Hệ sinh thái Crystal Bay trong áp lực nợ nần, thua lỗ của Nguyễn Đức Chi

Vụ án liên quan đến mô hình hợp đồng kỳ nghỉ tiếp tục thu hút sự quan tâm khi cơ quan điều tra khởi tố thêm nhiều bị can. Trong số các doanh nghiệp được nhắc đến trong vụ án có CTCP Thẻ du lịch Crystal Bay, một mắt xích thuộc hệ sinh thái của doanh nhân Nguyễn Đức Chi.

Từ câu chuyện thẻ du lịch, sự chú ý cũng dần hướng về bức tranh rộng hơn phía sau Crystal Bay. Hệ sinh thái này không chỉ hoạt động trong lĩnh vực lữ hành hay nghỉ dưỡng, mà còn mở rộng sang bất động sản, khách sạn và mới đây nhất là hàng không.

Đáng chú ý, quá trình mở rộng diễn ra trong bối cảnh một số doanh nghiệp chủ chốt đang ghi nhận kết quả kinh doanh thua lỗ, nợ phải trả ở mức cao và liên tục sử dụng cổ phần trong hệ sinh thái làm tài sản bảo đảm.

Từ du lịch nghỉ dưỡng đến tham vọng hàng không

Ông Nguyễn Đức Chi là gương mặt quen thuộc trên thương trường, gắn với nhiều doanh nghiệp và dự án trong lĩnh vực du lịch nghỉ dưỡng.

Trung tâm của hệ sinh thái là CTCP Tập đoàn Du lịch Crystal Bay, doanh nghiệp do ông Chi giữ chức Chủ tịch HĐQT.

Crystal Bay từng phát triển mạnh hoạt động đưa khách quốc tế đến Việt Nam thông qua các chuyến bay thuê bao, kết nối những thị trường lớn với Cam Ranh và Phú Quốc. Từ nguồn khách này, doanh nghiệp mở rộng sang lữ hành, lưu trú, bất động sản nghỉ dưỡng và các sản phẩm thẻ du lịch.

Đến cuối năm 2025, hệ sinh thái của ông Nguyễn Đức Chi tiếp tục có bước mở rộng đáng chú ý sang mảng hàng không khi Crystal Bay Airlines được thành lập với vốn điều lệ 300 tỷ đồng. Cổ đông lớn nhất của doanh nghiệp hàng không này là CTCP Tập đoàn Du lịch Crystal Bay (94% vốn điều lệ). Ngoài ra, ông Nguyễn Đức Chi sở hữu 5% và ông Bùi Tường Chi nắm 1%.

Việc thành lập hãng hàng không có thể được xem là bước đi tiếp theo trong tham vọng xây dựng một chuỗi dịch vụ du lịch khép kín, từ đưa khách đến Việt Nam, cung cấp dịch vụ lưu trú, bán thẻ nghỉ dưỡng cho đến vận hành các khu du lịch và khách sạn.

Tuy nhiên, phía sau kế hoạch mở rộng này là bức tranh tài chính không ít áp lực tại các doanh nghiệp trụ cột.

Crystal Bay liên tục ghi nhận thua lỗ

Trung tâm của hệ sinh thái là CTCP Tập đoàn Du lịch Crystal Bay, doanh nghiệp có vốn điều lệ 2.659,2 tỷ đồng. Công ty ban đầu có tên gọi CTCP Peacok Marina Complex, sau đó đổi tên thành CTCP Tập đoàn Crystal Bay trước khi mang tên mới như hiện nay.

Hệ sinh thái liên quan ông Nguyễn Đức Chi có nhiều doanh nghiệp cùng 'mang họ' Crystal. Trong số đó đáng chú ý, một trong những doanh nghiệp trung tâm khác của hệ sinh thái là CTCP Crystal Bay - công ty hiện có vốn điều lệ 1.150 tỷ đồng.

Dù là doanh nghiệp trung tâm của hệ sinh thái, tình hình kinh doanh của Crystal Bay trong những năm gần đây khá biến động. Năm 2024 lỗ 101 tỷ đồng còn 6 tháng đầu năm 2025 lỗ tiếp 41 tỷ đồng. Liên tục thua lỗ, tính đến ngày 30/6/2025, Crystal Bay đã lỗ lũy kế hơn 64 tỷ đồng.

Trong khi kết quả kinh doanh chưa ổn định, quy mô nợ phải trả của doanh nghiệp lại ở mức cao. Tại thời điểm cuối quý II/2025, vốn chủ sở hữu của Crystal Bay đạt 1.582 tỷ đồng, trong khi tổng nợ phải trả lên tới 5.440 tỷ đồng, tương đương 3,4 lần vốn chủ sở hữu.

Riêng dư nợ trái phiếu đạt 2.287 tỷ đồng, chiếm khoảng 42% tổng nợ phải trả.

Đáng chú ý, Kiểm toán đưa ý kiến ngoại trừ tại Báo cáo tài chính của Crystal Bay liên quan đến hai dự án Rocko Bay Resort và Sailing Ninh Chữ Bay. Đây là các dự án đã bị thu hồi, nhưng ảnh hưởng tài chính phát sinh chưa đánh giá được đầy đủ trong báo cáo tài chính.

Một mắt xích khác gắn chặt với hệ sinh thái Nguyễn Đức Chi là CTCP SunBay Ninh Thuận. Doanh nghiệp được thành lập tháng 4/2017 với vốn điều lệ ban đầu 110 tỷ đồng. Sau nhiều lần điều chỉnh, vốn điều lệ hiện ở mức 770 tỷ đồng.

Tuy nhiên, đến cuối năm 2025, vốn chủ sở hữu của SunBay Ninh Thuận chỉ còn 472 tỷ đồng do hoạt động kinh doanh thua lỗ.

Trong năm 2025, doanh nghiệp tiếp tục lỗ hơn 16,7 tỷ đồng, nâng tổng lỗ lũy kế lên hơn 298 tỷ đồng.

Nếu xét về cơ cấu tài chính, áp lực lớn hơn nằm ở phía nợ phải trả. Tại thời điểm cuối năm 2025, tổng nợ phải trả của SunBay Ninh Thuận lên tới 3.775 tỷ đồng, cao gấp 8 lần vốn chủ sở hữu, trong đó, dư nợ trái phiếu 1.549 tỷ đồng.

Tại báo cáo tài năm 2025, kiểm toán lưu ý việc doanh nghiệp tiếp tục phát sinh thua lỗ với khoản lỗ luỹ kế gần 290 tỷ đồng. Đồng thời lưu ý, nợ ngắn hạn của công ty đã vượt tài sản ngắn hạn hơn 2.070 tỷ đồng.

Theo đơn vị kiểm toán, những yếu tố này cùng các vấn đề khác cho thấy tồn tại yếu tố không chắc chắn trọng yếu, có thể dẫn đến nghi ngờ đáng kể về khả năng hoạt động liên tục của SunBay Ninh Thuận.

Bên cạnh đó, Kiểm toán viên cũng lưu ý về việc năm 2023 công ty đã hoàn thành việc chia tách tài sản, nợ phải trả và nguồn vốn để lập công ty mới - CTCP Crystal Bay Lazurya. Công ty mới đã tiếp nhận nợ phải trả, tài sản và nguồn vốn được giao, nhưng các bên vẫn chưa hoàn thiện việc chuyển đổi chủ thể trên các hợp đồng kinh tế ký kết với khách hàng và nhà cung cấp.

SunBay Ninh Thuận được biết đến là chủ đầu tư dự án SunBay Park Hotel & Resort. Dự án được chấp thuận chủ trương đầu tư từ tháng 7/2019, có quy mô 36.601m2, tổng vốn đầu tư 4.779 tỷ đồng và thời hạn hoạt động 70 năm.

Các tòa tháp chính của dự án đã lần lượt hoàn thành và đưa vào sử dụng trong năm 2024. Tuy nhiên, dự án cũng xuất hiện nhiều tồn tại được cơ quan thanh tra chỉ ra.

Theo kết luận của Thanh tra Chính phủ, Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Ninh Thuận đã cấp 17 giấy chứng nhận quyền sử dụng đất không đúng quy định cho dự án. Bên cạnh đó, chủ đầu tư chưa nộp bổ sung hơn 170 tỷ đồng tiền sử dụng đất và dự án chưa hoàn thành đúng tiến độ đã được phê duyệt.

Thanh tra Chính phủ kiến nghị cơ quan có thẩm quyền thu hồi 17 giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã cấp không đúng quy định, đồng thời yêu cầu chủ đầu tư khẩn trương hoàn thành nghĩa vụ tài chính với Nhà nước.

Những tồn tại này tiếp tục tạo thêm áp lực cho SunBay Ninh Thuận trong bối cảnh doanh nghiệp đang lỗ lũy kế gần 290 tỷ đồng, phải trả hơn 3.700 tỷ đồng và bị kiểm toán lưu ý về khả năng hoạt động liên tục.

Huy động vốn bằng những giao dịch thế chấp đáng chú ý

Trong bối cảnh một số doanh nghiệp chủ lực ghi nhận thua lỗ và nợ lớn, các giao dịch thế chấp trong hệ sinh thái Crystal Bay cũng diễn ra liên tục.

Đơn cử, ông Nguyễn Đức Chi đã mang 40% số cổ phần của CTCP Tập đoàn Du lịch Crystal Bay làm tài sản bảo đảm tại VNDirect.

Đến ngày 21/11/2025, CTCP Tập đoàn Du lịch Crystal Bay tiếp tục mang 9 triệu cổ phần tại CTCP SunBay Ninh Thuận thế chấp tại VNDirect.

Chưa đầy một tháng sau, ngày 19/12/2025, Crystal Bay tiếp tục sử dụng số cổ phần do chính doanh nghiệp phát hành, có giá trị theo mệnh giá 100 tỷ đồng, làm tài sản bảo đảm tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV - BID).

Các giao dịch trên cho thấy cổ phần doanh nghiệp đang trở thành công cụ quan trọng để ông Nguyễn Đức Chi và các pháp nhân liên quan huy động vốn.

Giá trị và khả năng thu hồi của tài sản bảo đảm cuối cùng vẫn phụ thuộc vào tình hình tài chính, hiệu quả kinh doanh và giá trị thực tế của chính những doanh nghiệp phát hành cổ phần. Điều này trở nên đáng chú ý khi cả Crystal Bay và SunBay Ninh Thuận đều đang ghi nhận lỗ lũy kế lớn và nợ phải trả ở mức cao.

Áp lực nợ phía sau tham vọng hàng không

Chỉ tính riêng hai doanh nghiệp chủ lực là Crystal Bay và CTCP SunBay Ninh Thuận, tổng nợ phải trả đã lên tới hơn 9.000 tỷ đồng theo các kỳ báo cáo gần nhất được công bố.

Con số này chưa bao gồm các doanh nghiệp khác trong hệ sinh thái.

Trong khi Crystal Bay có lỗ lũy kế hơn 64 tỷ đồng, SunBay Ninh Thuận cũng đang lỗ lũy kế 290 tỷ đồng và bị nghi ngờ về khả năng hoạt động liên tục.

Giữa bối cảnh đó, việc thành lập Crystal Bay Airlines đặt ra câu hỏi lớn hơn về nguồn lực tài chính phục vụ kế hoạch mở rộng.

Hàng không là lĩnh vực đòi hỏi vốn đầu tư lớn, chi phí vận hành cao và dòng tiền ổn định. Bên cạnh chi phí tàu bay, doanh nghiệp còn phải gánh các khoản liên quan đến nhiên liệu, bảo dưỡng, nhân sự, hạ tầng và khai thác thị trường.

Đằng sau quy mô ngày càng lớn là áp lực nợ, kết quả kinh doanh thiếu ổn định và mức độ phụ thuộc tài chính ngày càng cao giữa các doanh nghiệp trong cùng hệ sinh thái.

Giữa lùm xùm kỳ nghỉ, doanh nghiệp hàng không của đại gia Nguyễn Đức Chi thay Chủ tịch

Giữa lúc hệ sinh thái Crystal Bay chịu nhiều sự chú ý sau vụ hợp đồng kỳ nghỉ, một diễn biến khác cũng âm thầm diễn ra.

Cuối tháng 6/2026, Crystal Bay Airlines - doanh nghiệp hàng không mới thành lập trong hệ sinh thái của ông Nguyễn Đức Chi - bất ngờ thay đổi vị trí Chủ tịch HĐQT. Ông Nguyễn Đức Chi rời vị trí này, người thay thế là ông Nguyễn Trường Sơn, sinh năm 1973.

Việc thay đổi nhân sự diễn ra chỉ khoảng 1 năm sau khi hãng hàng không được thành lập và trong bối cảnh hệ sinh thái Crystal Bay đang đồng thời đối mặt với nhiều sức ép về tài chính, pháp lý và truyền thông, khiến động thái này thu hút sự quan tâm của thị trường.

Nhưng có lẽ, đây chưa phải điều khiến cái tên Nguyễn Đức Chi được nhắc đến nhiều nhất.

Sự xuất hiện của ông Nguyễn Trường Sơn tại Crystal Bay Airlines thời điểm này khiến những người quan tâm nhớ lại câu chuyện đình đám về vụ án kinh tế diễn ra cách đây hơn hai thập kỷ. Vụ án này gắn với Công ty Đầu tư Thương mại Du lịch RUS-INVEST-TUR tại Khánh Hòa và bản án tù từng khiến tên tuổi Nguyễn Đức Chi phủ kín các mặt báo.

Vì đâu chỉ một thông tin ông Nguyễn Trường Sơn thế chỗ ông Nguyễn Đức Chi tại vị trí Chủ tịch HĐQT một doanh nghiệp trong hệ sinh thái Crystal Bay, câu chuyện hai thập kỷ trước lại được giới đầu tư chú ý? Câu trả lời, có thể nằm ở dự án Rusalka Nha Trang và những câu chuyện xung quanh nó.