Nâng trần tỷ lệ cho vay trên tiền gửi lên 95%, chuyên gia nhận định gì?

Thông tư 50 thay đổi cách quản lý tỷ lệ an toàn thanh khoản

Theo báo cáo ngành của MBS Research ngày 2/10/2026, Thông tư 50/2026/TT-NHNN vừa được ban hành với một số điều chỉnh so với dự thảo thông tư thay thế Thông tư 22/2019/TT-NHNN trước đó. Thông tư 50 có hiệu lực từ ngày 1/12/2026, hướng tới điều chỉnh các tỷ lệ an toàn vốn và thanh khoản theo tiệm cận chuẩn quốc tế Basel III.

Một trong những điểm đáng chú ý là quy định tiếp tục sử dụng tỷ lệ dư nợ cho vay trên tổng tiền gửi (LDR) thay vì chuyển sang tỷ lệ tín dụng trên tiền gửi (CDR) như phương án từng được đưa ra trong dự thảo.

Thông tư cũng nâng trần tỷ lệ LDR lên 95% thay vì 85% như hiện tại, thời điểm áp dụng kể từ sau khi ngân hàng áp dụng cả 2 tỷ lệ bao phủ thanh khoản (LCR) và tỷ lệ nguồn vốn ổn định ròng (NSFR).

Ngoài ra, quy định mới điều chỉnh các điều kiện áp dụng tỷ lệ đòn bẩy (LEV) và LCR. Những thay đổi này giúp giảm áp lực đối với các ngân hàng trong quá trình chuyển sang áp dụng Basel III.

Đối với LEV, Thông tư 50 không áp dụng ngay ngưỡng 3%. Ngưỡng và thời điểm áp dụng sẽ do Thống đốc Ngân hàng Nhà nước quyết định trong từng thời kỳ.

Với LCR, lộ trình áp dụng được giãn hơn so với dự thảo trước đó. Trong khi đó, LDR được đưa trở lại thay cho CDR, giữ phần lớn các cấu phần điều chỉnh nhưng thay đổi cách điều chỉnh giữa tử số và mẫu số.

Việc nâng trần LDR lên 95% và gắn với thời điểm ngân hàng bắt đầu áp dụng LCR, NSFR đã tạo ra cơ chế chuyển tiếp linh hoạt hơn. Cách tiếp cận này vừa hỗ trợ thanh khoản cho các ngân hàng, vừa có cơ chế điều hướng về mặt quản lý để sớm tuân thủ theo các quy định của Basel III.

Theo MBS Research, Thông tư 50 có tác động tích cực tới các ngân hàng niêm yết. Nếu các ngân hàng sớm áp dụng LCR và NSFR vào quản lý, việc nâng trần LDR có thể giúp giảm áp lực thanh khoản và tạo thêm dư địa cho vay.

Tín dụng tăng nhanh, áp lực cân đối nguồn vốn gia tăng

Tính đến ngày 28/9/2026, dư nợ tín dụng toàn hệ thống đạt khoảng 20,6 triệu tỷ đồng, tăng 13,2% so với đầu năm. Tín dụng tiếp tục tăng nhanh hơn huy động vốn, dù tốc độ tăng trưởng huy động trong 9 tháng đầu năm đã dần bắt kịp tín dụng.

Tại 27 ngân hàng được MBS theo dõi, LDR cuối quý II/2026 tăng 118 điểm cơ bản so với cuối quý trước và tăng 255 điểm cơ bản so với đầu năm.

Dù LDR vẫn thấp hơn mức trần 85% hiện tại, mặt bằng LDR đã tăng đáng kể so với các giai đoạn trước. Diễn biến này phản ánh áp lực cân đối nguồn vốn ngày càng gia tăng khi tín dụng tăng nhanh.

Trong bối cảnh đó, Ngân hàng Nhà nước đã triển khai một số giải pháp kỹ thuật nhằm giảm áp lực thanh khoản và hỗ trợ khả năng tài trợ tín dụng của hệ thống.

Một trong những điều chỉnh là nâng tỷ lệ tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước được tính vào mẫu số LDR từ 20% lên 50%. Bên cạnh đó, tỷ lệ tối đa nguồn vốn ngắn hạn được sử dụng để cho vay trung và dài hạn cũng được nâng từ 30% lên 40%.

Các giải pháp trên hỗ trợ các khoản vay trung, dài hạn và những dự án hạ tầng trọng điểm. Tuy nhiên, đây chủ yếu là những giải pháp hỗ trợ trong ngắn hạn và có thể làm gia tăng rủi ro chênh lệch kỳ hạn cũng như áp lực thanh khoản nếu tín dụng tiếp tục tăng trưởng ở mức cao.

Do đó, Ngân hàng Nhà nước cần xây dựng một lộ trình quản lý thanh khoản và cơ cấu nguồn vốn rõ ràng hơn. Mục tiêu là vừa hỗ trợ tăng trưởng tín dụng, vừa bảo đảm chất lượng bảng cân đối và an toàn hệ thống trong trung và dài hạn.