các giả định dòng tiền ra cao hơn. Vì vậy, ngân hàng có nền tảng tiền gửi bán lẻ tốt sẽ thuận lợi hơn khi chuyển sang cơ chế mới.

Bên cạnh cấu trúc tiền gửi, TCB và VPB còn có lợi thế về vốn chủ sở hữu, trái phiếu cấp 2 và nguồn vốn vay nước ngoài. Các nguồn vốn này hỗ trợ khả năng đáp ứng yêu cầu về nguồn vốn ổn định.

Theo đánh giá của SHS Research, thay đổi công thức tính không tạo ra khác biệt quá lớn trong ngắn hạn. Về dài hạn, khả năng duy trì thanh khoản và đáp ứng đầy đủ LCR, NSFR mới là yếu tố quyết định mức độ hưởng lợi giữa các ngân hàng.

TCBS Research: Dư địa cho vay có thể tăng 183.000 tỷ đồng

TCBS Research đưa ra con số cụ thể về tác động của quy định mới khi phân tích 26 ngân hàng. Theo ước tính, tổng dư địa cho vay của nhóm này có thể đạt khoảng 1,295 triệu tỷ đồng, cao hơn khoảng 183.000 tỷ đồng so với cách tính theo quy định cũ. Mức tăng tương đương khoảng 1,2% tổng dư nợ.

Trong một kịch bản khác, nếu tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước được tính 50% vào cả hai công thức, phần chênh lệch có thể tăng lên khoảng 199.000 tỷ đồng.

Tác động phân hóa khá rõ. Dư địa tăng mạnh nhất được ghi nhận tại BID, VCB, MBB, VPB và TCB, trong khi 11/26 ngân hàng bị thu hẹp dư địa.

Số liệu tại ngày 30/6/2026 cho thấy VCB, MBB và TCB đều còn khoảng đệm. LDR theo công thức mới của ba ngân hàng lần lượt ở mức 87,1%, 86,1% và 86%.

Tuy nhiên, điểm khác biệt nằm ở khả năng đáp ứng các chuẩn thanh khoản.

TCB và MBB đã đạt đồng thời LCR và NSFR từ 100% trở lên theo ước tính của TCBS Research. TCB có LCR 147,8%, NSFR 122,9%; MBB lần lượt đạt 102,2% và 112,5%. Hai ngân hàng nằm trong nhóm 8/26 ngân hàng đã đáp ứng cả hai tiêu chuẩn và có khả năng đăng ký áp dụng sớm.

VCB có NSFR ở mức 121,2%, nhưng LCR đạt 92,6%. Do đó, ngân hàng chưa thuộc nhóm 8 ngân hàng đáp ứng đồng thời hai điều kiện 100% tại thời điểm đánh giá.

Theo TCBS Research, đây sẽ là yếu tố tạo ra sự phân hóa trong ngành. Trong 26 ngân hàng được phân tích, chỉ 1 ngân hàng có LDR theo công thức mới vượt giới hạn, trong khi 8 ngân hàng đã đáp ứng đồng thời LCR và NSFR ở mức 100%.

Điều này cho thấy giới hạn LDR chủ yếu có vai trò trong giai đoạn chuyển tiếp. Về dài hạn, lợi thế sẽ nghiêng về những ngân hàng có nguồn vốn ổn định và khả năng đáp ứng sớm các chuẩn thanh khoản Basel III.