Việt Nam tăng trưởng nhanh hơn Indonesia dù quy mô kinh tế nhỏ hơn gần 3 lần

Sản xuất trở thành động lực tăng trưởng

Theo số liệu của Ngân hàng Thế giới, GDP danh nghĩa của Indonesia đạt 1.450 tỷ USD năm 2025, trong khi Việt Nam đạt 514,7 tỷ USD. Tuy nhiên, tăng trưởng kinh tế của Việt Nam đạt 8,02%, vượt xa mức 5,11% của Indonesia – nền kinh tế đang gặp khó trong việc thoát khỏi quỹ đạo tăng trưởng khoảng 5% kéo dài.

Ông Mohammad Faisal, Giám đốc điều hành Trung tâm Cải cách Kinh tế (CORE) Indonesia, nhận định kết quả của Việt Nam phản ánh khả năng đưa ngành sản xuất trở thành động lực chính của nền kinh tế. Theo ông, những quốc gia phát triển công nghiệp chế biến, chế tạo nhanh hơn thường cũng đạt tốc độ tăng trưởng kinh tế cao hơn.

Năm 2025, ngành sản xuất của Việt Nam tăng trưởng 9,97%, góp phần đưa GDP cả nước tăng 8,02%. Việt Nam cũng từng bước mở rộng từ các ngành sử dụng nhiều lao động như dệt may, da giày sang sản xuất điện tử và công nghệ, với sự tham gia của các tập đoàn đa quốc gia như Samsung, Foxconn, đồng thời bắt đầu phát triển ngành công nghiệp xe điện.

Theo ông Faisal, sức hút đầu tư nước ngoài của Việt Nam đến từ hạ tầng và logistics ngày càng hoàn thiện, môi trường kinh doanh thuận lợi, nguồn nhân lực dồi dào. Chính sách nhất quán và khung pháp lý rõ ràng cũng giúp nhà đầu tư yên tâm với các cam kết dài hạn.

Trong khi đó, Indonesia gặp khó khăn hơn trong thu hút đầu tư vào những ngành công nghiệp có giá trị gia tăng cao. Ông Faisal cho rằng nước này cần thay đổi căn bản điều kiện phát triển công nghiệp và môi trường đầu tư, trong đó chú trọng mở rộng chế biến sâu, nhất là sản xuất pin, pin xe điện và tấm pin mặt trời, thay vì chủ yếu dừng ở chế biến nguyên liệu thô.

Quá trình này cần đi cùng cải thiện logistics, nâng cao kỹ năng lao động và bảo đảm sự ổn định của khung pháp lý để thu hút đầu tư công nghiệp, tạo thêm đóng góp cho tăng trưởng.

Hiệu quả sử dụng vốn tạo khác biệt

Bên cạnh năng lực sản xuất, hiệu quả đầu tư cũng là yếu tố tạo nên khoảng cách tăng trưởng giữa hai nền kinh tế.

Ông Nailul Huda, Giám đốc kinh tế tại Trung tâm Nghiên cứu Kinh tế và Pháp luật (CELIOS), cho rằng Việt Nam có khả năng chuyển vốn đầu tư thành sản lượng kinh tế tốt hơn Indonesia. Theo ông, chỉ số ICOR của Indonesia ở mức 6,4, trong khi Việt Nam khoảng 4,2.

ICOR phản ánh lượng vốn đầu tư cần thiết để tạo ra một đơn vị sản lượng tăng thêm. Chỉ số càng cao cho thấy nền kinh tế càng cần nhiều vốn để đạt cùng một mức tăng trưởng, đồng nghĩa hiệu quả sử dụng vốn thấp hơn. Với ICOR thấp hơn, Việt Nam có thể tạo ra mức tăng trưởng tương đương với lượng vốn ít hơn so với Indonesia.

Ông Nailul nhận định đây cũng là lợi thế giúp Việt Nam cạnh tranh trong thu hút đầu tư nước ngoài. Các nhà đầu tư có xu hướng ưu tiên những nền kinh tế sử dụng vốn hiệu quả và có môi trường kinh doanh thuận lợi hơn.

Theo chuyên gia này, chi phí đầu tư tại Indonesia còn cao do nhiều rào cản, từ thuế chính thức, không chính thức đến khó khăn trong nhập khẩu nguyên liệu thô. Những yếu tố này làm tăng chi phí sản xuất, giảm sức cạnh tranh của doanh nghiệp trong nước.

Ông cũng cho rằng chính sách công nghiệp của Indonesia chưa hỗ trợ đầy đủ cho ngành sản xuất. Chi tiêu công cần tạo thêm lợi ích cho các ngành công nghiệp nội địa thông qua nâng cao năng lực sản xuất, đồng thời cải thiện sức hấp dẫn đối với nhà đầu tư.

Trong bối cảnh đó, Indonesia cần xem xét lại cách phân bổ nguồn lực và chính sách công nghiệp. Theo ông Faisal, nước này không chỉ cần đẩy mạnh chế biến sâu để gia tăng giá trị từ tài nguyên thiên nhiên mà còn phải phát triển các ngành công nghiệp có giá trị gia tăng cao, đòi hỏi công nghệ tiên tiến.

Việc giảm chi phí kinh doanh, nâng cao hiệu quả phân bổ vốn, cải thiện logistics, kỹ năng lao động và tính ổn định của môi trường pháp lý sẽ có ý nghĩa quan trọng đối với khả năng thu hút đầu tư, mở rộng sản xuất và tạo việc làm của Indonesia.