Huy động máy đào hầm TBM sớm 2 tháng, metro số 2 hơn 55.000 tỷ đồng bước vào cuộc đua mới

Sau nhiều năm chuẩn bị và xử lý các nút thắt về mặt bằng, TP.HCM đang bước vào giai đoạn tăng tốc phát triển mạng lưới đường sắt đô thị. Trong đó, metro số 2 (Bến Thành - Tham Lương) đang được đẩy nhanh tiến độ thi công, đồng thời thành phố chuẩn bị đầu tư thêm 3 tuyến metro với mục tiêu khởi công trong quý 4/2026.

Metro số 2 được xem là dự án mang tính bản lề, mở màn cho mô hình thi công metro thế hệ mới của TP.HCM với sự chủ động tối đa về dòng vốn và phương thức tổ chức. Cùng với việc đẩy nhanh tiến độ trên công trường, thành phố cũng đang chuẩn bị các phương án tổ chức giao thông để phục vụ thi công những nhà ga ngầm lớn trong thời gian tới.

Metro số 2 tăng tốc, chuẩn bị máy đào hầm từ tháng 8/2027

Theo Ban Quản lý Đường sắt đô thị TP.HCM (MAUR), sau gần 5 tháng ký hợp đồng EPC, đơn vị đã chỉ đạo đẩy nhanh tiến độ dự án và ghi nhận nhiều kết quả quan trọng.

Công tác khảo sát địa chất xây dựng triển khai sau thiết kế FEED đã hoàn thành 100%, với 506 lỗ khoan trên toàn tuyến. Về thiết kế xây dựng, MAUR đã phê duyệt thiết kế hạng mục tường vây tại ga ST05 (Lê Thị Riêng) và ST10 (Phạm Văn Bạch) trong tháng 5; tiếp đó phê duyệt ga ST04 (Hòa Hưng) và ST06 (Phạm Văn Hai) trong tháng 9.

Hồ sơ các ga còn lại đang tiếp tục được thẩm định để triển khai thi công đồng loạt trong năm nay. Công tác tổ chức giao thông, phân luồng và làm đường tạm cũng đã hoàn thành tại các ga ST04, ST05, ST06, ST09 (Bà Quẹo) và ST10. MAUR đang khẩn trương chuẩn bị rào chắn tại ga ST02 (Tao Đàn) và ST07 (Bảy Hiền), dự kiến thực hiện từ ngày 10/10.

Trên hiện trường, công tác thi công đang được triển khai tại 4 nhà ga. Từ nay đến cuối năm, MAUR sẽ tập trung quản lý hợp đồng EPC, thi công tường dẫn và tường vây tại 6 ga ngầm, chuẩn bị triển khai các hạng mục cầu cạn, ga trên cao và depot từ tháng 11, đồng thời hoàn thành phân luồng tại toàn bộ các ga.

MAUR cùng các nhà thầu đang tối ưu phương án thi công, phấn đấu đưa máy TBM vào khoan đào hầm trong tháng 8/2027, sớm khoảng 2 tháng so với kế hoạch.

Sau đó, dự án dự kiến hoàn thành xây dựng depot và tiếp nhận đoàn tàu đầu tiên vào ngày 30/7/2029. Việc vận hành thử và chứng nhận an toàn hệ thống dự kiến hoàn thành ngày 31/12/2030.

Tuyến metro số 2 có tổng chiều dài hơn 11 km, trong đó khoảng 9,2 km đi ngầm. Phần còn lại gồm đoạn chuyển tiếp dài 265 m, đoạn trên cao gần 846 m và đoạn tiếp cận depot vượt 900 m. Tuyến có tổng mức đầu tư khoảng 55.179 tỷ đồng, đi qua 14 phường gồm Bến Thành, Bàn Cờ, Xuân Hòa, Hòa Hưng, Vườn Lài, Nhiêu Lộc, Tân Hòa, Tân Sơn Nhất, Bảy Hiền, Tân Bình, Tân Sơn, Tây Thạnh, Tân Sơn Nhì và Đông Hưng Thuận.

Từ 10/10, nhiều khu vực thành đại công trường

Tiến độ thi công được đẩy nhanh cũng đồng nghĩa giao thông tại nhiều khu vực sẽ được tổ chức lại để phục vụ xây dựng các nhà ga ngầm.

Theo ông Vũ Văn Vịnh, Giám đốc Ban Quản lý Dự án 2 thuộc MAUR, 3 ga ngầm Tao Đàn, Bảy Hiền và Nguyễn Hồng Đào đã được cấp phép thi công từ giữa tháng 9. Việc kích hoạt rào chắn đồng loạt từ ngày 10/10 là bước đi quyết định để triển khai các hạng mục đào ngầm.

Tại khu vực ga Tao Đàn, từ ngày 10/10, đường Cách Mạng Tháng Tám, đoạn từ Nguyễn Du đến Nguyễn Thị Minh Khai, các phương tiện sẽ chuyển sang lưu thông một chiều theo hướng đi Nguyễn Thị Minh Khai. Dòng xe ngược lại được điều hướng qua Nguyễn Thị Minh Khai, Huyền Trân Công Chúa, Thủ Khoa Huân, Lê Thánh Tôn và Phạm Hồng Thái.

Đoạn Nguyễn Thị Minh Khai từ Cao Thắng đến Huyền Trân Công Chúa cũng chỉ cho xe chạy một chiều. Chiều ngược lại di chuyển qua Trương Định, Võ Văn Tần hoặc Nguyễn Đình Chiểu rồi về Cao Thắng.

Tại nút giao Bảy Hiền, do mặt bằng thi công ga nằm ngay giữa giao lộ, phương tiện từ Trường Chinh bắt buộc rẽ phải vào Lý Thường Kiệt hoặc rẽ trái sang Hoàng Văn Thụ, không được đi thẳng qua Cách Mạng Tháng Tám. Xe đi từ Cách Mạng Tháng Tám đến giao lộ này cũng bắt buộc rẽ phải vào Hoàng Văn Thụ.

Tại khu vực ga Nguyễn Hồng Đào, đường Trường Chinh, đoạn từ Trương Công Định đến Đồng Đen, cấm ô tô khách và xe tải đi về hướng Bảy Hiền. Luồng xe được điều hướng sang Trương Công Định, Bàu Cát và Đồng Đen.

Không chỉ 3 ga trên, hai nhà ga ngầm Bến Thành và Dân Chủ cũng đang được hoàn tất các thủ tục để triển khai phân luồng và dựng rào chắn.

Tại ga Bến Thành, dự kiến từ đầu tháng 11 sẽ rào chắn khu vực nằm ngay giao lộ Trần Hưng Đạo - Phạm Ngũ Lão. Nhà ga có quy mô 4 tầng ngầm, cần đào sâu 30 m, do đó đoạn đường Phạm Ngũ Lão từ khu vực khách sạn New World, gần ngã sáu Phù Đổng, kéo dài đến Trương Định và phía công viên sẽ bị đóng hoàn toàn để dựng hàng rào công trường.

Ngành chức năng sẽ duy trì các trục chính gồm đường Lê Thánh Tôn theo hướng ra Nguyễn Thái Học, đường Phạm Ngũ Lão đoạn đến giao lộ Lê Lai; đồng thời tổ chức luồng xe theo hướng từ Lê Lợi xuống Trần Hưng Đạo, Phạm Ngũ Lão và duy trì hướng đường Hàm Nghi để đảm bảo giao thông.

Tại khu vực ga Dân Chủ, sau khi được cấp phép làm đường tạm, giao thông quanh nút giao ngã sáu Dân Chủ sẽ được tổ chức lại theo mô hình "vòng xoay lớn". Thành phố sẽ mở rộng các đảo giao thông và nắn luồng xe tiếp cận qua các tuyến đường xung quanh nút giao để giảm áp lực ùn tắc.

Song song với việc triển khai các rào chắn mới, dự án tiếp tục thi công tường vây, tường dẫn tại các ga đã quây rào như Lê Thị Riêng, Phạm Văn Hai, Bà Quẹo và Phạm Văn Bạch.

Tại ga Phạm Văn Bạch (Tham Lương), dải phân cách tại các giao lộ lân cận bị đóng hoàn toàn, buộc phương tiện quay đầu tại điểm mở mới đối diện Co.opmart Thắng Lợi.

Đại diện MAUR khẳng định, dù giao thông khu vực trung tâm bị xáo trộn khi trở thành đại công trường, lòng đường còn lại tại các vị trí rào chắn vẫn được duy trì chiều rộng tối thiểu 7,5 m cùng hệ thống đường tạm. Lực lượng điều tiết giao thông sẽ túc trực 24/7 để phân luồng linh hoạt, giảm thiểu tình trạng ùn tắc và hạn chế ảnh hưởng đến sinh hoạt của người dân.

Cùng với các dự án đang triển khai và chuẩn bị khởi công, TP.HCM đang tính toán mở rộng mạng lưới metro ra ngoài phạm vi đô thị trung tâm.

Không chỉ dừng lại ở phạm vi nội đô hơn 11 km, tầm nhìn phát triển của tuyến metro số 2 đã được nâng lên quy mô liên vùng. Mới đây, Chủ tịch UBND TP.HCM đã thống nhất chủ trương giao doanh nghiệp nghiên cứu phương án kéo dài tuyến dọc theo quốc lộ 22 đến ranh tỉnh Tây Ninh nhằm tăng cường kết nối liên vùng, đáp ứng nhu cầu vận tải và định hướng phát triển mạng lưới giao thông trong tương lai.

Công ty TNHH Viet Him Lam được giao nhanh chóng triển khai tuyến metro số 2, đoạn Tham Lương - An Hạ, và metro số 2S, đoạn An Hạ - Khu đô thị Tây Bắc.

Phương án ban đầu mà nhà đầu tư đưa ra có chiều dài toàn tuyến khoảng 100 km. Trong đó, tuyến số 2 kết nối từ Long Trường đến Bình Mỹ dài khoảng 51,5 km; nhánh 2S kết nối từ Thủ Thiêm đến Khu đô thị Tây Bắc dài khoảng 48 km, sử dụng chung ray với tuyến đường sắt đô thị số 2 khoảng 28,2 km và 16,9 km đi riêng.

UBND TP.HCM yêu cầu Công ty TNHH Viet Him Lam hoàn thiện Báo cáo nghiên cứu khả thi để gửi các cơ quan thẩm định ngay trong tháng 10. Tháng 11, các sở, ngành sẽ hoàn thành thẩm định và trình UBND TP.HCM xem xét, quyết định. Sau đó, thành phố tập trung nguồn lực thực hiện song song các công việc, đảm bảo khởi công dự án ngay trong quý 4 năm nay, phấn đấu hoàn thành và đưa vào khai thác toàn bộ dự án trước năm 2030.

Bên cạnh đó, trong giai đoạn 2026 - 2030, MAUR đang tổ chức nghiên cứu, triển khai công tác chuẩn bị đầu tư tuyến số 3 kết nối Vũng Tàu - Bà Rịa - Phú Mỹ.

Sở Xây dựng TP.HCM đã có văn bản kiến nghị nghiên cứu, bổ sung phương án kéo dài tuyến đến khu vực Cảng hàng không quốc tế Long Thành, qua đó tăng cường khả năng kết nối giữa mạng lưới đường sắt đô thị TP.HCM với các đầu mối giao thông quan trọng trong khu vực.